Sam Ghandchiسام قندچي پایان مدل تشکیلات جنبشهای آزادیبخش

 سام قندچی

http://www.ghandchi.com/1667-jonbeshhaaye-azadibakhsh.htm

 

حدود نیم قرن است که مدل جنبشهای آزادیبخش در جهان پس از تجربه آسیای جنوب شرقی در ویتنام و کامبوج پایان یافت اما در میان روشنفکران ایران هنوز حتی در همین انتخابات خرداد ماه 1396 بازمانده این نوع اندیشه را به وضوح دیدیم که دقیقاً همان زمان توضیح داده شد که اگر فرصت کردید لطفاً دوباره بخوانید (1). در واقع برخورد به سالگرد انقلاب اکتبر در میان اپوزیسیون ایران در همین چند روز اخیر به بهترین وجه پایان مدل جنبشهای آزادیبخش را برای ایرانیان نشان می دهد. این مدل تشکیلاتی بعد از انقلاب اکتبر قوت گرفت و بر تئوری امپریالیسم لنین و هیلفردینگ متکی بود. طبق این مدل، جنبش ضدامپریالیستی شکل دهنده آینده جهان بود و تشکیلاتهایی نیز که به وجود آمده بودند از حمایت کمینترن برخوردار می شدند. انقلاب چین مهمترین جنبش ضدامپریالیستی قلمداد می شد و حکومتهای فرقه دموکرات آذربایجان و کردستان توسط استالین برای اطمینان از پیروزی اردوگاه سوسیالیسم در چین، فدا شدند، و البته بعدها دعوای اصلی شوروی با همین چین بود که موضوع بحث در اینجا نیست.  در آفریقا، آسیا و آمریکای لاتین اصل تشکیلاتهای جنبشهای آزادیبخش شکل گرفتند. در خود ایران، از حزب کمونیست ایران در زمان رضا شاه تا حزب توده و فرقه دموکرات آذربایجان و کردستان در سالهای 1320 تا بعدها، سازمان چریکهای فدایی خلق، سازمان مجاهدین خلق و بسیاری گروه ها و تشکیلاتهای سیاسی دیگر بر اساس همین مدل سیاسی - تشکیلاتی شکل گرفتند. نمونه برجسته این مدل تشکیلاتی در خاورمیانه سازمان آزادیبخش فلسطین بود که الهام بخش بسیاری گروه های چپ، ملی و اسلامی در ایران بود. امروز، سازمانهای بازمانده از این مدل خود را تجدید تعریف کرده و برخی نظیر سازمان مجاهدین خلق حتی حامی اصلی خود را آمریکا می دانند، در حالیکه رژیم جمهوری اسلامی ایران و تشکیلاتهای در قدرت در ایران خود را همچنان بر مبنای جنبش ضد امپریالیستی تعریف می کنند، اما چه سازمان مجاهدین خلق و چه تشکیلاتهای مختلف چریکهای فدایی خلق و حتی جبهه ملی، ملی مذهبی ها و اصلاح طلبان اسلامی و احزاب قومی هنوز خود را از مدل جنبشهای آزادیبخش، جدا نکرده اند. شماره سوم فصلنامه گیتی مداری حزب سکولار دموکرات ایرانیان (2) در واقع نشان می دهد که این حزب اساساً خود را بسیار آگاهانه و روشن و پایه ای، در نظر و برنامه عملی (3)، از مدل جنبشهای آزادیبخش جدا کرده و در ادامه تعریف آلترناتیو، که در شماره دوم گیتی مداری انجام شده بود، در شماره سوم گیتی مداری، اپوزیسیون بودن را در ایران، از نو تعریف کرده، که هیچ شباهتی به مدل جنبشهای آزادیبخش عصر انقلاب اکتبر ندارد، هرچند بسیاری جریانات اپوزیسیون سیاسی ایران همچنان از آن پوسته قرن بیستم استفاده می کنند. درست است که بازماندگان تشکیلاتهای جنبشهای آزادیبخش قرن بیستم نیز، سالهاست در عمل، با آنچه کمینترن رهبری می کرد، شباهتی نداشته اند، اما بریدن از آن مدل و ارائه دیدگاهی تازه بویژه در جهان سوم، کاری است که مشخصاً در شماره سوم فصلنامه گیتی مداری حزب سکولار دموکرات ایرانیان انجام شده، و مروری که 10 روز پیش منتشر شد تلاشی بود تا این نکته توضیح داده شود (4). لازم به یادآوری نیست که جریاناتی نظیر بیراهه اکبر گنجی و هوادارانش اساساً جنبش مردم ایران را که 38 سال است با رژیمی مذهبی و مشخصاً حکومت اسلام شیعه با مواضع شدید ضدآمریکایی روبرو است، می خواهند بر مبنای مدل جنبشهای آزادیبخش معرفی کنند و دعوای اصلی جنبش را با آمریکا اعلام می کنند (5). البته هدف آنها حمایت از اصلاح طلبان اسلامی است هرچند طنزآلود است که در عمل اصلاح طلبان اسلامی نظیر اقتدارگرایان جمهوری اسلامی، خودشان بیش از هر نیرویی در جهان روی آمریکا حساب می کنند (6).

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

 

سام قندچی، ناشر و سردبیر ایرانسکوپ
http://www.iranscope.com

http://www.ghandchi.com
سوم آبان ماه 1396
October 25, 2017

 

پانویس:

 

1. واقعیت پشت پرده قصه بد و بدتر برخی دوستان سکولار در انتخابات
http://www.ghandchi.com/1418-gheseh-bad-o-badtar.htm

 

2. حزب سکولار دموکرات ایرانیان: فصلنامه گیتی مداری شماره سوم
https://drive.google.com/file/d/0BzL280jIylYBODc4N1lnRzNDcU0/view
http://fa.isdparty.org/index.php/25-2017-06-25-18-09-08/56-2017-10-14-21-01-26
http://fa.isdparty.org/index.php/2017-05-16-08-05-29

 

3. برنامه عملی و حزب سکولار دموکرات ایرانیان
http://www.ghandchi.com/1469-barnameh-amali.htm
گروه های همسود و حزب سکولار دموکرات ایرانیان
http://www.ghandchi.com/1464-interest-groups.htm

 

4. اپوزیسیون و آلترناتیو در شماره سوم گیتی مداری حزب سکولار دموکرات ایرانیان
http://www.ghandchi.com/1655-gitimadari-three.htm

 

5. بیراهه اکبر گنجی مبارزه با اسلامگرایی نیست
http://www.ghandchi.com/1622-akbar-ganji-biraahe.htm

 

6. آیا هدف حمید بقایی حذف صادق لاریجانی از ولیعهدی خامنه ای است
http://www.ghandchi.com/1666-hamid-baghaei.htm


مطلب مرتبط
تکرار: اصلاح طلبی در میان مردم ایران وجود خارجی ندارد، اما..
http://www.ghandchi.com/1663-eslaahtalabi-va-mardom.htm

 

آیا عبارت رجل قاجاری دشنام است
http://www.ghandchi.com/1664-rajole-qajari.htm
 

 

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH