Sam Ghandchiسام قندچي چرا طرح های رفراندوم می توانند دیکتاتوری تازه ای به ارمغان آورند
سام قندچی
http://www.ghandchi.com/1891-referendum.htm

 

بعداالتحریر دوم فوریه 2018: مقاله ای تحت عنوان "آینده نگری تکرار راه های شکست خورده جریان *اتحاد برای دموکراسی* نیست" که مرتبط با این نوشتار است امروز منتشر شده و در لینک زیر قابل دسترسی است:

http://www.ghandchi.com/1917-etehade-baraye-democracy.htm

 

-----------------------------------------------------------------

 

در سه هفته اخیر که خیزش 96 (1) آغاز شده طرح رفراندوم از سوی برخی دلسوزان جنبش دموکراسی خواهی ایران مطرح شده است. طرح رفراندوم موضوع جدیدی برای ایرانیان نیست و کمتر از دو ماه بعد از انقلاب 1357 آیت الله خمینی رفراندومی برگزار کرد که آخرش هم به "جمهوری اسلامی نه یک کلمه کم؛ نه یک کلمه زیاد" ختم شد. البته اگر یک کلمه کم و زیاد می شد هم چندان تفاوتی نمی کرد. مسأله این است که در اینگونه رفراندومها لیستی از چند سیستم حکومتی که اصلاً تعریف دقیق آنها معلوم نیست به مردم می دهند تا انتخاب کنند، تازه بعد می نشینند و قانون اساسی می نویسند که معنای آن سیستم را مشخص می کند. حالا بگذریم که انجام چنین کاری را امروز از رژیم اسلامی ایران انتظار داشتن شوخی است اما حتی اگر هدف افشای رژیم باشد، بازهم در حالت ایده آل این کار به این شکل نتیجه اش دموکراسی نخواهد شد. سالها پیش نیز سلطنت طلبان ایران همین طرح رفراندوم را با کمک سایت گویا راه انداختند که چیزی شبیه طرح رفراندوم آیت الله خمینی بود که قرار بود مردم از لیستی چند گزینه انتخاب کنند و همزمان شاهزاده رضا پهلوی مثل امروز وحدت کلمه را که از آیت الله خمینی آموخته، برای حمایت از طرح مشابه خود و سلطنت طلبان برای چنین رفراندومی با هدف برگرداندن رژیم پادشاهی پهلوی، تکرار می کرد. در همان زمان نیز در مقاله ای تحت عنوان "قانون اساسی جدید- رفراندوم ترقی و تحجر" (2) به طرح رفراندوم شاهزاده رضا پهلوی (3) و سلطنت طلبان (4) پاسخ داده شد، اما پس از مدتی آن طرح را دیگر مطرح نکردند تا اینکه بعداً گروه "اتحاد برای دموکراسی در ایران" آقای شهریار آهی (5) که زمانی از مشاوران شاهزاده رضا پهلوی بودند طرح رفراندوم را به طرح انتخابات آزاد تغییر داد، که بازهم حرف تازه ای نیست و زمان شاه همیشه جبهه ملی مطرح می کرد؛ البته در آن زمان قانون اساسی مترقی مشروطیت در ایران برقرار بود که در دوران پهلوی، بند سلطنت پهلوی به آن اضافه شده بود، و در نتیجه در زمان شاه اختلاف با رژیم حاکم اساساً در مورد اقدامات دیکتاتوری فراقانونی بود در حالیکه در رابطه با رژیم اسلامی کنونی کل قانون اساسی ارتجاعی زیر سؤال است؛ با اینحال به تازگی شاهزاده رضا پهلوی وقتی از ریاست شورای ملی ایران استعفا کرد پیش از خروج خود برنامه انتخابات آزاد "اتحاد برای دموکراسی در ایران" را برای ادامه کار آن شورا، اعلام کرد.  حالا بعد از خیزش 96 دوباره طرح رفراندوم مطرح شده و البته مطرح کنندگان آن لزوماً هواداران سلطنت طلبان نیستند، اما طرح همان است.

 

مسأله رفراندوم به این صورت، چه رژیم حاضر انجام دهد و چه نه، کلاً بی معنی است مگر آنکه هر سیستم حکومتی که پیشنهاد می شود به همراه پیشنویس قانون اساسی آن سیستم باشد که مردم بدانند به چه محتوایی رأی می دهند. مثلاً اکنون مهستان جنبش سکولار دموکراسی ایران (6) در حال تدوین پیشنویس قانون اساسی برای جمهوری سکولار و دموکراتیک پیشنهادی خود است (7). اگر فردا رفراندومی برای نظام آینده برگزار شود و یکی از انتخابها، جمهوری سکولار و دموکراتیک آینده نگر (8) برای ایران باشد، در آنصورت این انتخاب محتوایش روشن و صریح خواهد بود. اگر شاهزاده رضا پهلوی و سلطنت طلبان ایران هم احیا نظام پادشاهی پهلوی را با همان قانون اساسی که بوده مورد پیشنهاد داشته باشند، آنهم انتخاب دیگری خواهد بود و البته در آن قانون اساسی مثلاً فرزند اناث نمی تواند وارث تاج و تخت شود و اگر قانون اساسی متفاوتی در نظر دارند ضروری است پیشنویس آن قانون را با طرح خود ارائه کنند (9). طرفداران جمهوری اسلامی موجود همین قانون اساسی حاضر، طرح مورد نظرشان می شود و برخی اصلاح طلبان اسلامی نیز همین قانون اساسی حاضر منهای ولی فقیه را مطرح کرده اند که گزینه دیگری خواهد بود، و البته باید پرسید که آیا سنگسار و قصاص هم در قانون اساسی آنها کماکان وجود خواهد داشت؟ منظور اینکه تا لیست نظامهای سیاسی حکومتی همراه با پیشنویس قانون اساسی نباشد، طرح رفراندوم نتیجه اش به راحتی می تواند جایگزینی یک دیکتاتوری با دیکتاتوری دیگر باشد که در فروردین 1358 شاهد آن بودیم. در واقع آنچه روز گذشته در مورد خطر جایگزینی یک دیکتاتوری به جای دیکتاتوری دیگر بحث شد (10)، اصل مسأله است و امید است مهستان های طرفداران سیستمهای مختلف حکومتی هرچه زودتر پیشنویس قانون اساسی مورد پسند خود را تهیه کنند تا وقتی مردم به مرحله انتخاب برسند، مثل پس از انقلاب 1357 دوباره دیکتاتوری تازه ای را جایگزین دیکتاتوری موجود نکنند.

 

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی

سایت آینده نگر ایرانسکوپ
http://www.ghandchi.com

سوم بهمن ماه 1396
January 23, 2018

 

پانویس:

 

1. خیزش 96
https://goo.gl/WyhN7i

 

2. قانون اساسی جدید- رفراندوم ترقی و تحجر
http://www.ghandchi.com/364-ConstRef.htm

 

3. درباره شاهزاده رضا پهلوی

https://goo.gl/TFA9FQ

About Prince Reza Pahlavi

https://goo.gl/QM6vuy

 

4. درباره سلطنت طلبان 
https://goo.gl/RsgctQ

Iranian Monarchists

https://goo.gl/ykbcbT

 

5. دکتر شهریار آهی

https://goo.gl/B9S1rT

 

6. درباره مهستان جنبش سکولار دموکراسی ایران

https://sites.google.com/site/futuristparty

 

7. تدوین پیشنویس قانون اساسی در دستور کار مِهستان قرار گرفت
http://www.ghandchi.com/1816-mehestan-constitution.htm

 

8. ایران-جمهوری آینده نگر-ویرایش سوم
http://www.ghandchi.com/411-FuturistRepublic.htm 
Iran-Futurist Republic-Third Edition
http://www.ghandchi.com/411-FuturistRepublicEng.htm

 

9. چند قانون اساسی

http://www.ghandchi.com/iranscope/Anthology/Constitution/const.htm

 

10. ایران در 39 سالگی انقلاب 57 از دیکتاتوری عبور می کند
http://www.ghandchi.com/1890-az57oboormikonim.htm


 

مطلب مرتبط

اطلاعیه درباره مهستان و جنبش سکولار دموکراسی ایران
http://www.ghandchi.com/1916-etelaieh-jonbesh.htm 
 

 

 

 

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH