Sam Ghandchiسام قندچيقرار است مردم ایران چگونه نافرمانی مدنی کنند
سام قندچی

http://www.ghandchi.com/1442-naafarmaanie-madani.htm

 

حدود 35 سال است که اپوزیسیون ایران می گوید که باید با جمهوری اسلامی از طریق نافرمانی مدنی مبارزه کرد، اما واقعاً معلوم نیست که منظور از این نافرمانی مدنی چیست؟ این قلم نیز بیش از 12 سال پیش در سه مقاله، تحت عنوان "غیر اسلامی کردن یعنی نافرمانی مدنی" (1) و "پیام بمناسبت ماه محنت بار رمضان" (2) و "از عید قربان تا مبارزه با بدحجابی" (3)، بحثهایی در این رابطه مطرح کرد، و به تازگی نیز در نوشتاری تحت عنوان "استراتژی جديد انتخاباتی اصلاح طلبان و آغازگاهی برای ايجاد استراتژی سکولار دموکرات ها" (4)، به مبارزاتی نظیر جنبش مدنی مارتین لوتر کینگ در آمریکا، و تحریم اتوبوسها توسط سیاهان در رویداد روزا پارک، اشاره شد.

 

اما می خواستم به همراه خوانندگان، بلند فکر کنیم، که آیا واقعاً به آن شکلی که نافرمانی مدنی شناخته شده است، اصلاً در ایران امکانپذیر است؟ هنری دیوید ثورو، شاعر، نویسنده و فیلسوف آمریکایی در این رابطه معروف است. ثورو کتاب والدن را سال 1854 منتشر کرد و در مبارزات ضد برده داری در دوران جنگ داخلی در آمریکا، فعال بود و در سال 1862 درگذشت. یکی از نمونه های برجسته نافرمانی مدنی در تاریخ، نوشته ثورو تحت عنوان "نافرمانی مدنی" است، اما مهمتر از آن، اقدام خود ثورو سالها قبل از جنگ داخلی، در سال 1846 است، که در اعتراض به جنگ آمریکا و مکزیک، شش سال مالیات عقب افتاده خود را پرداخت نکرد، و به زندان افتاد. نظرات او بر گاندی و مارتین لوتر کینگ، اثر گذاشته است.

 

حالا بیاییم درباره ایران بحث کنیم. در ایران، دولت مالکیت نفت را در دست دارد، و به مردم با درآمد پایین، یارانه نقدی می دهد، یا برای پایین نگهداشتن قیمت نان، چه در زمان شاه و چه امروز، یارانه پرداخت می کند. در چنین وضعیتی، اصلاً مالیات دادن و ندادن مردم، آنقدر قدرت بر دولت ندارد، و گویی حالت عکس در این رابطه، در ایران، وجود دارد، چه در دوران شاه و چه امروز. در نتیجه قرار است چگونه نافرمانی مدنی انجام شود، اقلاً اگر منظور مالیات ندادن است، که کار نمی کند، چون اکثریت جمعیت کشور که اصلاً مالیات مستقیم نمی دهند، که این پرداخت مالیات را بشود بعنوان اهرم قدرت مردم، به کار برد. حتی برای طبقه متوسط و طبقه بالای جامعه هم آنقدر این اهرم کارایی ندارد.

 

شاید در رژیم اسلامی، عدم پرداخت خمس و زکات را بشود بعنوان اقدام نافرمانی مدنی، تلقی کرد، هرچند تأثیر آن مستقیماً بر روی دولت نیست، اما مطمئناً بر روحانیون، که تکیه گاه رژیم اسلامی هستند، اثر دارد. به هر حال، منظور، این نیست که نافرمانی مدنی در ایران را اینگونه تعریف کنیم، اما مطمئناً طرح نافرمانی مدنی، آنگونه که در جوامع سکولار مطرح شده است، در ایران جمهوری اسلامی، باید به شکل دیگری تعریف شود، وگرنه عبارت زیبایی است، اما، کارایی، ممکن است نداشته باشد. دستکم، در دوران انقلاب 57، آنچه رژیم شاه را فلج کرد، اعتصاب کارگران نفت بود که درآمد رژیم را متوقف کرد، و همچنین تظاهرات خیابانی که در آخرین سال رژیم شاه، هر 40 روز یکبار، برگزار می شد، که اسم آن را نمی شود گذاشت نافرمانی مدنی. امید است بشود باب بحث در این مورد باز شود، چرا که حدود 35 سال است، از نافرمانی مدنی بعنوان راه کار پایان دادن به رژیم اسلامی در ایران گفته ایم، اما هنوز معلوم نیست که منظور ما از نافرمانی مدنی چیست!

 

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی، ناشر و سردبیر ایرانسکوپ
http://www.iranscope.com 
http://www.ghandchi.com
ششم خرداد ماه 1396
May 26, 2017
 

پانویس:

 

1. غیر اسلامی کردن یعنی نافرمانی مدنی
http://www.ghandchi.com/370-disobedience.htm
De-Islamization is Civil Disobedience
http://www.ghandchi.com/370-disobedienceEng.htm

 

2. پیام بمناسبت ماه محنت بار رمضان
http://www.ghandchi.com/451-PayameRamadan.htm
Message on the Occasion of Dreadful Ramadan
http://www.ghandchi.com/451-PayameRamadanEng.htm

 

3. از عید قربان تا مبارزه با بدحجابی
http://www.ghandchi.com/474-BadhejabiGhorban.htm

 

4. استراتژی جديد انتخاباتی اصلاح طلبان و آغازگاهی برای ايجاد استراتژی سکولار دموکرات ها

http://isdmovement.com/2017/0517/051717/051717.Sam-Ghandchi-Two-new-strategies.htm
 

 

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

 

SEARCH