Sam Ghandchiسام قندچي جناب آیت الله جوادی آملی، شعار جمهوری ایرانی اشتباه؛ اما استقلال تنها خواست مردم نیست
سام قندچی

http://www.ghandchi.com/2181-javadi-amoli.htm

 

javadi-amoli

 

چند روز پیش آیت الله عبدالله جوادی آملی در گفتاری درباره رژیم اسلامی گفت "ما کاری کردیم که نه دوست باور می کرد نه دشمن،" و خوانندگان می توانند بقیه کلیپ یک دقیقه ای ایشان را در پانویس ملاحظه کنند (1). در بحبوحه جنبش سبز در بهمن ماه 1388 در نوشتاری تحت عنوان "آقای جوادی آملی می دانید چرا مردم شعار جمهوری ایرانی میدهند" (2)، بحثی را با آیت الله جوادی آملی مطرح کردم که به این موضوع مربوط بود. نخست خاطر نشان کنم که از دیدگاه اینجانب نیز شعار "جمهوری ایرانی" اشتباه است و دلیل نظر خود را چهار ماه پیش به تفصیل توضیح داده ام (3)، و اینکه شعار درست از دیدگاه این قلم، "جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار" است که سالهاست درباره اش توضیح داده شده (4)، اما بحثم با آقای جوادی آملی در دوران جنبش سبز، مسأله دیگری بود. آیت الله جوادی آملی آن زمان گفته بودند: "از جمهوری ایرانی هیچ کاری ساخته نیست. در جنگ جهانی اول همین ما ایرانی‌ها تسلیم شدیم و تسلیم کردیم. در جنگ جهانی دوم همین ایران را ما ایرانی‌ها تسلیم کردیم. گفتند 17 شهر بدهید گفتیم چشم. گفتند باید نوکر بشوید گفتیم چشم" (5). اصل بحث ایشان این است که تصور می کنند مسأله تسلیم استقلال ایران را اسلام می تواند حل کند و به همین دلیل شعار "جمهوری اسلامی" را ایده آل خود می دانند و البته پاسخ مفصل این قلم درباره تحلیل ایشان نیز در همان زمان، نوشته شده است (6). واقعیت اینکه درک غلط از موضوع استقلال در تصمیم گیری های رجال ایران منحصر به آیت الله عبدالله جوادی آملی نیست؛ دو سال پیش در بحث مشابهی با آیت الله جوادی آملی اشاره شد که:

 

"در آستانه سقوط سلسله قاجار، محمد مصدق با خواست جمهوری در ایران که اکثریت قاطع آرا را در مجلس داشت مخالفت کرد چرا که فکر می کرد جمهوری مقتدر رضا شاه می تواند نظیر سلطنت مقتدر محمد علیشاه به راحتی تحت الحمایه دولتی خارجی قرار گیرد. بسیاری تصمیم آن روز دکتر مصدق را اینگونه تفسیر کرده اند که خطر استبداد دلیل آن بوده در صورتیکه دلیل اصلی، هراس از دست رفتن استقلال بود که برخی از ملیون می ترسیدند چه از سوی شوروی و چه توسط بریتانیا به خطر افتد. البته خیلی زود سران روحانیت با تغییر برنامه رضا شاه به ایجاد سلطنت پهلوی کنار آمدند چون این برداشت را گرفتند که گویی اگر رضا خان، پادشاه باشد می تواند سهم روحانیت را نظیر پادشاه قاجار در معامله با قدرتهای خارجی برای آنها حفظ کند. یعنی تصور روحانیت از سلطنت پهلوی که قرار بود تأسیس شود، مدل سلطنت صفوی و قاجار بود، هرچند در عمل چنین نشد. متأسفانه گویی پس از بیش از یک قرن تجربه در دنیای مدرن هنوز برای ما روشن نشده است که نمی توان با صرفنظر کردن از خواستهای خود در عرصه های عدالت اجتماعی، دموکراسی و سکولاریسم، کشوری مستقل و پایدار داشت." (7)

 

واقعیت این است که حتی در انقلاب 1357 ایران شعار مردم "آزادی، استقلال، جمهوری اسلامی" بود یعنی حتی "آزادی" پیش از "استقلال" آمده بود در حالیکه در همه 40 سال گذشته رژیم برآمده از آن انقلاب، از مردم خواسته که از "آزادی" خود به خاطر "استقلال" صرفنظر کنند و بسیاری از چپی های ایران نیز این سیاست رژیم اسلامی را لبیک گفته اند که "واقعیت پشت پرده قصه بد و بدتر برخی دوستان سکولار در انتخابات رژیم اسلامی بوده و هست" (8)، یعنی در همه این سالهای حاکمیت رژیم اسلامی، سکولارها حتی حق انتخاب شدن نداشته اند و با این حال از حق دموکراتیک خود بخاطر استقلال، چشم پوشی کرده اند. نه تنها در دنیای امروز تعریف استقلال با یک قرن پیش کاملاً متفاوت است (9)، بلکه در دو سه قرن گذشته نیز، استقلال تنها خواست مردم نبوده و نیست که بسیاری از دیکتاتورها از جمله در رژیم های کمونیستی شوروی و چین یا رژیم فاشیستی هیتلر بر طبل آن کوبیده اند تا نقض حقوق بشر را در رژیمهای متبوع خود، توجیه کنند. در 40 سال گذشته خواست دموکراسی خواهی در کنار خواست استقلال طلبی برای مردم ایران مطرح بوده و قرار نیست که از اولی بخاطر دومی صرفنظر شود. این موضوعی است که همچنان آیت الله جوادی آملی از مدنظر دور نگهمیدارد گرچه از دیدگاه این قلم، آیت الله جوادی آملی یکی از نادر صاحب نظران رژیم اسلامی است که حتی بیشتر از بسیاری از صاحب نظران اپوزیسیون ایران به موضوع ضعف نیروهای سیاسی ایران در رابطه با درک اهمیت استقلال طلبی، آگاهی دارد و به درستی این نکته را بعنوان رمز پیروزی رژیم اسلامی در انقلاب 1357، یادآور می شود.

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی

IRANSCOPE.COM
http://www.ghandchi.com

هفتم مرداد ماه 1397
July 28, 2018

 

پانویس:

 

1. جوادی آملی : خطر قریب الوقوع فروپاشی نظام
https://www.youtube.com/watch?v=PyIoddRD7vQ

 

2. آقای جوادی آملی می دانید چرا مردم شعار جمهوری ایرانی میدهند
http://www.ghandchi.com/608-JavadiAmoli.htm

 

3. چرا شعار جمهوری ایرانی اشتباه است
http://www.ghandchi.com/1949-jomhouri-e-irani.htm

 

4. ایران-جمهوری آینده نگر

https://goo.gl/wbsfSw

Iran-Futurist Republic

https://goo.gl/cQg8G4

 

 

5. خبرنامه گویا: جوادی آملی: کاری که باعث تضعیف نظام شود، حرام عینی است، اگر کسی کافر است نباید بگوید جمهوری ایرانی باید بگوید جمهوری اسلامی، ایسنا
http://news.gooya.com/politics/archives/2010/02/100180.php

 

6.  آقای جوادی آملی می دانید چرا مردم شعار جمهوری ایرانی میدهند
http://www.ghandchi.com/608-JavadiAmoli.htm

 

7. درباره بحث دیروز آیت الله جوادی آملی
http://www.ghandchi.com/1165-javadi-amoli.htm

 

8. واقعیت پشت پرده قصه بد و بدتر برخی دوستان سکولار در انتخابات
http://www.ghandchi.com/1418-gheseh-bad-o-badtar.htm

 

9. بحثی درباره استقلال در عصر حاضر
http://www.ghandchi.com/1961-esteghlaal.htm 

 

 

 

 

 
 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH