Sam Ghandchiسام قندچي جنگ یا گریز تنها دو آلترناتیو اپوزیسیون دموکراتیک نباید باشد
سام قندچی

http://www.ghandchi.com/2217-fight-or-flight.htm

 

fight-or-flight

 

نزاع و گریز دو واکنش جانوران به وضعیتی است که خود را مورد تهدید می بینند. از این نظر چندان تفاوتی بین انسان در دوران توحش با حیوانات نیست. در دوران تمدن، گرچه بشر فراسوی این دوگانه واکنش به احساس خطر رفته، اما همچنان راهی دراز در پیش دارد که در رساله "فراسوی جنگ" (1) به تفصیل مورد بحث قرار گرفته است. در رابطه با اتحاد اپوزیسیون برای ایجاد وحدت، گفته می شود که یا اختلافات را کنار بگذاریم یا به دعواهای معمول ادامه دهیم. واکنش اول گریز است و دومی نزاع. می دانیم که واکنش متمدنانه ی حل اختلافات، از طریق گفتگو ست که در حرف ساده اما نگاهی به ترافیک تهران یا بنگلور بیاندازیم و ببینیم که آزادی چگونه معنی می شود. اگر راننده اتومبیل آزاد است و عابر پیاده هم آزاد، چگونه قرار است این آزادی کنترل شود که هردو راضی باشند. می گوییم از طریق دموکراتیک، یعنی قوانین راهنمایی و رانندگی را از طریق عینی و دموکراتیک تدوین کنیم و در اجرای آن متعهد شویم. گفتنش راحت اما کار ساده ای نیست. مشکل اپوزیسیون ایران نیز همین است که می خواهد دموکراتیک باشد و آزادی اختلاف نظر را به رسمیت بشناسد، اما از طریق دموکراتیک، از عهده تنظیم مناسبات در درون و بیرون خود بر نمی آید. اگر این اندازه نمی خواستیم دموکرات باشیم، شاید همکاری ها راحت تر می شد ولی 40 سال گذشته، نشان داده که این غول دیگر حاضر نیست به شیشه برگردد (2). و هنگامیکه نمی توانیم از طریق دموکراتیک به نتیجه برسیم یک روز می جنگیم و روزی دیگر با گفتن اینکه "اختلافات را فراموش کنیم،" گریز را انتخاب می کنیم، در حالیکه اختلافات نظری، واقعیت جامعه ای چند صدایی است (3). نمی توان به نمره صفر خود در گذشته در این زمینه افتخار کرد، که نمی کنیم، اما انتظار نمی توان داشت که یک روزه نمره 20 بگیریم. با اینحال تقلیل عامل ایدئولوژیک اندیشی در میان اپوزیسیون می تواند کمکی باشد که بجای دو انتخاب جنگ و گریز، رفع یا تنظیم اختلافات، عینی تر و در نتیجه دموکراتیک تر انجام شود (4). بازهم باید گفت که مثل رانندگی در شهر تهران، وقتی آزادی برقرار باشد، کنترل دموکراتیک آزادی ها، در حرف ساده، اما در عمل به این راحتی ها نیست (5). در علوم سیاسی، در عرصه مناسباتی که میکروپولیتیک خوانده می شود نظیر روابط یک نخست وزیر با اعضای کابینه اش، هرچند عرصه عمومی است و روابط خصوصی نیست، بازهم برقراری دموکراسی، نسبت به آنچه مکروپولیتیک خوانده می شود، نظیر انتخابات پارلمان، مشکل تر است؛ در دومی، مطمئناً "دموکراسی حکومت مردم نیست، قضاوت مردم است" (6) که آمریکا و اروپای غربی حدود 300 سال است درک کرده اند و به عمل گذاشته اند، ولیکن ما در ایران شوربختانه هنوز حتی در عرصه مکروپولیتیک، اندر خم یک کوچه ایم، در عرصه میکروپولیتیک که دیگر حرفش را نزنیم بهتر است چرا که در همین آمریکا هم هنوز راهی طولانی برای برقراری دموکراسی در عرصه میکروپولیتیک در پیش است، چه در عرصه عمومی و چه در عرصه خصوصی.

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی

IRANSCOPE.COM
http://www.ghandchi.com

سی و یکم مرداد ماه 1397
 August 22, 2018

 

پانویس:

 

1. فراسوی جنگ
http://www.ghandchi.com/357-BeyondWar.htm
Beyond War
http://www.ghandchi.com/357-BeyondWarEng.htm

 

2. قصه کودکان: ماهیگیر و جن غول پیکر در شیشه
http://www.ghandchi.com/464-ghesseh.htm
Fairy Tale: The Fisherman and the Jinny
http://www.ghandchi.com/464-ghessehEng.htm

 

3. درباره چندگانگی اپوزیسیون و چالش جدی سکولار دموکراتها
http://www.ghandchi.com/2202-chandganegi.htm

 

4. سکولار دموکراسی ایدئولوژی نیست؛ اما..
http://isdmovement.com/2018/0818/081718/081718-Sam-Ghandchi-Secular-Democrecy-is-not-an-ideology-but....htm

 

5. در حاشیه کودتای 28 مرداد: چگونه کشمکش پهلویسم و مصدقیسم به پیروزی خمینیسم کمک کرد
http://www.ghandchi.com/2209-bistohasht-e-mordad.htm

 

6. دموکراسی حکومت مردم نیست، قضاوت مردم است
http://www.ghandchi.com/313-Judgment.htm
Democracy is Not People's Rule, It is People's Judgment
http://www.ghandchi.com/313-JudgmentEng.htm 

 

 

 

 

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH