Sam Ghandchiسام قندچي اصلاح طلبی در میان مردم عادی در ایران وجود خارجی ندارد

 سام قندچی

http://www.ghandchi.com/1545-eslah-talabi-mardom-aaddi.htm

 

مردم عادی در انتخابات بیست و دوم خرداد ماه 1376 به سید محمد خاتمی رأی دادند نه چون اصلاح طلب بود بلکه چون می خواستند به کاندیدای مورد حمایت ولی فقیه رأی ندهند. مردم عادی در ایران نه تنها در سال 1376، بلکه حتی امروز که بیش از 20 سال از آن تاریخ می گذرد، همچنان نه اصلاح طلب هستند و نه اصول گرا. در تاریخ اروپا وقتی کشمکش اصلاح طلبان پروتستان و اصولگرایان کاتولیک شکل گرفت، واقعاً در میان مردم این دو جریان مذهبی-سیاسی حیات واقعی پیدا کرد، اما در ایران اصلاً چنین جنبشی در میان مردم به وقوع نپیوست، حتی به رغم تلاشهای کسانی نظیر هاشم آقاجری (1) که با فتوای قتل از سوی آیت الله نوری همدانی به اتهام ارتداد مواجه شد*، و هیچگاه در میان مردم عادی، اصلاح طلبی و اصول گرایی، وجود خارجی پیدا نکرده است. منظور این نیست که اختلاف اصلاح طلبی و اصول گرایی را در میان مذهبیون سیاسی جنگ زرگری فرض کنیم؛ اتفاقاً هفت سال پیش در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد، مفصل بحث شد که اختلاف اصلاح طلبی و اصولگرایی در ایران خیلی هم واقعی است و آقای احمدی نژاد و تیم او نیز در آن زمان سردمداران جریان اصولگرایی بودند (2). و البته دست برقضا، امروز از سوی تیم آقای احمدی نژاد، مثلاً اسفندیار رحیم مشایی، تلاش می کند که گروه احمدی نژاد را در صف اصلاح طلبان قرار دهد و نامه او به سید محمد خاتمی (3)، در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 1396، نمونه بارز این تلاش تازه است، که پیشتر مورد بحث قرار گرفته (4)، و مسأله مورد بررسی در این نوشتار نیست. اما موضوع مدنظر در اینجا، این واقعیت است که به رغم همه تلاشهای اصلاح طلبان و اصولگرایان، در میان مردم عادی ایران ابداً چنین صف بندی هایی شکل نگرفته و رأی های انتخاباتی ربطی به صف بندی اصلاح طلبان و اصولگرایان ندارد، مثلاً در همین تازه ترین انتخابات ریاست جمهوری 1396 در ایران، آنهایی که به آقای حسن روحانی رأی دادند به این دلیل بود که فکر می کردند انتخاب ولی فقیه، ابراهیم رییسی است، همانگونه که در 1376 آنهایی که به سید محمد خاتمی رأی دادند به دلیل مشابهی بود که فکر می کردند انتخاب ولی فقیه، حجت الاسلام ناطق نوری است. این دیدگاه مردم، به دلیل حمایت از جمهوریت در برابر ولایت است که نمی خواهند مقام غیرانتخابی ولایت، به آنها تحمیل کند که چه کسی را برای مقامی انتخابی، برگزینند. حتی همه جنبش سبز در سال 1388 به دلیل همین برخورد مردم به جمهوریت بود. در واقع در میان مردم عادی ایران، به رغم همه تلاشهای تئوریسین های جریان اصلاح طلبی، اساساً هیچ توجهی به اصلاح طلبی نبوده و نیست. و تا آنجا که به مذهب و سیاست مربوط می شود، توجه مردم عادی در ایران، به اصلاح طلبی در برابر اصول گرایی نیست، بلکه توجه مردم عادی به سکولاریسم در برابر حکومت مذهبی است، مردمی که گرچه سکولاریسم را برای حدود یک صد سال پس از مشروطیت تجربه کرده بودند، اما اهمیت جدایی حکومت و مذهب را، بیشتر و بیشتر امروز، با گوشت و پوست خود درک می کنند، و هرچه رهبران جمهوری اسلامی به سکولاریسم توهین می کنند، بیشتر سکولاریسم مورد توجه و حمایت مردم قرار می گیرد. درست است که از نظر تئوریک بحثهای زیادی در همه این سالها در این مورد که سکولاریسم چیست (5)، مطرح شده، اما مردم ایران گویی 38 سال است از واقعیت عریان استبداد مذهبیِ جمهوری اسلامی ایران، درس سکولاریسم را به شکل دیگری آموخته اند، که لقمان را گفتند ادب از که آموختی، گفت از بی ادبان. در همین انتخابات اخیر ریاست جمهوری، آیت الله علم الهدی و دامادشان ابراهیم رییسی (6)، واقعاً با حملات خود به سکولاریسم، بیش از هر اقدام رقبا، به شکست خودشان کمک کردند.

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

 

سام قندچی، ناشر و سردبیر ایرانسکوپ
http://www.iranscope.com

http://www.ghandchi.com

اول شهریور ماه 1396
August 23, 2017

پانویس
:

 

1. Aghajari's Trial is Prosecution of Shi'a Semi-Protestantism
http://www.ghandchi.com/159-Aghajari.htm

*لازم به یادآوری است که هاشم آقاجری حتی وقتی با فتوای قتل بخاطر ارتداد روبرو بود همچنان از فتوای آیت الله خمینی برای قتل سلمان رشدی، حمایت می کرد.

 

2. اختلاف اصول گرایان و اصلاح طلبان بر سر چیست؟
http://www.ghandchi.com/644-OsoolEslaah.htm

 

3. متن نامه بیست و دوم اسفندماه 1395 اسفندیار رحیم مشایی به محمد خاتمی
http://news.gooya.com/2017/03/post-1720.php

 

4. اسفندیار رحیم مشایی

http://goo.gl/TZFySY

 

5. سکولاریسم چیست؟
http://www.ghandchi.com/302-Secularism.htm
What is Secularism
http://www.ghandchi.com/302-SecularismEng.htm

 

6. ابراهیم رییسی

http://goo.gl/93GQPd 
 

 

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH