Sam Ghandchiسام قندچي شبه آینده نگریِ امثال مانوئل کاستلز به سبک فیکنیوز
سام قندچی
http://www.ghandchi.com/3977-pseudofuturism-fakenews.htm

Pseudofuturism of the Likes of Manuel Castells in the Style of Fakenews

http://www.ghandchi.com/3977-pseudofuturism-fakenews-english.htm

مطالب مرتبط: 1     2     3     4     5     6     7     8     9     10     11     12     13     14     15     16     17     18     19     20     21     22     23     24     25     26     27

 

pseudofuturism-fakenews  

 

اصطلاحی در زبان فارسی هست که می گویند وقتی قناری محبوبیت پیدا می کند برخی فروشندگان، گنجشک را رنگ می کنند و جای قناری می فروشند! این شده داستانِ امروزِ هواداری از کارل پوپر و طرفداری از آینده نگری مدرن، که برخی با نظرات متضاد، خود را طرفدار آن دیدگاهها معرفی می کنند! پس از سقوط شوروی، برخی که دوست ندارند دیگر «چپی» خوانده شوند، چپِ موردِ نظرشان را بعنوان «آینده نگری» می خواهند رنگ آمیزی کنند، که در اینجا از آنها بعنوان «شبهِ آینده نگر» نام می بریم، همان شکلی که کارل پوپر، مارکسیسم و مکتب روانشناسی تحلیلی را بعنوان «شبه علم»، مورد خطاب قرار می داد! مانوئل کاستلز نمونه ی خوبی از این پدیده است! او چندین جلد کتاب در رد نظرات 1976 دانیل بل در مورد جامعه ی اطلاعاتی تألیف کرد، و تلاش داشت که جامعه ی فراصنعتی را در چارچوب مارکسیستی توصیف کند. ضرورتی ندارد که وارد جزئیات شوم، دانیل بل در فورورد 1999 به شاهکارش «برآمدن جامعه ی فراصنعتی»، در همه ی جزئیات به ادعاهای مانوئل کاستلز پاسخ داده است. شخصاً مشکلی در همکاری با فعالانِ با صداقت چپ در جنبش دموکراسی خواهی ایران ندارم، و همچنین به روشنی در مورد اختلافات و توافقاتِ آینده نگرها و چپ (1 و بخش 2)، نوشته ام، اما اینجا مسأله ی فقدان صداقت است که عده ای خود را آینده نگر می خوانند، اما در واقعیت، در برنامه هایشان، همچنان حتی ایدئولوژی های چپِ شوروی سابق و چینِ مائوئیستی را، دنبال می کنند. عبارت زیر را دکارت در مورد ارسطوگرایان زمان خود نوشته است:

 

"پیروان پرحرارت ارسطو امروز ...به درک آنچه در آثار نویسنده ی مورد علاقه شان بروشنی توضیح داده شده، راضی نیستند، بلکه آرزو دارند، علاوه بر آن، در آثار وی پاسخ مسائلی را بیابند، که درباره آنها وی چیزی نگفته و شاید هرگز درباره آن مسائل فکر هم نکرده است [رنه دکارت، بحث درباره متد، متن انگلیسی، DPW، ص 51 ].*"

 

در واقع، دکارت بهتر از همه ی ارسطوگرایان زمان خود، ارسطو را می فهمید، اما دکارت فراسوی ارسطوگرایی رفته بود. شبه آینده نگرهای زمان ما، آنگونه در مورد دموکراسی حرف میزنند که گویی چپ، تئوریسینهای دموکراسی در عصر مدرن بوده اند، در حالیکه از جان لاک تا ایمانوئل کانت تا کارل پوپر و بعد هم جان رالز، این لیبرالها بودند که بیش از همه در مورد تئوری دموکراسی کار کردند! مسأله ی «شبه آینده نگرها» این است که آنها حتی دیدگاههای آینده نگرهای پرخواننده نظیر الوین تافلر را نیز تحریف می کنند و او را چپ جلوه می دهند تا واپسگرایی خود را توجیه کنند. جالب است اشاره کنیم که هیچکدام از این «شبه آینده نگرها»، بویژه آنهایی که از پیروانِ ایرانیِ الوین تافلر هستند، هرگز اشاره ای به این واقعیت نمی کنند که زنده یاد الوین تافلر در سیاست نه تنها از نوت گینگریچ نئوکان معروف آمریکایی بطور کامل حمایت می کرد، بلکه نوت را در سخنرانی هایش بعنوان کسی که سخنگوی نظرات او در عرصه ی سیاست است، مطرح می کرد! در حقیقت این دانیل بل بود، که گرچه دوستیِ شخصی با اروین کریستول بنیانگذار نئوکانیسم داشت، و با اروین کریستول، پدر بیل کریستول، ژورنالهایی را منتشر کرده بودند، با اینهمه دنیل بل، به رغم کهولت سن، نقدی از نئوکانها در زمان جنگ عراق منتشر کرد، در حالیکه الوین تافلر در مورد این موضوع مهمِ سیاسی در آنزمان، هیچ حرفی نزد!

 

«شبه آینده نگر» ها نه تنها همه ی این سالها نظیر اکثریت چپ، دنبالچه ی اصلاح طلبان بودند، بلکه بیش از آن، مرا به یاد برخی اسلامگرایان می اندازند که وقتی مردم، آغاز به دوری جستن از اسلامگرایی کردند، آنها شروع کردند به اینکه خود را با عنوان «نواندیشِ مذهبی»، معرفی کنند، گرچه همان دیدگاههای واپسگرایانه ای را ترویج می کنند که سالهاست اصلاح طلبان اسلامی بیان کرده اند، اما این بار با نمایشی تازه تحت عنوان تحول خواهی و در بی بی سی! در قرن بیستم، مائوئیستها پدیده ی مشابهی بودند، وقتی آنها تلاش می کردند خود را چیزی متفاوت با مارکسیسم روسی جلوه دهند، اما همه حرّافی بود، و هیچ چیز تازه ای در ایده های آنها وجود نداشت، و به عبارتی دیگر، از برخی جوانب، مائوئیسم حتی واپسگراتر از مارکسیسم نوع روسی بود و کارشان شده بود نفی هر اندیشه ی تازه در اردوگاه سوسیالیستی تحت عنوان رویزیونیست و مرتد، همان عبارتی که لنین برای کائوتسکی به کار برده بود و 40 سال پیش خمینی برای سلمان رشدی، به کار برد!

 

به امید جمهوری آینده‌نگر دموکراتیک و سکولار در ایران،

 

سام قندچی

IRANSCOPE
http://www.ghandchi.com

دوازدهم دی ماه 1399
January 1,
2021

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

متون برگزیده سام قندچی

 

 

برای حزب جمهوریخواهان سکولار دموکرات و آینده نگر ایران

http://www.ghandchi.com/futuristparty/index.html

 

 

 

SEARCH