بعدالتحریر اول ماه اکتبر 2017: اعلام تغییر موضع به مخالفت با هرگونه فدرالیسم برای ایران
http://www.ghandchi.com/1641-etelaieh-federalism.htm
P.S. Oct 1, 2017:Announcing Change of Position to Opposing any form of Federalism for Iran
http://www.ghandchi.com/1641-etelaieh-federalism-english.htm

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Sam Ghandchiسام قندچينگاهی به پدیده احزاب کردی در ایران
سام قندچی

http://www.ghandchi.com/1287-ahzaabe-kordi.htm

 

در آستانه سی و هشتمین سالگرد انقلاب 1357 در ایران (1) می توان یادآور شد که گرچه همه این سالها به تفصیل در مورد کردستان بحث شده (2)، اما از آنجا که مدتها پیش از آغاز جمهوری اسلامی یا ایجاد حکومت اقلیم کردستان در عراق، مسأله احزاب کردی و حتی بحثهای کردستان بزرگ (3) مطرح بوده، پراختن ویژه به این موضوع بسیار مهم است. پدیده سازمانها و احزاب اتنیکی در ایران نه تنها در کردستان، بلکه در آذربایجان نیز، صرفنظر از طراحی مستقیم استالین که دیگر قابل تردید نیست، واقعیتی غیرقابل انکار است، و به هر حال حزبی آذری بنام فرقه دموکرات آذربایجان در آن خطه، سالها پیش از انقلاب 57 در ایران، نقش آفرینی کرده است (4).

 

در چند ماه اخیر آقای یوسف اردلان (5) درباره نقض فاحش حقوق بشر در کردستان در زمان روی کار آمدن جمهوری اسلامی، و واکنش سازمانها و تشکیلاتهای آن منطقه، به تفصیل نوشته اند که مطلبی بسیار خواندنی است (6) و البته روی دیگر سکه یعنی نقض حقوق بشر توسط احزاب کردی هم بسیار بحث شده است (7). اما در اینجا موضوع بحث، خود ایجاد احزاب کردی در ایران است که فعالیتشان همه این سالها بعد از انقلاب تدوام داشته و نمی توان وجود آنها را تنها محدود به مسأله نقض حقوق بشر در ایران دانست. تکرار این بحث هم که ایجاد حزب اتنیکی همانند ایجاد حزب اسلامی نسخه رسیدن به فاشیسم است و نشان دادن برخورد رژیم اسلامی به این مسأله در امروز، و رژیم شاه در گذشته، دردی را دوا نمی کند (8).

 

سازمان ها و احزاب سیاسی بستگی به آنکه در کدام نقطه ایران شکل گرفته اند رنگ و بوی آن منطقه را داشته اند، و مسأله ای نیست، اما حزب اتنیکی بحثی دیگر است. سالها پیش در این مورد در مقاله ای که بصورت نامه سرگشاده به آقای عبدالله مهتدی نگاشته شد این مسأله مطرح شد (9). امید است که بتوان این بحث را ادامه داد خصوصاً اکنون که با ایجاد حزب سکولار دموکرات ایرانیان چشم انداز رشد حزبی سراسری در ایران در افق پیش روی ما قرار دارد (10).

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی، ناشر و سردبیر ایرانسکوپ
http://www.iranscope.com
http://www.ghandchi.com
بیست و نهم دی ماه 1395
January 18, 2017
 

پانویس:

 

1. از انقلاب ارتجاعی 57 تا قهقرای اصلاح طلبی نود و چهار
http://www.ghandchi.com/1135-ghahgharaaye94.htm

 

2. کتاب کردها و شکل گیری دولت مرکزی در ایران-ویرایش دوم
http://www.ghandchi.com/700-KurdsIran.htm 
Kurds and Formation of Central Government in Iran-Second Edition
http://www.ghandchi.com/700-KurdsIranEng.htm

 

3. نوشداروی کردستان بزرگ
http://www.ghandchi.com/478-GreaterKurdistanPanacea.htm

 

4. يادداشتی درباره طرح بحث انگيز خودمختاری کردستان
http://www.ghandchi.com/723-kurdistan-autonomy.htm

A Note about the Controversial Kurdistan Autonomy Plan
http://www.ghandchi.com/723-kurdistan-autonomy-eng.htm

 

5. بحثی با یوسف اردلان درباره حق تعیین سرنوشت
http://www.ghandchi.com/1099-khod-mokhtari.htm

 

6. یوسف اردلان: خاطرات دوران بازگشت پیشمرگان کومەڵە بە شهر سنندج از اواخر آبان ماه 1358 تا رفتن بە مهاباد و جلسە مذاکرات حدود دهم آذرماە  1358
http://goo.gl/MtcO1U  

 

7.  نقض حقوق بشر توسط احزاب کردی
http://www.ghandchi.com/1024-kurdish-parties-hr.htm

 

8. تجزیه طلبان در جمهوری اسلامی و دکتر شریعتی در رژیم شاه
http://www.ghandchi.com/1275-tajziehtalaban-shariati.htm

 

9. یک لغزش: از پیشه وری تا مهتدی
http://www.ghandchi.com/477-PishevariMohtadi.htm

 

10. حزب سکولار دموکرات ایرانیان و پلاتفرمی آینده نگر
http://www.ghandchi.com/1227-isdparty.htm
 

 

 

مطلب مرتبط
وقتی آدمهای خوبی مانند یوسف اردلان اشتباه می کنند
http://www.ghandchi.com/1668-yousef-ardalan.htm
 

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

SEARCH