Sam Ghandchiسام قندچي چرا با لاییسیته مخالفم در حاشیه بحث نقل قولی از دکتر شاپور بختیار
سام قندچی
http://www.ghandchi.com/1333-shapour-bakhtiar-laicite.htm

 

پی نوشت نوزدهم ماه سپتامبر 2018: توکویل، که خود از مهد لاییسیته در فرانسه برخاسته بود اما از سکولاریسم در آمریکا حمایت می کرد، بهتر از هر کسی در کتاب های خود معضل لاییسیته و نقطه ضعف روش برخورد برخی کشورهای اروپایی را به مسأله رابطه حکومت و مذهب، توضیح داده است که در مقالات لینک شده در پانویس، به تفصیل بحث شده که چرا لاییسیته روی دیگر سکه جمهوری اسلامی است وقتی می خواهد اين بار دولت برای مذهب تعیین تکلیف کند. متأسفانه برخی در میان چپ و ملیون ایران هنوز این موضوع را درک نکرده اند. همچنین در عین حال در پی این افراط گرایی چپ روانه، نظیر همه آنارشیستها به راست افراطی می افتند و با گرفتن قدرت توسط نیروهای سکولار دموکرات مخالفند و فقط تبلیغ خودگرانی را وظیفه جنبش سیاسی اعلام می کنند و نه کسب قدرت سیاسی. البته شادروان دکتر شاپور بختیار دیدگاه دوم را نداشت؛ اما از جمله آقای شیدان وثیق و بسیاری دیگر در چپ ایران دیدگاه دوم را نیز تبلیغ می کنند و وظیفه جنبش سیاسی را نه کسب قدرت سیاسی بلکه تبلیغ خودگرانی اعلام می کنند: http://www.iranglobal.info/node/68223

 

shapour-bakhtiar

 

در سی و هشتمین سالگرد انقلاب 57 نظیر سالهای پیش نظراتی در مورد آن انقلاب مطرح شده است (1). همزمانی انقلاب 57 با سقوط دولت شاپور بختیار نظرات آن شادروان را نیز در کنار دیگر موضوعات دوران انقلاب، مورد توجه قرار می دهد. پیش از هر چیز لازم است ترور شاپور بختیار را در پاریس محکوم کنم چرا که هر نقدی به نظرات او ابداً توجیه رفتاری نیست که جمهوری اسلامی با آن شخصیت برجسته تاریخ ایران انجام داد (2). نقل قولی است از دکتر شاپور بختیار که به کرات در مطبوعات اپوزیسیون دیده می شود که دقیقاً دیدگاه لائیسیته ایرانی را بیان می کند و به این شکل است که شاپور بختیار می گوید: "من به سهم خود برای یک رژیم ملی گرا دموکرات و مترقی قدم بر می دارم و برای آخوند محلی و محفلی جز مسجد و منبر و آن هم به منظور انجام فرائض دینی سراغ ندارم." در اینجا هدفِ بحث، تاریخ یا توضیح مجدد اختلاف لاییسیته و سکولاریسم نیست؛ که اولی روی دیگر سکه جمهوری اسلامی است وقتی می خواهد اين بار دولت برای مذهب تعیین تکلیف کند. توکویل، که خود از مهد لاییسیته در فرانسه برخاسته بود اما از سکولاریسم در آمریکا حمایت می کرد، بهتر از هر کسی در کتاب های خود معضل لاییسیته و نقطه ضعف روش برخورد برخی کشورهای اروپایی به مسأله رابطه حکومت و مذهب را توضیح داده و نیازی به تکرار در اینجا نیست. نگاه کنيد به مقاله "چرا سکولاريسم آينده ايران را رقم خواهد زد" (3). آیا احمد منتظری که نظرات مرحوم آیت الله حسینعلی منتظری را در مورد اعدام های 1367 جمهوری اسلامی مطرح کرده، عملی سیاسی انجام نداده و آیا وقتی با معیار لاییک که آخوند قرار است در مسجد باشد و آنهم فقط برای انجام فرایض دینی،می شود از ایستادگی این بزرگوار در برابر دولت در جمهوری اسلامی، حمایت کرد (4)؟ از نظر این قلم نه نهاد مذهب باید برای نهاد دولت تعیین تکلیف کند و نه برعکس. دولت نباید بودجه دولتی در اختیار نهاد مذهبی قرار دهد و دولت حق دارد اعمال ضدقانونی نهاد مذهبی نظیر فتوای های قتل مخالفان را بسان بزهکاری هر فرد حقیقی و حقوقی، مورد پیگرد قانونی قرار دهد، و کسی که در دستگاه مذهبی صاحب مقام است حق ندارد مقامی در دستگاه دولتی داشته باشد، اما دولت حق ندارد به نهاد مذهبی بگوید درباره سیاست حرف بزند یا نزند و یا حقوق دیگری را از روحانیون مانند آزادی بیان و اجتماعات نظیر حقوق هر فرد حقیقی و حقوقی دیگر، سلب کند. شخصاً با حزب مذهبی هم مخالفم اما دولت نمی تواند چنین حزبی را ممنوع کند (5).

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی، ناشر و سردبیر ایرانسکوپ
http://www.iranscope.com
http://www.ghandchi.com

دهم اسفند ماه 1395
February 28, 2017

 

پانویس:

 

1. کن فیکون مارکسیستی سال 57 در ایران
http://www.ghandchi.com/1303-kon-faya-kun.htm

 

2. پرویز دستمالچی: به مناسبت سالگرد ترور شاپور بختیار و سروش کتیبه
http://www.akhbar-rooz.com/article.jsp?essayId=68442

 

3. چرا سکولاريسم آينده ايران را رقم خواهد زد

http://www.ghandchi.com/491-SecularismFuturism.htm

 

همچنین بحث توکويل در مورد اسلام برای ايران اهميت استراتژيک دارد (لطفاً بعد از رفتن به لینک زیر اسکرول کنید و مقاله ای را که زیر مقدمه آمده، مطالعه کنید):
http://www.ghandchi.com/714-tocqueville-islam.htm

 

4. بیانیه ی جمعی - ما خواهان لغو محکومیت احمد منتظری هستیم!
http://www.akhbar-rooz.com/news.jsp?essayId=78564  

 

5. سکولاریسم چیست؟
http://www.ghandchi.com/302-Secularism.htm
What is Secularism
http://www.ghandchi.com/302-SecularismEng.htm
  
 

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com


 

 

 

SEARCH