Sam Ghandchiسام قندچي آینده نگری، اپوزیسیون و مردم ایران
سام قندچی

http://www.ghandchi.com/2296-ayandehnegari-mardom.htm

 

epcot

 

روز گذشته با یک انسان عادی غیرسیاسی ایرانی حرف می زدم و پرسیدم شما چرا به فلان برنامه تلویزیونی علاقه داشتی و همیشه تماشا می کردی وقتی درباره سازنده آن برنامه همه گونه سخنی هست. در پاسخ گفت ما با این حرفها کار نداریم، او همیشه میرفت جاهای مختلف و چیزهایی را در برنامه اش نشان می داد که ندیده بودیم که نوآوری بود و برای ما تازگی داشت. اولین سالهایی که بعد از انقلاب به آمریکا بازگشتم موضوع فکری ام ایران آینده بود، وقتی به اندازه کافی گذشته گرایی را در آن سه سالی که در ایرانِ رژیم ضدجمهوریت اسلامی زندگی کرده و دیده بودم.  به یاد دارم وقتی رساله ای علمی را در سال 1985 به انگلیسی منتشر، و خود به زبان فارسی ترجمه کردم (1)، و اصطلاح "هوش مصنوعی" را برای ترجمه لغت آرتیفیشال اینتلیجنس به کار بردم، دوستانم گفتند این لغت بی معنی است و آنرا در ویرایش نخست ترجمه فارسی به "شعور ماشینی" تغییر دادم، در حالیکه امروز اصطلاح هوش مصنوعی در ایران بسیار متدوال است، یعنی حدود 37 سال پیش که بخشی از اپوزیسیون به خارج آمده بود تا این اندازه به جلو نگاه می کردیم. درست است تا به امروز همچنان شخصاً بحث را در مورد آینده نگری حتی در عرصه سیاسی ادامه داده ام (2)، و جریان آینده نگریِ غیرسیاسی نیز در داخل ایران، بسیار قدرتمند است هرچند از سیاست دوری می کند، اما وقتی به اپوزیسیون سیاسی ایران بویژه در خارج کشور میرسیم، قضیه نظیر دوران انقلاب 57 شده که بسیاری از نیروها راه حل جامعه ایران را در احیاء گذشته جستجو می کنند و حتی در خارج کشور اگر آینده نگری را از سوی کسی ببینند که با احیاء گذشته حکومت سلطنتی، کمونیستی، اسلامی، یا قومی آنها مخالف است، تا می توانند تلاش می کنند آن صدا را خفه کنند (3)، و متأسفانه همه کانال های تلویزیونی و سایتهای خارج کشور، گویی کلاس تاریخ شده و عده ای از گذشته 2500 سال پیش امپراطوری ایران به خود می بالند، عده ای در آرزوی بازگرداندن دنیای اردوگاه سوسیالیستی قرن بیستم هستند که بیش از نیمی از جهان را فرا گرفت.  عده ای نظیر اردوغان در ترکیه در آرزوی بازسازی امپراطوری اسلامی البته از نوع شیعه آن در ایران هستند گرچه راه های دیگری را در مقایسه با رژیم اسلامی کنونی، پیشنهاد می کنند. عده ای نیز گویا در تمام تاریخ ایران، فقط دوران ماد را قبول دارند و می خواهند حکومت قومی تیره های موردنظر خود را در ایران، برقرار کنند (4). در صورتیکه اگر بخواهیم از زبان مردم عادی ایران بشنویم، کسی آرزوی بازگشت به گذشته را ندارد و این تبلیغات رسانه های فارسی زبان در خارج کشور بیشتر در مقابل آینده نگریِ مردم در داخل کشور است. برای مردم عادی ایران چهل سال واپسگرایی بس است، هرچند برای عده ای از جوانان ایرانی نظیر جوانان دوران انقلاب 1357 که عاشق واپسگرایی اسلامی شدند، داستانِ دیگری است.  امثال مادر و پدر این قلم که تحصیلاتی نداشتند اما گذشته را به یاد داشتند، درباره دست بریدن و سنگسار و امثالهم حرف میزدند، اما گوش جوانان سال 1357 بدهکار این حرفها نبود و دنبال خمینی، مطهری، شریعتی، آل احمد و امثالهم به راه افتادند. حالا هم که ما پیر شده ایم اما درباره زندان اوین و اعدامهای دوران رژیم سلطنت پهلوی، یا درباره جنایات رژیمهای کمونیستی در قرن بیستم، و یا درباره جنگهای قومی که در آذربایجان و کردستان در 1324 راه افتاد و در کشورهای دیگر جان مردم را گرفت و نتیجه اش کشورهای تکه پاره بود، حرف می زنیم، این جوانان فقط از اظهارات ما ناراحت می شوند و فکر می کنند با آنها دشمن هستیم. متأسفانه برخی هم که مدارک بالا از بهترین دانشگاه های آمریکا و اروپا دارند، مبلغان سلطنت، اصلاح طلبی اسلامی و انواع دیگر اسلامگرایی، و آنارشیسم شده اند (5). مایه تأسف است که این هدیه آنها برای ایران است در حالیکه خودشان در آمریکا و اروپا از آخرین پیشرفتها در همه عرصه های زندگی بهره می برند و همین آمریکایی را که در آن 243 سال است جمهوری سکولار و دموکراتیک برقرار است برای زندگی انتخاب کرده اند. کارل پوپر به رغم آنکه محل زندگی خودش بعد از آلمان، بریتانیا بود، و به رغم آنکه از ملکه بریتانیا عنوان اشرافی "سِر" را دریافت کرده بود، اما همیشه به روشنی دولت ایده آل خود را جمهوری سکولار و دموکراتیک که در آمریکا برقرار است، اعلام می کرد، جمهوری سکولار دموکراتی که از همان اول همه القاب اشرافی نظیر شاهزاده، شاهدخت، والاحضرت، والاگوهر و امثالهم را ملغی اعلام کرد (6). همچنین کارل پوپر درباره رویای دل پسند کمونیستی بسیار خوب جمع بندی کرده بود، وقتی که وی این سوال را به صورت شخصی در اتوبیوگرافی خود مطرح کرده، و چنین پاسخ میدهد:

 

"من تا سالها پس از رد مارکسیسم، سوسیالیست ماندم، و اگر میتوانست چیزی شبیه سوسیالیسم، در ادغام با آزادی فردی، وجود داشته باشد، من هنوز نیز سوسیالیست می بودم. چرا که چیزی بهتر از یک زندگی متواضعانه، ساده، و آزاد در جامعه ای تساوی گرا نیست. مدت ها برای من طول کشید تا تشخیص دهم که این رویائی بیش نیست، و اینکه آزادی مهمتر از برابری است، و آنکه کوشش برای تحقق برابری، آزادی را به مخاطره میاندازد: و آنکه اگر آزادی از دست برود، حتی برابری در میان غیر آزادان نیز وجود نخواهد داشت." [کارل پوپر، "درسهائی از این قرن"، 1997، متن انگلیسی، ص5] (7)

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران،

 

سام قندچی

IRANSCOPE.COM
http://www.ghandchi.com

بیست و سوم مهرماه 1397
October 15, 2018

 

پانویس:

 

1. ابزار هوشمند: شالوده تمدنی نوین
http://www.ghandchi.com/353-IntelligentTools.htm
Intelligent Tools: The Cornerstone of a New Civilization-Second Edition
http://www.ghandchi.com/353-IntelligentToolsEng.htm

 

2. درباره آینده نگری

https://goo.gl/qlp23Z

 

3. آقای رضا پهلوی دوباره ساواکی های هوادار شما در آمریکا حمله اینترنتی آغاز کرده اند
http://www.ghandchi.com/2305-reza-pahlavi-savak.htm

 

4. کتاب کردها و شکل گیری دولت مرکزی در ایران-ویرایش دوم (کتاب الکترونیک)
http://www.ghandchi.com/700-KurdsIran.htm 
Kurds and Formation of Central Government in Iran-Second Edition - Electronic Book
http://www.ghandchi.com/700-KurdsIranEng.htm

 

5. مایه شگفتی اما آنارشیستهای ایران دارند به لنینیسم می رسند
http://www.ghandchi.com/2259-anarchism-leninism.htm

 

6. مدیسون، مقاله های فدرالیست و ایران
http://www.ghandchi.com/1003-madison-federalist-papers-iran.htm
Madison, Federalist Papers and Iran
http://www.ghandchi.com/1003-madison-federalist-papers-iran-english.htm

 

7. آیا سوسیالیسم عادلانه تر است؟ویرایش دوم
http://www.ghandchi.com/303-Socialism.htm
Is Socialism More Just?Second Edition
http://www.ghandchi.com/303-SocialismEng.htm

 

  

 

 

 

 

 


 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH