Sam Ghandchiسام قندچي یادداشتی برای برخی به اصطلاح هواداران مشروطیت در ایران

سام قندچی

http://www.ghandchi.com/4514-mashrootehkhahan.htm

 

mashrootehkhahan

 

دوستان عزیز، من هم به سهم خود طی این سالها در مورد جنبش مشروطه ی ایران مطالبی منتشر کرده ام، اما، نه متخصص تاریخ مشروطیت هستم و نه اصلاً متخصص تاریخ، هرچند سالها پیش کتابی در مورد تاریخ کردها و شکل گیری دولت مرکزی در ایران منتشر کردم که بخشی از آنهم به دوران مشروطه مربوط بود که بیشتر آنرا زنده یاد حبیب تیموری قلم زده بود وقتی کتاب را به انگلیسی ترجمه کرد و به هر حال شاید آن کتاب برای بعضی از بحثهای جاری در این عرصه مفید باشد، و این یادداشت نیز هدفش نه بحث مشروطیت است و نه بحث تاریخ! من به تازگی یادداشتی در مورد معضل تجزیه طلبی و خطر آن برای دامن زدن به جنگ داخلی در ایران، خطاب به دوست عزیز آقای عبدالله مهتدی نوشتم!

 

در اینجا می خواهم دوستان غیرکرد را در اپوزیسیون ایران مورد خطاب قرار دهم. واقعیت این است جنبش مشروطیت یک دستاورد بزرگ تاریخی در ایران بود اما بعد از مشروطیت، جنبش سیاسی ایران گامهای تازه تری برای دستیابی به پیشرفت، استقلال، آزادی و عدالت اجتماعی برداشت چرا که برنامه های مشروطه که سرمشق آنها از انقلابهای دوران اولیه جوامع مدرن و انقلاب صنعتی بود، پاسخگوی نیازهای جوامع قرن بیستم از جمله جامعه ی ایران نبود! اما بعد از سقوط شوروی در پایان قرن بیستم که کمی بعد از انقلاب 57 ایران روی داد، و تدقیق بیشتر فعالان سیاسی در مورد کاستی های مشابه شوروی، در چین و کشورهای دیگر اردوگاه کمونیستی، بسیاری از فعالان سیاسی ایران را به حق به دقت بیشتر به آرمانهای مشروطه متوجه کرد و در واقع زنده یاد دکتر داریوش همایون با طرح مجدد بسیاری از آن آرمانها نقشی مهم در این رابطه در جنبش سیاسی ایران در سالهای بعد از انقلاب 57 ایفا کرد. البته دستاوردهای سوسیالیسم در قرن بیستم نیز که بسیاری از آنها در کشورهای سرمایه داری به درجات مختلف تبلور پیدا کرد، از چشم کسی دور نیست، چه در سوئد سوسیال دموکرات باشد چه در برنامه های بیمه بیکاری و سوشیال نظیر مدیکر برای بازنشستگان که در زمان روزولت در آمریکا نهادینه شده و همچنان پابرجاست. واقعیت اینکه ایران آینده نه می تواند خود را به برنامه های سنتی سرمایه داری محدود کند، و نه آنچه دستاورهای جنبش سوسیالیستی بوده برای آینده کافی است! نگاهی به **کره جنوبی** بیاندازیم که آینده نگری را برگزیده و نه خود را به جزم اندیشی کمونیستی کره شمالی محدود کرده و نه به عقب برگشته است؛ کشور کوچک جمهوری کره جنوبی، یک جمهوری آینده نگر، سکولار، و دموکراتیک نظیر آمریکا و اکثر کشورهای اروپایی و دیگر کشورهای مشابه در جهان است، و امروز با پیشرفته ترین کشورهای دنیا رقابت می کند، مثلاً شرکت سامسونگ از بسیاری شرکتهای موفق آمریکایی، اروپایی و ژاپنی جلو زده است! متأسفانه زیاده روی در این بحثهای مشروطه دارد ما را به عقب میبرد که ابداً هدف زنده یاد دکتر داریوش همایون هم نبود!

 

و بدتر اینکه این بحثها دارد بسیاری از اقوام ایرانی از جمله کردهای ایران را، که با مشاهده ی اقلیم کردستان در کشور همسایه عراق شاهد پیشرفت اقوام کرد ساکن عراق هستند؛ از ایران منزجر می کند، در حالیکه کردهای مترقی ایران نیز مشروطه خواه بودند و ارتجاعیون کرد با استبداد محمد علی شاهی هم صدا شدند، و رفتار افراطی بسیاری از دوستان فعال سیاسی، امروز، دارد به تجزیه طلبی در جنبش سیاسی مترقی ایران، دامن میزند در حالیکه هدفشان پیشگیری از تجزیه ی ایران است!  اینجا بحث بر سر آینده ای است که می خواهیم انتخاب کنیم! آیا شما دوستان می خواهید راهی نظیر آنچه جمهوری کره جنوبی پیش روی خود قرار داده را، در آینده برای ایران انتخاب کنید یا که می خواهید صبح تا شب داستانهای تاریخ ایران را برای مردم تکرار کنید، آنهم داستانهای بی سرو ته کودکستانی، و ابداً قصدم نه مسخره کردن شما است و نه مسخره کردن تاریخ ایران، و نه توهین به شما دوستان، ولی کارتان نظیر کاری است که خمینی و اکثریت اسلامگرایان در 45 سال گذشته کردند که به جای توجه به ترقی کشور ایران؛ مرتب به خیال خود از خوبی های تاریخ اسلام گفتند که همه ی حرفهایشان هم غلط نبود، ولی اصل مسأله ی پیشرفت ایران با این زیاده روی ها و حرفهای صد من یک غاز حل نمیشود، هرچند تاریخ و شعر و ادب ایران ارزش خود را دارد و همیشه برای همه ی اقوام ساکن ایران ارزش داشته و خواهد داشت، ولی این تکرار مکررات مداوم دارد به تجزیه و چندگانگی همه ی مردم ایران دامن میزند که می دانم برعکس قصد شما دوستان است! تاریخ، فلسفه، مذهب، شعر، ادبیات و همه ی اینها برای فرهنگ و دوام هر مردمی ارزش دارند ولی اینها برنامه ی سیاسی برای ایران آینده نیست!

 

سالها پیش مطلبی منتشر کردم تحت عنوان «چرا اسلامگرائی میکشد؟». امروز اگر به جنایت حماس در 7 ماه اکتبر 2023 نگاه کنید دقیقاً آنچه در آن نوشته آمده را می بینید! صبر نکنیم تا روزی «مشروطه خواهی»، عبارت بدنامی نظیر اسلامگرایی شود! این نگارنده 50 سال پیش به قوم و خویشها و دوستان اسلامگرایی که داشتم با احترام می نگریستم اما امروز خجالت می کشم که اگر کسی از من بپرسد اسلامگرا یعنی چی، بگویم کسی نظیر این جنایتکاران «حماس» یا آن کارهایی که در حمله اخیر به اسراییل انجام دادند معنی اسلامگرا بودن است! بس کنید این حملاتی را که به شماری از هموطنان کُرد ایران به دلیل اختلاف نظرشان و «تجزیه طلب» بودن انجام می هید؛ خجالت بکشید! در همین آمریکا بعد از 250 سال زندگی دموکراتیک مشترک مردم این کشور در کشوری واحد، همین چند روز پیش آمار کسانیکه در آلاسکا خواهان جدایی از کشور شدند بسیار بالا رفته بود! و به حق مردم برای فعالیت جهت رسیدن به خواستهایشان احترام گذاشته می شود و طبق قوانین کشور با خواستها برخورد می شود و همیشه پتیشنهایی در تگزاس و کالیفرنیا برای جدایی از کشور امضاهای زیادی می گیرد! به کسی توهین نمی کنند که نظر متفاوتی دارد! مگر میلیونها نفر از فارسی زبانان ایران در 45 سال گذشته عملاٌ از ایران جدا نشده و به خارج کشور نیامده اند!! چرا شما از همین حالا، بدتر از هر رژیمی که در ایران بر سر کار بوده، کسانی را که دارند نارضایتی خود را از طرحی که ارائه می دهید، مورد اهانت و اذیت و آزار قرار می دهید؟

 

از اروپاییان یاد بگیریم که از تجربه ی اشتباه چمبرلین پیش از جنگ جهانی دوم که مجیز هیتلر را می گفت درس گرفته اند هرچند چمبرلین با چنان سیاستی قادر شد دستاوردی نظیر سیستم بهداشتی موفق بریتانیا را برای آن کشور به ارمغان آورد؛ اما، امروز در کنفرانس مونیخ، اروپا متحد و محکم در برابر پوتین ایستاد، یعنی در برابر پوتینی که اوکراین را به آتش کشید؛ و مایه ی شرمساری است که اکثریت جنبش چپ ما از پوتین حمایت کردند و نه از جنبش مقاومت اوکراین و هنوز هم از خود انتقادی نمی کنند؛ منظور اینکه فقط مشروطه خواهی باعث اشتباه نمی شود و همه ی ما اشتباه می کنیم و مهم این است که اشتباهاتمان را تصحیح کنیم و به جلو برویم! من خودم تا مدتها اشتباه کردم و هوادار فدرالیسم در ایران بودم! یا که در مورد موضوعی کوچکتر مدتها فکر می کردم برنامه سیاسی مهستان مرکب از سلطنت طلبان و جمهوریخواهان از هم می پاشد در حالیکه حق با دکتر اسماعیل نوری علا بود و مهستان دوام آورد و موفق شد. مواظب باشیم وقتی که در این لحظات حساس تاریخ تصمیم می گیریم، از این زیاده روی ها که امروز شاهد آن هستیم، دست برداریم! از کره جنوبی یاد بگیریم! آینده نگر باشیم و در گذشته، دنبال راه پیشرفت برای ایران آینده نباشیم!

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران،

 

سام قندچی

IRANSCOPE
http://www.ghandchi.com

2 اسفند 1402
February 21, 2024

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

متون برگزیده سام قندچی

 

 

برای حزب جمهوریخواهان سکولار دموکرات و آینده نگر ایران
http://www.ghandchi.com/futuristparty/index.html

 

 

 

SEARCH