آینده نگر سام قندچی آقای رامین جهانبگلو، زدن اسب مرده درد ما را دوا نمی کند
سام قندچی
http://www.ghandchi.com/1879-ramin-jahanbegloo.htm

 

امروز مقاله ای از دکتر رامین جهانبگلو در سایت رادیو فردا منتشر شده تحت عنوان "انقلاب اکتبر و روشنفکران" (1). اگر این مطلب حتی 35 سال پیش نوشته شده بود برای روشنفکران و فعالان سیاسی ایران می توانست دردی دوا کند، اما امروز که در روسیه نه تنها نام شهرهای استالینگراد و لنینگراد عوض شده بلکه نام شهر گورکی هم تغییر داده شده، دیگر این نوشته حرف تازه ای نیست. واقعیت این است که برای روشنفکران و فعالان سیاسی ایران امروز دقیقاً نیاز به ایجاد حزب مطرح است و نباید تصور شود که حزب و انقلاب مترادف است با حزب لنینی و انقلاب شوروی. در آمریکا 242 سال پیش انقلاب شد و گرچه حزب دموکرات آمریکا را جفرسون بعد از انقلاب پایه گذاری کرد ولی تشکیلات سیاسی-فکری رهبری پیش از انقلاب به وجود آمد (2)، و هیچکدام آنها نه به استبداد ختم شدند و نه به سرکوب روشنفکران؛ سکولاریسم نیز از ابتدا به روشنی بعنوان عنصر اصلی دموکراسی در زمان بحث قانون اساسی آمریکا، در جزئیات مطرح شد (3). این بحث به این معنا نیست که مخالف نقدِ ضدیت استالینیسم و لنینیسم با دموکراسی و جنبش روشنفکری باشیم، که این قلم خود 35 سال پیش نه تنها به ریشه های استبداد کمونیستی، بلکه با تحلیل آثار نخستین مارکس نظیر نقد فلسفه حقوق هگل (4)، و همچنین بطور مفصلتر در تحلیل نقد برنامه گوتا و بقیه آثار مارکس و انگلس، به این موضوع پرداخت (5)، و همزمان کارهای ارزشمند کولاکوسکی مورد نقد و بررسی قرار داده شد (6). و همان زمان به اولین نقد برتراند راسل از لنینیسم و کمونیسم شوروی در همان اولین ملاقاتش با لنین اشاره شد و دیدگاه های راسل درباره پلورالیسم نیز مورد بحث قرار گرفت (7). اما امروز سالهاست که حتی کمونیستهای ایرانی از لنینیسم عبور کرده اند و مشکل جنبش سیاسی ما این است که نیاز به احزاب سیاسی را هم با این نقد به دور ریخته، و این بینش باعث رشد آنارشیسم (8) در فضای سیاسی ایران شده است. همانطور که تجربه انقلاب آمریکا نشان داد، در شرایط استبداد و با داشتن دیدگاهی لیبرال، بازهم ساختن سازمان سیاسی برای موفقیت در تحول سیاسی ضروری بود و نتیجه آنهم پس از 242 سال، به استبداد ختم نشده است. در واقع اگر جمهوریخواهان سکولار و دموکرات، سازمان سیاسی و حزب خود را نداشته باشند، جریاناتی که متشکل هستند، چه در قدرت باشند نظیر بشار اسد، و چه در اپوزیسیون باشند نظیر داعش، قدرت را در وضعیت بحرانی قبضه خواهند کرد. به همین دلیل از این ضرب المثل آمریکایی در وصف نوشتار دکتر رامین جهانبگلو یاد شد که: زدن اسب مرده دردی از جنبش سیاسی حاضر در ایران دوا نمی کند. ایران پس از خیزش 96 (9) بسوی انقلابی برای ایجاد جمهوری سکولار و دموکراتیک در حرکت است (10)، و برای پیروزی در این انقلاب، نیاز به تشکیلات و حزبی آینده نگر، سکولار و دموکراتیک است (11)، و فقط نقد از احزاب مستبد لنینی و انقلابهایی نظیر انقلاب اکتبر دردی از ما دوا نمی کند. درست است که خود نیز شخصاً آرزو داشتم که ایران بدون انقلاب از طریق رفرم به جمهوری سکولار و دموکراتیک برسد، همانگونه که جفرسون هم در بیانیه استقلال می گوید چنین آرزویی انقلابیون آمریکا داشتند، اما استبداد بریتانیا آنها را به انتخاب راه انقلاب، وادار کرد. سکولار دموکراتهای ایران نیز به همین شکل به راه انقلاب رسیده اند، انقلابی که شوربختانه ممکن است لزوماً مسالمت آمیز نباشد (12)، همانگونه که انقلاب آمریکا هم مسالمت آمیز نبود.

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی

سایت آینده نگر ایرانسکوپ
http://www.ghandchi.com

بیست و هفتم دی ماه 1396
January 17, 2018

 

پانویس: 

 

1. رامین جهانبگلو: انقلاب اکتبر و روشنفکران
https://www.radiofarda.com/a/october-1917-lenin-stalin-intellectuals/28813768.html

 

2. جمعیت رفراندوم
http://www.ghandchi.com/328-Referendum.htm
Referendum Society
http://www.ghandchi.com/328-ReferendumEng.htm

 

3. سکولاریسم چیست؟
http://www.ghandchi.com/302-Secularism.htm
What is Secularism
http://www.ghandchi.com/302-SecularismEng.htm

 

4. کن فیکون مارکسیستیِ ایران
http://isdmovement.com/2017/0417/040717/040717.Sam-Ghandchi-Marxists-Armageddon.htm
http://www.ghandchi.com/1303-kon-faya-kun.htm
https://drive.google.com/file/d/0BzL280jIylYBODc4N1lnRzNDcU0/view

 

5. اندیشه مارکسیستی و مونیسم -یکتا گرائی
http://www.ghandchi.com/299-Marxism.htm
Marxist Thought & Monism
http://www.ghandchi.com/299-MarxismEng.htm

 

6. مارکسيسم و آينده نگری
http://www.ghandchi.com/793-marxism-futurism.htm
Marxism and Futurism
http://www.ghandchi.com/793-marxism-futurism-eng.htm

 

7. پلورالیسم و اتمیسم منطقی راسل
http://www.ghandchi.com/447-RussellPluralism.htm 
Pluralism and Russell's Logical Atomism
http://www.ghandchi.com/447-RussellPluralismEng.htm

 

8. آنارشیسم
https://goo.gl/1yN8ut

 

9. خیزش 96
https://goo.gl/WyhN7i

 

10. نگاهی آینده نگر به خیزش 96 و وضعیت ایران در منطقه
http://www.ghandchi.com/1878-khizeshe96-ayandehnegari.htm

 

11. درباره حزب سکولار دموکرات ایرانیان و مهستان
https://sites.google.com/site/futuristparty

 

12. آیا انقلاب ایران گذاری مسالمت آمیز خواهد بود
http://www.hambastegi-iran.org/spip.php?article4879 
http://www.ghandchi.com/1863-civil-disobedience.htm

 

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

آینده نگر


 

آینده نگر سام قندچی