Sam Ghandchiسام قندچي نقدی به دوست عزیز دکتر هرمیداس باوند در ارتباط با تاریخ و رضا شاه
سام قندچی

http://www.ghandchi.com/2199-hermidas-bavand.htm

 

hermidas-bavand

 

دکتر هرمیداس باوند صاحب نظری بسیار آگاه در عرصه روابط بین المللی است و هرگاه نوشته ای را از ایشان در مورد ایران و مسائل بین المللی می بینم، مطالعه می کنم و از ایشان بسیار آموخته ام. دو روز پیش کنفرانسی در ایران تحت عنوان "توسعه و رضا شاه" با شرکت آقای باوند برگزار شده و روز گذشته خبرگزاری فارس سخنی از آقای باوند را تیتر زده که ایشان از چند پادشاه ایران نام برده که شایسته لقب کبیر هستند و گفته اند که لقب "کبیر" را نباید برای رضا شاه به کار برد. امروز دوست گرامی خانم شکوه میرزادگی نیز در مقاله ای نقل قولهایی آورده اند که گویا دکتر باوند "همه کارهای رضاشاه را متعلق به قبل از او می داند" (1). واقعاً متعجبم که چرا آقای باوند وارد اینگونه بحثها شده اند. اینها موضوعات بسیار تخصصی تاریخ ایران، و آنهم نه تاریخ عمومی بلکه کار متخصصان سوژه مشخص و دوره معینی از تاریخ ایران است و مطمئناً در تخصص آقای باوند نیست که نظرشان در باب این موضوعات بشود تیتر نشریات و احتمالاً هدف سوء استفاده از نظراتی بوده که دکتر هرمیداس باوند مطرح کرده است. واقعیت اینکه بخشی از اپوزیسیون کنونی ایران سلطنت طلب است و به دلیل ایدئولوژی خاص خود، بسیار به تاریخگرایی تمایل دارد و به همین دلیل ما در چند ماه گذشته به یاد داریم که بحثهای مرتبط با مومیایی رضا شاه خیلی بعنوان موضوع سیاسی روز مطرح می شد (2)، و در دی ماه 1396 نیز شاهد شعارهایی نظیر "رضا شاه روحت شاد" در تظاهرات شهر مشهد و بعد هم در کرج در همان خیزش 96 بودیم و همچنین در کرج همین چند روز پیش در مردادماه همین شعار تکرار شد که نشان می دهد در کرج رهبری اپوزیسیون در دست سلطنت طلبان است که این اندازه بطور مداوم تأکید بر این شعار دارند وقتی در شهرهای دیگر ایران به استثنای مشهد در هفتم دی ماه 96، این شعار شنیده نشده است، و البته تعجبی ندارد، چرا که رهبری اپوزیسیون در نقاط مختلف یکسان نیست و همیشه اینگونه بوده، چه در داخل ایران و چه در خارج کشور، چه در دوران جمهوری اسلامی و چه در دوران رژیم شاه، و  فشار آوردن هر جریانی برای تحمیل شعارهای خود به ضرر اپوزیسیون بوده اما همه اینها در مبارزه سیاسی اتفاق می افتد و در هر مورد معین باید فراخور نیاز مبارزه با این موضوعات برخورد کرد. تفسیر شعاری نظیر "رضا شاه روحت شاد" نیز متفاوت است، مثلاً تحلیل جامعه شناسی نظیر آقای یوسف اباذری با نگارنده این سطور، کاملاً تفاوت دارد (3)، با اینحال لازم به تأکید است که اینها بحثهای سیاسی است و نه تاریخی. بحث واقعیت تاریخ ایران در دوران رضا شاه، کار مورخان و پژوهشگران تاریخ آن دوران ایران است. به هر حال خیلی متأسفم که این بحث به موضوع قضاوت در مورد جبهه ملی ایران یا سلطنت طلبان تبدیل شده است که هر دو حق دارند نظراتشان را آنگونه که امروز هست، بیان کنند، بویژه اینکه برای دکتر هرمیداس باوند بسیار احترام قائلم و امیدوارم هزار سال زنده باشند و نظرات متفکرانه شان را در مورد روابط بین المللیِ ایران در دسترس علاقمندان قرار دهند. تا آنجا هم که به انقلاب قرن بیست و یکمی ایران (4) مربوط می شود این شعارها و بحثها زودگذر است. اصل مسأله انقلاب 21 ایران، دموکراسی، جدایی حکومت و مذهب، و جمهوریت است (5)، و به همین دلیل در هر تظاهراتی شعارهایی نظیر "مرگ بر دیکتاتوری" یا "جمهوری اسلامی، منحل باید گردد" بیشتر و بیشتر مطرح می شود، و مهمتر از همه، این انقلابِ تازه در ایران، آینده نگر است و نه گذشته نگر (6).

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی

IRANSCOPE.COM
http://www.ghandchi.com

هفدهم مرداد ماه 1397
 August 8, 2018

 

پانویس:

 

 1. شکوه میرزادگی: آن ها که دست و پای هویت ایرانی را می شکنند
http://isdmovement.com/2018/0818/080818/080818.Shokooh-Mirzadegi-Crippling-the-national-identity.htm

 

2. داستان پیدا شدن مومیایی رضا شاه حتی اگر طرح رژیم نباشد، شکافهای اپوزیسیون را عمیقتر کرد
http://www.ghandchi.com/2025-reza-shah-mummy.htm

 

3. آقای دکتر یوسف اباذری متأسفانه تصور شما از دلیل شعار رضا شاه روحت شاد، غلط است
http://www.ghandchi.com/2182-yousef-abazari.htm

 

4. انقلاب 21 ایران

https://goo.gl/w5rMvF

 

5. هدف: جمهوریت، سکولاریسم و دموکراسی
http://www.ghandchi.com/2194-jomhouriat-secularism-democracy.htm

 

6. اصلاح طلبی، گذشته نگری است نه آینده نگری
http://isdmovement.com/2016/0616/060816/060816.Reformism-and-reactionism.htm
http://www.ghandchi.com/1169-eslahtalabi-gozashtehnegari.htm

 

 

 

 

 

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH