بحث میلاد آقایی درباره ی پلورالیسم

بحث میلاد آقایی درباره ی پلورالیسم
سام قندچی

http://www.ghandchi.com/3809-milad-aghaei.htm

مطالب مرتبط: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18

در دو هفته ی گذشته آقای میلاد آقایی در مورد «پلورالیسم»، گفتگویی شنیدنی را با آقای سعید بهبهانی در تلویزیون میهن داشتند (1، 2). این بحث بسیار پراهمیت است و به رغم آنکه در 42 سال گذشته در اپوزیسیون ایران «پلورالیسم سیاسی» مطرح بوده، اما ابعاد پلورالیسم که اساس دموکراسی را در غرب تشکیل می دهد، در میان فعالان سیاسی و مدنی هنوز به طور سیستماتیک مطرح نشده، و بحثی که آقای میلاد آقایی ارائه می کنند برای اپوزیسیون ایران بسیار راهگشا است بویژه تأکیدی که ایشان در این گفتگو بر زمینه ی فرهنگی جامعه دارند و تحریف جریان نسبیت فرهنگی را از پلورالیسم به درستی نشان می دهند و اینکه چرا ضروری است فراسوی تحمل نظرات رفته و دیالوگی که دیوید بوهم تأکید می کرد، اهمیت پیدا می کند و در عین حال برداشتهای نادرست را از پلورالیسم فرهنگی توضیح می دهند که امروز جریانات پسامدرنیست مبلغ آن هستند و در این رابطه به موضوعات رفع تبعیض نیز اشاره داشتند. اما چرا توجه به پلورالیسم:

1. آینده نگری بدون باور به پلورالیسم به استبداد می کشد موضوعی که در مقدمه ی رساله «آینده نگری و پلورالیسم ارسطو» بحث شده و در تجربه ی کشورهای کمونیستی طی نزدیک به یک قرن شاهد بوده ایم که آینده نگریِ نظریِ فردریک انگلس در کتاب «سوسیالیسم از تخیل تا علم» نتوانست از استبدادی که این رژیمهای کمونیستی شکل دادند، پیشگیری کند و موضوع بازتولید استبداد همچنان برای جنبشهای اجتماعی-سیاسی مسأله ای عمده است.

2. پلورالیسم بدون سکولاریسم دروغی بیش نیست. به عبارت دیگر "پلورالیسم اسلامی" یا "پلورالیسم کمونیستی" بی معنی هستند چون از اول ارجحیت را به یک مذهب یا ایدئولوژی داده اند.

3. پلورالیسم را نباید به پلورالیسم سیاسی محدود کرد که معنایش تحمل نظرات دیگر است. پلورالیسم فلسفی باور به چندگانگی حقیقت است هرچند برخی ادعاها در مورد حقیقت درست نیستند نظیر آنکه کسی بگوید دست دادن زن و مرد باعث حاملگی می شود و به همین دلیل پلورالیسم به همراه خود ابزارهایی نظیر تیغ اوکام، فالسیفیکاسیون پوپر و کلاً متد علمی را مورد استفاده قرار می دهد که سره را از ناسره جدا کند، با اینحال باور به چندگانگی حقیقت اصلی فلسفی است که نباید فراموش کرد.

4. به نسبتی که پلورالیسم در جامعه و دولت پذیرفته شده باشد، به همان نسبت نیز در تنظیم مناسبات اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی نقش ایفا می کند. سالها پیش در مقاله ای تحت عنوان «اپوزيسيون: نياز ايران به دولت مدرن»، به موضوع دولت در این رابطه اشاره شده و بحث تئوری دولت نبود، اما شاید مطالعه ی آن مطلب برای خوانندگان در این رابطه مفید باشد. به هر حال پلورالیسم در جامعه، راه های مسالمت آمیز برای حل معضلاتی را که مردم با آن روبرو می شوند افزایش می دهد.

5. در جوامع مدرن بویژه در غرب، مطبوعات نقش مهمی در بهره برداری از پلورالیسم، در زمینه ی ارتباطِ جامعه و دولت ایفا می کنند و به همین دلیل درک جایگاه رسانه ها در دنیای امروز اهمیت خاصی پیدا می کند و به عبارتی رکن چهارم دموکراسی است که در کنار تفکیک سه قوه و روشهای تعادل و کنترل بین آنها، نقش آفرینی می کند.

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی
http://www.ghandchi.com

پنجم مرداد ماه 1399
July 26, 2020

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

برای حزب جمهوریخواهان سکولار دموکرات و آینده نگر ایران
http://www.ghandchi.com/futuristparty/index.html