Sam Ghandchiسام قندچيپژوهشهایی در مورد تاریخ اسلام در ایران
سام قندچی

http://www.ghandchi.com/847-iran-islam-history.htm
 

به تازگی در اپوزیسیون گفتگویی در ارتباط با تاریخ اسلام در ایران درگرفته است که ظاهراً درباره جبهه ملی است (1).

 

تاریخ اسلام در ایران، همگام با اعتلاء مدرنیسم، از زمان مشروطیت تا به امروز مورد بحث صاحب نظران قرار داشته است. پیش از انقلاب 57، جنجالی ترین بحث ها را شاید در آثار احمد کسروی دیده ایم که جانش را هم بر سر آن داد. اما حتی در آثار کسروی بحثی نقادانه در مورد اعمال حضرت محمد یا امامان شیعه نظیر رفتارشان با ایرانیان مطرح نیست. درست است که در کتاب 23 سال در مورد رفتارهای شخصی حضرت محمد سخن گفته شده است؛ همچنین در مورد عمر چنین ادبیاتی را قبل و بعد از مشروطیت می توان یافت، اما اساساً پژوهشهای تاریخی در مورد اسلام، پیش از انقلاب 57، موضوعشان گزارش چنین رفتارهای حضرت محمد یا ائمه شیعه و مشخصاً در ارتباط با ایرانیان نبوده است.

 

اما در 20 سال اخیر در فضای اینترنت شخصاً شاهد ارائه پژوهشهای تاریخی بوده ام که دقیقاً تاربخی را از حضرت محمد و امامان شیعه مطرح می کردند که در گذشته جایی نخوانده بودم. منظورم فقط کتابهایی نظیر آثار انور شیخ در مورد حضرت محمد و صدر اسلام نیست (2). بلکه نوشته هایی با ارائه اسناد تاریخی مشخصاً در مورد رفتار امامان شیعه با ایرانیان است. کسانی هم که این مطالب را منتشر می کردند با نامهای مستعار در فوروم های اینترنتی شرکت می کردند و شخصاً نیز هیچیک از آنها را نمی شناسم اما آشکار بود که پژوهشهای دست اول تاریخی کرده اند. بیشتر آن نوشته ها را نیز زمانی خواندم که در اینترنت ایرانیان به زبان انگلیسی مراوده می کردند و نه به فارسی. فقط یک مورد بخاطرم هست که آن پژوهشگران سایتی به انگلیسی و فارسی راه اندازی کرده بودند بنام  "درفش کاویانی." لطفاً آن تارنامه را با سایتهایی با نام مشابه در اینترنت اشتباه نکنید.
 

امروز که خوشبختانه مورخان آگاه ایرانی در بحث های جاری در مورد تاربخ اسلام در ایران انرژی می گذارند و به سؤالات خوانندگان پاسخ می دهند جا دارد به بحث هایی که در مورد حضرت علی و ائمه شیعه از جمله امام حسین در سایت درفش کاویانی آمده است، پاسخ دهند. نسل جوان ایرانی از اینگونه زحمات مورخان برجسته ایرانی بسیار بهره مند خواهد شد.

 

ضمناً بحث های پلمیکی چه در این عرصه و چه در مورد سکولاریسم* دردی را دوا نمی کند. مثلاً واضح است که جریانات ایدئولوژیک غیرمذهبی قرن نوزدهم نظیر کمونیسم هیچگاه نتواستند به مذهبی در میان مردم تبدیل شوند و حتی در اوج قدرت شوروی درصد بسیار کوچکی از جامعه اعتقاد مذهبی به کمونیسم پیدا کرد، در نتیجه هیچگاه سکولاریسم تازه ای که بخواهد دولت را در کشورهای بلوک شرق از مذهب کمونیسم جدا کند معنایی نیافت و جنبش مخالفان حول حقوق بشر شکل گرفت و نه سکولاریسم. در این مورد سالها پیش به تفصیل بحث شده است (3).

 

پس نیازی به پلمیک نیست و آشکار است که در جهان، سکولاریسم تازه ای برای دموکراتیزه کردن مذهب کمونیسم لازم نشد بوجود آید چون به رغم همه تلاشها در شوروی هیچگاه این کیش نتوانست برای حتی درصد قابل ملاحظه ای از جمعیت به مذهبشان تبدیل شود و آنها که از سکولاریسم نو سخن می گویند هدفشان فقط جدا کردن خود از ایدئولوژی های سکولار ضددموکراتیک قرن نوزدهمی است که باعث شکست سکولاریسم در نیمی از جهان شدند (4).

 

امیدوارم دوستان مورخی که در عرصه تاریخ اسلام در ایران مطلع هستند بجای پلمیک به بحثهای مشخصی که در 20 سال اخیر در سایتهایی نظیر درفش کاویانی مطرح شده است بپردازند تا نسل امروز بتوانند از دانش آنها استفاده کنند (5).

 

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران
 
سام قندچي، ناشر و سردبير
ايرانسکوپ

http://iranscope.blogspot.com
http://www.iranscope.com

http://www.ghandchi.com  
بیست و هفتم آذر ماه 1393
December 16, 2014
 

پانویس:


1. بحث کاذب مذهبی در مورد جبهه ملی
http://iranscope.blogspot.com/2014/12/blog-post_11.html  
 

2. Anwar Shaikh

 

* سکولاریسم چیست؟
http://www.ghandchi.com/302-Secularism.htm

What is Secularism

http://www.ghandchi.com/302-SecularismEng.htm
 

3. چرا سکولاريسم آينده ايران را رقم خواهد زد
http://www.ghandchi.com/491-SecularismFuturism.htm
 

4. چرا سکولاريسم در نيمی از جهان شکست خورد
http://www.ghandchi.com/639-WhySecularismFailed.htm

 

5. درفش کاویانی

http://derafsh-kaviyani.com/parsi
 

 

متون برگزیده

http://featured.ghandchi.com

 

 

Web ghandchi.com