Sam Ghandchiسام قندچي هوادارِ پادشاهی مشروطه در ایرانِ امروز، سکولار دموکرات نیست
سام قندچی

http://www.ghandchi.com/2484-paadeshahi-khaah-is-not-secular-democrat.htm

در این مطلب نشان داده شده که چرا سکولار دموکراسی در ایرانی که 40 سال است در آن پادشاهی پایان یافته، فقط به معنی جمهوریخواهیِ سکولاردموکرات و آینده نگر می تواند باشد، و مشروطه خواهی در چنین جامعه ای یعنی سلطنت طلبی که ممکن است سکولار باشد اما دموکراتیک نیست وقتی حسین آقایی می تواند بخواهد پادشاه شود که یعنی بچه های او می توانند پادشاه شوند اما بچه های بقیه مردم از چنین حقی محروم می شوند و این یعنی تبعیض، یعنی فقدان دموکراسی. یعنی برنامه حسین آقا در ایرانِ امروز سکولار دموکراسی نیست هرچند ممکن است سکولار باشد.

 

Fouquet_et_henri_IV   secular-democracy-futurism

 

کمتر موضوعی است که در مورد سکولار دموکراسی در 40 سال گذشته بحث نشده باشد (1). اولین سازمانی نیز که براین اساس بعد از انقلاب تشکیل شد، گروهی بود با نام «جمهوری خواهان دمکرات و لائیک» که به همت زنده یاد امیر هوشنگ کشاورز صدر شکل گرفت و از جمله، کسانی نظیر دوست عزیز آقای بهروز سورن که روز گذشته درباره او و سایت گزارشگران بحث شد (2)، در آن حرکت، فعال بودند. از دیدگاه این قلم، دلیل شکست تشکیلات «جمهوری خواهان دمکرات و لائیک» نه موضوعاتی نظیر اختلاف سکولاریسم و لاییسیته بود (3)، و نه آنکه اختلافات شخصی در آن تشکیلات باعث شکست شد، هرچند آن مسائل نیز وجود داشت و برخی کسانیکه در رهبری قرار گرفتند، افرادی بودند فاقد صداقت و اینجا منظور عرصه سیاسی است وگرنه عرصه خصوصی به خودشان مربوط است. اما دلیل عدم موفقیت آن سازمان، بسیار ساده بود. آن جمع خود را با جمهوریخواهی، سکولاریسم، دموکراسی و آینده نگری تعریف نمی کرد، بلکه هنوز خود را با آنچه «چپ سابق» خوانده می شود، تعریف می کرد، یعنی تعهد عمیق به جمهوریخواهیِ سکولاردموکرات و آینده نگر نبود که نگرش اعضا آن جریان را شکل داده بود، بلکه هنوز آرزوها و برنامه های کمونیستی، دیدگاه های آنها را در عرصه هر موضوع سیاسی، مشخص می کرد، هرچند در ظاهر و در بیان رسمی، جمهوری خواهیِ سکولار دموکرات مطرح می شد، و تشکیل دهندگان آن تشکیلات، از نحله های مختلف چپ سابق بودند. اما در مقایسه، خوشبختانه آنچه در 10 سال اخیر تحت عنوان جنبش سکولار دموکراسی رشد کرده و کم کم متشکل می شود، نه بر مبنای چپ خود را تعریف می کند، و نه بر اساس لیبرالیسم، و نه حتی بر پایه راست سیاسی، بلکه اساساً خود را با آینده نگری تعریف می کند (4).

 

اما عده ای از هواداران برقراری پادشاهی مشروطه که انسانهای ناصادقی هم نیستند، خود را «سکولار دموکرات» می خوانند، و این نقطه ی ضعف سازماندهی برخی سکولار دموکراتها در حال حاضر است که قادر نیستند خود را از جریان پادشاهی خواهان، تفکیک کنند، وقتی پادشاهی خواه در ایران امروز نمی تواند سکولار دموکرات باشد. چرا؟ چون در ایران 40 سال است که رژیم پادشاهی وجود ندارد و البته رژیم اسلامی خود نوعی سلطنت مذهبی است که موضوع بحث در اینجا نیست. بحث بر سر این است که ما در ایران، در 40 سال گذشته، پادشاهی سکولار نداشته و نداریم. حالا اگر حسین آقا امروز بگوید سکولار دموکرات است ولی می خواهد پادشاه شود، دموکراسی را نفی کرده است. این تفاوت دارد با کشوری که در آن پادشاهی برقرار است و پادشاهِ مصلحی حاضر شده که پادشاهی اش مشروط شود، یا در برابر فشار مردم به مشروط شدن قدرتش تن داده، و چنان حرکتی، گامی بسوی دموکراسی برای آن جامعه تلقی می شده، هرچند هنوز تبعیض بر اساس اصل و نسب برقرار است و در رابطه با عالیترین مقام کشور، حتی در آن جامعه هم، دموکراسی وجود ندارد (5).

 

آیا در سوئد نیز سلطنت نفی دموکراسی است؟ بله هست، اما جامعه چند قرن پیش با این معامله بدون خونریزی به سلطنت استبدادی پایان داد، یعنی این تبعیضِ حداقلی را، در مورد مقام اول کشور، جامعه پذیرفت، و با قدرتِ موجود، کنار آمد. اما جایی که اصلاً سلطنت یا پادشاهی، 40 سال است از بین رفته، دلیلی ندارد تازه رژیم تبعیض بر مبنای اصل و نسب را بسازیم و بعد بخواهیم مشروطه اش کنیم، مگر آنکه بخواهیم ولایت فقیه را مشروط کنیم که سکولار نیست. تازه اگر قرار شود دوباره پادشاهی سکولار در ایران بسازیم، هر کسی حق خواهد داشت که بخواهد پادشاه شود. آیا اگر برادر من خواست پادشاه شود، بازهم او را سکولار دموکرات تلقی می کنیم؟  یعنی اگر برادر من آمد و گفت می خواهد در ایران بعد از رژیمِ اسلامیِ حاضر، خودش شاه شود، به او می گوییم که می توان رژیم او را سکولار محسوب کرد، اما دموکراتیک نیست، یعنی او سکولار دموکرات نیست، چون که می خواهد سیستمی درست کند که بر مبنای اصل و نسب، تبعیض قائل خواهد شد، چرا که فرزندان او در آینده خواهند توانست پادشاه شوند، اما فرزندانِ بقیه مردم، نمی توانند شاه شوند، یعنی فرزند شاهزاده رضا پهلوی نیز در آنصورت نخواهد توانست شاه شود، چون برادر من است که سلطنت جدید را ایجاد کرده و فرزندان و اعقاب او می توانند، شاه شوند. آیا خاندان پهلوی در آنصورت تسلیمِ پادشاهیِ تازه، خواهند شد؟ مهم نیست، اصل بحث این است که هرگونه ساختن دوباره پادشاهی در ایران، ممکن است طرحی سکولار  باشد اما مطمئناً طرحی سکولار دموکرات، نخواهد بود. معنای پادشاهی همین است، هر سلسله ای که باشد، چه برادرِ من، سلسله تازه ای راه اندازد، چه شاهزاده ای از رژیم 40 سال پیش پهلوی یا چه شاهزاده ای از رژیم 100 سال پیش قاجار، چنین کاری کند.

 

آیا کسی می تواند خواهان برقراری پادشاهی از هرنوع، چه مشروطه و چه مطلقه در ایران باشد، و سکولار تلقی شود؟ بله صد در صد می تواند، اما چنین شخصی دموکرات نیست. دوستانی که تصور می کنند کسی می تواند پادشاهی خواه باشد و سکولار دموکرات، گویی توجه نمی کنند که در ایران، 40 سال است رژیم پادشاهیِ سکولار، پایان یافته است و بازهم همان نظرات اشتباه را تکرار می کنند و مردم را درباره سکولار دموکراسی، گمراه می کنند. بازهم تأکید باید کرد که پادشاهی در ایران، 40 سال است پایان یافته و اصطلاح مشروطه خواه بی معنا است، و آنهایی که از اصطلاح مشروطه خواه استفاده می کنند در واقع دنبال راه انداختن سیستم پادشاهی تازه ای در کشورند، و در نتیجه یعنی سلطنت طلب هستند (6). دوستان، این بحث، کشف اتم نیست، فقط قدری منطقی فکر کنید، اگر در تجربه «جمهوری خواهان دمکرات و لائیک» تعلق خاطر به «چپ سابق» باعث شکست شد، در این تجربه تازه ی تشکیلات سکولار دموکراتها، همین تعلق خاطر عده ای که سالهاست دیگر از نظر فکری از داستان سلطنت طلبی بریده اند اما هنوز با دیدگاهِ «سابق» خود را تعریف می کنند (7)، دارد باعث شکست طرح تازه تشکیلات سکولار دموکراتها می شود. آنها که خود را پادشاهی خواه یا مشروطه خواه در ایرانِ امروز مینامند، هدفشان عملاً این است که در ایران، بعد از 40 سال پایانِ سلطنت، سیستم سلطنت یا پادشاهی را از نو بنا کنند، یعنی تبعیض بر اساس اصل و نسب برای مقام اول مملکت را دوباره قانونی کنند و این یعنی ضدیت با دموکراسی (8). در نتیجه همه بحثها در مورد مشروطه خواهی، گیج و گمراه کردن مردم است و آنها سلطنت طلب یا پادشاهی خواه هستند. سکولار دموکراسی در ایرانی که 40 سال است در آن پادشاهی پایان یافته است، فقط به معنی جمهوریخواهیِ سکولاردموکرات و آینده نگر است (9).

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران،

 

سام قندچی

IRANSCOPE.COM
http://www.ghandchi.com

بیست و نهم بهمن ماه 1397
February 18, 2019

 

پانویس: 

 

1. درباره سکولار دموکراسی

https://goo.gl/VfCDEY

 

2. با سپاس از دوست عزیز آقای بهروز سورن در پانزده سالگی سایت «گزارشگران» و با عرض تبریک به ایشان و همکارانشان
http://www.ghandchi.com/2483-gozareshgaran.htm

 

3. چرا با لاییسیته مخالفم در حاشیه بحث نقل قولی از دکتر شاپور بختیار
http://www.ghandchi.com/1333-shapour-bakhtiar-laicite.htm

 

4. چرا سکولار دموکراسی کافی نیست و آینده نگری لازم است
http://www.ghandchi.com/2354-secular-democrat-futurist.htm

Why Secular Democracy is not enough and Futurism is needed
http://www.ghandchi.com/2354-secular-democrat-futurist-english.htm

 

5. مدیسون، مقاله های فدرالیست و ایران
http://www.ghandchi.com/1003-madison-federalist-papers-iran.htm 
Madison, Federalist Papers and Iran
http://www.ghandchi.com/1003-madison-federalist-papers-iran-english.htm

 

6. چرا بحث مشروطه خواهی امروز بی معنی است: جمهوریخواهان قلابی پله ای برای نادرشاه آینده
http://www.ghandchi.com/2426-mashroteh-khahi.htm

 

7. تکامل منطقی حزب مشروطه ی داریوش همایون برنامه جمهوری دموکراتیک و سکولار است
http://www.ghandchi.com/2027-paadshaahi.htm

 

8. سلطنت یعنی تبعیض بر مبنای اصل و نسب- ویرایش دوم
http://www.ghandchi.com/499-MonarchyDiscrimination.htm
Monarchy Means Discrimination Based on ancestry
http://www.ghandchi.com/499-MonarchyDiscriminationEng.htm

 

9. حزب جمهوریخواهان سکولار دموکرات و آینده نگر ایران
https://www.facebook.com/ayandehnegar
Iran's Secular Democratic & Futurist Republican Party
https://www.facebook.com/futuristparty

https://sites.google.com/site/futuristparty

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH