Sam Ghandchiسام قندچي اصطلاحات سکولار، لاییک و جمهوری ایرانی در 25 سال اخیر
سام قندچی

http://www.ghandchi.com/3102-laicite-jomhouri-e-irani.htm

مطالب مرتبط: 1    2   3    4    5    6    7   8   9    10    11   12   13    14    15    16

 

jameie-madani-jonbeshe-sabz

 

کاربرد اصطلاح «سکولار» در میان بخشی از چپ سابق در داخل کشور در اواخر دور دوم ریاست جمهوری آیت الله علی اکبر هاشمی رفسنجانی متداول شد. اما، به راه افتادن جریان دوم خرداد در سال 1376 و ریاست جمهوری سید محمد خاتمی و موج اصلاح طلبی، چپ و چپ سابق را نیز با خود برد و بحثهای در مورد «سکولاریسم» در داخل ایران به کنار رفت. در دور دوم ریاست جمهوری خاتمی، در سال 1381 (2002)، در خارج کشور این نگارنده نسخه اول نوشتار «سکولاریسم چیست؟» را اول به زبان انگلیسی در بولتن بورد جبهه ملی در واشنگتن (تالار بحثی اینترنتی به زبان انگلیسی که دکتر مرتضی انواری تأسیس و اداره می کرد)، برای بحث منتشر، و بعد هم یکسال و نیم بعد به فارسی ترجمه و در آذرماه 1382 (2003) منتشر کردم و در آن، از سکولاریسم به معنی «جدایی مذهب و حکومت» حمایت، و با لاییسیته به معنی «جدایی مذهب و سیاست» مخالفت شد و دو سال پیش نیز اختلاف خود را در این زمینه با دیدگاه زنده یاد شاپور بختیار صریحاً توضیح دادم. لازم به یادآوری است که موضوع این نبوده که در نام حکومت آینده ی ایران عباراتی نظیر «سکولار»، «دموکراتیک»، «جمهوری»، «آینده نگر» و امثالهم بیاید یا نه منظور بلکه بحث در مورد محتوای حکومت آینده است، وگرنه نام حکومت در آمریکا «ایالات متحده آمریکا» است در حالیکه این حکومت «سکولار»، «دموکراتیک»، «جمهوری» و «آینده نگر» است. در نتیجه یک سری بحثها در مورد نام حکومت آینده و تبدیل آن به شعار، اتلاف وقت است، از جمله بارها توضیح داده شده که عبارت «جمهوری ایرانی» غلط است و نیازی هم به تکرار نیست. اما در مورد «لاییسیته». اگر امروز بروید و در آمریکا از مردم درباره سکولاریسم بپرسید، یا در فرانسه بروید و درباره ی لاییسیته سؤال کنید شاید کسی اصلاً نداند از چه حرف میزنید، چون در آمریکا دارند سکولاریسم را زندگی می کنند و در فرانسه نیز دارند لاییسیته را زندگی می کنند. خود بحثهای مربوط به سکولاریسم در آمریکا در واقع حدود 250 سال پیش مطرح شده که اسناد آنرا در رساله «سکولاریسم چیست؟»، نقل کرده ام و بحثهای مفصلتری در مورد اساس فلسفی دیدگاه سکولار را نیز بعد از آن منتشر کرده ام. اما 185 سال پیش که توکوویل فرانسوی به آمریکا آمده، اینجا زندگی کرد، و کتاب دموکراسی در آمریکا را منتشر کرد، به تفصیل توضیح می دهد که چرا سکولاریسمِ آمریکا را به لاییسیته ی فرانسوی ترجیح می دهد و دلائل آنرا توضیح داده است که اینجانب در رساله ی «ایران-جمهوری آینده نگر» که در سال 1384 نوشتم که در نقد سید محمد خاتمی بحثها ارائه شده چرا که آقای خاتمی خیلی دوست داشت با استفاده از توکویل اصلاح طلبی اسلامی را توجیه کند، و این نگارنده نیز به طور مفصل در رد دیدگاه او، در آن مطلب نقل قول از کتاب توکویل آورده ام. در عمل نیز مثلاً همین امروز ممنوع کردن برقع در فرانسه نمونه ی رفتار لاییسیته است. شخصاً سکولاریسم را ترجیح می دهم. اگر هم کسی لاییسیته را ترجیح می دهد می تواند آنرا ترویج و اشاعه دهد. واقعاً تلاش آنهایی که با این عبارات می خواهند اختلاف خود را با جریانات دیگر سکولار دموکراسی، نظیر حزب سکولار دموکرات ایرانیان، مهستان جنبش سکولار دموکراسی و شخص دکتر اسماعیل نوری علا توضیح دهند، وقت خود و دیگران را تلف می کنند چرا که اختلاف واقعی آنها یا شخصی و یا برسر دیگر موضوعات سیاسی است، از جمله برسر «اصلاح طلبی». درست است که می گویند امروز با اصلاح طلبی مخالفند اما هربار که جنبش سیاسی سکولار در داخل کشور فروکش می کند و اصلاح طلبان به صحنه بازمی گردند، آنها نیز دوباره «اصلاح طلب» می شوند، مثل داستان آیت الله مردوخ، و این اختلاف واقعی این دوستان با دکتر اسماعیل نوری علا، جنبش سکولار دموکراسی ایران، و حزب سکولار دموکرات ایرانیان بوده و هست. البته همچنین نقشی که این دوستان برای سلطنت و مشخصاً شخص آقای رضا پهلوی در سپهر سیاست ایران می بینند، با آنچه آقای اسماعیل نوری علا در این رابطه می بیند، متفاوت است هرچند با صراحت آن دوستان حرف حسابشان را در رابطه با نقشی که برای آقای رضا پهلوی قائلند نیز، بیان نمی کنند. به هرحال اینها واقعیت موضوعاتی است که طرحشان به شکل کاذب و شعاری توسط برخی گروه های جمهوریخواه، ملیون و چپ مدتها است ادامه پیدا کرده، و بویژه آنکه آغاز به کار شورای مدیریت گذار، نه تنها این بحثهای تکراری و بدون نتیجه را پایان نداده، بلکه تشدید هم کرده است. واقعیت اینکه در همه ی این سالها هیچکسی به اندازه ی دکتر اسماعیل نوری علا، مهستان و جنبش سکولار دموکراسی ایران، و حزب سکولار دموکرات ایرانیان برای طرح و پیشبرد آلترناتیو سکولار دموکرات در ایران زحمت نکشیده و اگر هر کسی با ایشان اختلافی دارد به جای راه انداختن بازی های الکی «جمهوری لاییک»، «جمهوری ایرانی»، و امثالهم، در مورد خود اختلاف نظرها بحث کنند و صریحاً مواضع خود را در رابطه با این موضوعات از جمله «اصلاح طلبان» و نقشی که برای آقای رضا پهلوی در سپهر سیاست ایران قبول دارند، اعلام کنند.

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران،

 

سام قندچی

IRANSCOPE.COM
http://www.ghandchi.com

هشتم بهمن ماه 1398
January 28, 2020

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

متون برگزیده سام قندچی

 

 

برای حزب جمهوریخواهان سکولار دموکرات و آینده نگر ایران
https://sites.google.com/site/futuristparty

 

 

 

SEARCH