Sam Ghandchiسام قندچي مهستان: در حاشیه ی بحث آقای علی اصغر سلیمی در مورد استراتژی
سام قندچی

http://www.ghandchi.com/3352-ali-asghar-salimi.htm

مطالب مرتبط: 1     2     3     4     5     6     7     8     9     10     11     12     13     14     15     16     17     18     19     20

 

mehestan

 

چند ساعت پیش سخنرانی آقای علی اصغر سلیمی در مهستان، تحت عنوان «نقش سازمان‌های سیاسی و مردم‌نهاد در رستاخیز پیش‌رو»، بسیار شنیدنی بود. شخصاً با آقای علی اصغر سلیمی هیچگونه آشنایی ندارم اما در همه ی این سالها وقتی دکتر اسماعیل نوری علا، جلسات سالیانه ی سکولار دموکراتها را در نقاط مختلف جهان از جمله در آلمان برگزار می کردند، آقای علی اصغر سلیمی همیشه تا توانستند صادقانه به رشد حرکت جنبش سکولار دموکراسی یاری رساندند، و همه ی سکولاردموکراتها سپاسگزار ایشان هستند. اما در مورد بحث آقای علی اصغر سلیمی درباره استراتژی در جنبش سیاسی ایران. آقای سلیمی از «سانتزو» نقل می کردند که «رهبر کسی است که بتواند هوش و ذکاوت کافی داشته باشد برای رسیدن به هدف» و تأکید ویژه ای روی هوش و ذکاوت رهبران در استراتژی داشتند. در واقع سانتزو شاید از اولین استراتژیستهای نظامی در جهان است و در عصر مدرن البته بعد از انقلابهای آمریکا و فرانسه، مهمترین تئوریسینِ  هنر جنگ، یعنی کلازویتس از او بسیار آموخته بود و عبارت معروف «جنگ ادامه ی سیاست است اما به شکلی دیگر» که لنین خیلی از آن استفاده می کرد، از کلازویتس است. با اینهمه اصل نظر سان تزو در رابطه با قدرت این بود که «دانش قدرت است» و در نوشته ای درباره نظریه ی گالبریت در مورد آناتومی قدرت، به تفصیل این موضوع بحث شده است. و در عین حال دانشمندانی نظیر ادوارد فایگنبام نیز این مبحث را در بحث نسل پنجم هوش مصنوعی مورد توجه قرار دادند و به این طریق در عرصه ی تکنولوژی نیز مورد استفاده قرار گرفته است. اما مشکل استراتژی در جنبش روشنفکری ایران فقدان اطلاع در این موارد نیست و موضوعات جدیدتر بعد از «گیم تئوری»، و «استراتژی آبهای متلاطم» در میان روشنفکران ایران دانسته است و موضوعات جدیدی نیست و حتی 11 سال پیش در چهارم دی ماه 1388 در جنبش سبز بحث سیستمهای «کیاتیک» و مقایسه ی استفاده از نظرات جان فون نویمان در هواشناسی، مطرح شدند. با اینهمه لازم است از خود بپرسیم که در حقیقت مسأله ی استراتژی در جنبش روشنفکری ایران با چه مشکلاتی روبرو است. یکی از اینگونه وقت تلف کنی ها کاربرد اصطلاح «لاییک» توسط برخی هواداران زنده یاد شاپور بختیار است که می خواهند برای خود هوویتی بسازند در حالیکه امروز این جنبش سکولار دموکراسی به روشنی اهدافی را که آنها دنبال می کنند بیان کرده و کارآنها تلف کردن وقت است وقتی اصل دعوای آنها بین لیبرال دموکراسی و سوسیال دموکراسی است که هردو دیگر عقب مانده هستند که بعداً توضیح خواهم داد. بحثهای در مورد گرفتن کمک خارجی، تجزیه طلبی، مشروطه و مجاهدین و کلی بحثهای اگرهای راجع به تاریخ که حرف تازه ای نیست و سالهاست بحث کرده ایم و همچنین یادآوری خدعه خمینی و فریبکاری های اسلامگرایان نیز موضوع تازه ای نیست و آقای علی اصغر سلیمی راست می گویند که شیطان بزرگ همان آیت الله خمینی بود ولی امروز دیگر همه اینها را می دانیم و کلاً قدرت این رژیم دیگر بر قدرت تبعی تکیه ندارد که این موضوعات و افشاگری آن بعد از 42 سال اهمیتی داشته باشد و درست می گویند که رژیمهایی نظیر رژیم اسلامی حاکم بر ایران، یا چین یا کوبا بیشتر می دانند چگونه نیروهای انقلابی را سرکوب کنند و جالب است که همین روز گذشته وزارت خارجه ی ج.ا.ا حمایت خود را از سرکوب تظاهرات در هنگ کنگ توسط دولت چین اعلام کرد و هیچ نیروی چپ ایران آنرا محکوم نکرد و آقای علی اصغر سلیمی به درستی نگران کودتای چینی و روسی بعنوان "آزادسازی" ایران هستند. و آقای سلیمی درست می گویند تصور اینکه این رژیم مشروعیت و پایگاه اجتماعی اش از بین رفته و قادر به تجدید قدرت نیست، اشتباه است بویژه وقتی فکر کنیم نیازی به برنامه برای گرفتن قدرت نیست که هدف اصلی سازمانهای سیاسی است و اینگونه اندیشه ی توده ای به جنبش سیاسی ایران ضرر زد، که ما در پی گرفتن قدرت نیستیم و اصلاح طلبان نیز با ظاهر متواضعانه و مظلومنمایی همین حرفها را می زدند، که گیج کردن جنبش سیاسی است، در همین آمریکا بطور مداوم حزب جمهوریخواه و حزب دموکرات در پی کسب قدرت هستند که تلاشی مشروع برای هر نیروی سیاسی است. همچنین حق با آقای سلیمی است که به رغم شکست اصلاح طلبان بعد از خیزش 96، ازجمله سازمانهای چهارگانه می خواهند دوباره همان اصلاح طلبی را به شکل دیگری تجدید سازمان کنند. اما واقعاً مسأله ی اصلی که جنبش سیاسی ایران با آن مواجه است نه سلطنت طلبان است، نه مجاهدین، نه اصلاح طلبان. در مورد دو موضوع آخر که خیلی بحث شده و اولی را آقای میلاد آقایی در بحثهای بعد از سخنرانی بسیار عالی توضیح دادند. واقعیت این است که اصل اپوزیسیون ایران هنوز نظیر 42 سال پیش چپ است و این اصل مشکل جنبش سیاسی ایران است و عده ای از چپ در 30 سال گذشته خود را با اصلاح طلبی تعریف می کردند و امروز نیز از اصطلاح تحولخواه استفاده می کنند و هدفم در اینجا کاربرد آقای سلیمی از اصطلاح «تحولخواه» نیست بلکه منظورم این است که این چپ همه ی حرفهایش از دیالوگ این است که خودشان قادر نبوده اند از چارچوب دیدگاه چپ بیرون بیایند. در واقع این نیروهای به اصطلاح «تحولخواه» نظیر نواندیشان دینی هستند که دلیلشان برای دیالوگ این است که نمی توانند از اسلام سیاسی دست بکشند. آقای سلیمی نقل قولی از سانتزو آوردند که «باید خود را خوب بشناسیم». اتفاقاً مشکل در همین است. سه هفته پیش یادداشتی از این نگارنده منتشر شد تحت عنوان «برای ناصر زرافشان: از نواندیشی مذهبی تا نواندیشی مارکسیستی» که اصل مسأله ی اینکه چرا «اتحاد چپ» نظیر آرزوی «اتحاد اسلام» است و دلیل شکست آن در نیم قرن اخیر این است که جریانی ارتجاعی است نظیر «اتحاد اسلام» و دوستان چپ سابق نظیر دوستان اسلامی سابق قادر نیستند از چپ عبور کنند. چپ دیگر راهکار «عدالت اجتماعی» نیست و مشکل روسیه و چین فقط این نیست که در آنها دموکراسی وجود ندارد بلکه به عدالت اجتماعی نمی توان با برنامه ی چپ رسید. دوباره خواهش می کنم آنچه در یادداشت برای آقای ناصر زرافشان نوشته ام را با دقت مطالعه کنید بویژه آنکه شما اقتصاددان هستید. اشتباه نکنید که فکر کنید اینها بحث آینده است و با طرح دموکراسی خواهی مشکل حل خواهد شد. در پشت سر همان داستان چپ مسأله است که کسی حرف از آن نمیزند و فکر می کنند برطرف می شود. حزب سکولار دموکرات ایرانیان تکیه اش بر «سکولار دموکراسی آینده نگر» است. دوستان چپ نظیر اصلاح طلبان اسلامی تصورشان از سکولار دموکراسی آینده نگر نظیر برداشت لنین در کتاب «دوتاکتیک سوسیال دموکراسی» است که فکر می کنند دوستان حزب سکولار دموکرات ایرانیان نظیر همراهان هوادار لیبرالیسم در حزب مشروطه یا جبهه ملی هستند، در حالیکه «حزب آینده نگر در پی هدفی است که مارکس به آینده دور موکول می کرد» و اینها کلی گویی نیست همانطور که مارکسیسم در سالهای 1860 کلی گویی نبود و امروز بهتر است از خواب بیدار شویم که 180 سال از آغاز بحثهای مارکسیسم گذشته است و مهمتر آنکه تجربه ی چین و شوروی و نیمی از جهان، مارکسیسم را در موقعیتی قرار داده که مذاهبی نظیر مسیحیت و اسلام قرنها پیش با آن روبرو شدند و امروز اسلام سیاسی در واقع راهی ارتجاعی است. این حرف به معنی استفاده نکردن از دستاوردهای مارکس نیست همانطور که استفاده از دستاوردهای ارسطو غلط نیست، اما مارکسیسم و ارسطو گرایی، اولی دستکم نیم قرن و دومی قرنهاست پایان یافته است. این موضوع در سالهای 1350 نیز دلیل عدم موفقیت نیروهای سکولار در همان روزهای انستیتو گوته در مهرماه 1356 بود که آقای سلیمی اشاره کردند، چون چه کمونیسم روسی و چه کمونیسم چینی پایان یافته بود و همان شکست باعث بود که آلترناتیوهای ضد جامعه ی مدرن نظیر اسلامگرایی در ایران و منطقه خاورمیانه پیروز شدند. ایجاد هسته های کارگری در سالهای 1340 که ایشان مطرح می کنند و همه ی جنبش چپ را درست می گویند و واقعیت این است که دیگر آن جنبش پایان یافته و این دوستان واقعاً تا وقتی خود گام بعدی را برندارند، نمی توانند نقش متحد کننده ی کل جنبش را ایفا کنند و این دقیقاً کاری است که حزب سکولار دموکرات ایرانیان انجام می دهد. به هر حال گیرِ کار، نه در ایجاد جبهه واحد با سلطنت طلبان و آقای رضا پهلوی است و نه با مجاهدین و اصلاح طلبان و جبهه ملی! مسأله این است که چپ توان کاری را ندارد که آقای سلیمی از آن انتظار دارند، البته آقای سلیمی از تحولخواهان حرف میزنند، همانطور که 35 سال پیش عده ای از چپی های ایران نام خودشان را «جمهوریخواهان» گذاشتند و فکر کردند در واقعیت بن بست چپ برای رهبری جنبش سیاسی ایران تفاوتی خواهد داشت. در پایان اشاره کنم که بحث آقای سلیمی در مورد آنارشیستها در جنش سیاسی ایران غلط است. شخصاً از مخالفان آنارشیسم هستم اما دلیل مطرح شدن آنارشیسم در جنبش سیاسی کنونی ایران این است که جنبش کمونیستی بیش از نیم قرن است که پایان یافته و تغییر نام به «چپ» در واقع از شرمندگی کمونیستها است، و راه حل این است که درک کنیم «عدالت اجتماعی» مساوی با سوسیالیسم نیست. عبور از کمونیسم خیانت نیست همانطور که عبور از اسلامگرایی، خیانت به مردم نیست!

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

 

سام قندچی
http://www.ghandchi.com

پنجم خرداد ماه 1399
May 25, 2020

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

متون برگزیده سام قندچی

 

 

برای حزب جمهوریخواهان سکولار دموکرات و آینده نگر ایران
https://sites.google.com/site/futuristparty

 

 

 

SEARCH