Sam Ghandchiسام قندچيزیاده روی در دفاع از زبان فارسی

سام قندچی

http://www.ghandchi.com/767-persian-language.htm

 

پس از انقلاب 1357 با روی کار آمدن جمهوری اسلامی در ایران کاربرد لغات عربی در زبان فارسی از سوی دولت افزایش یافت و این امر باعث عکس العمل مردم و اپوزیسیون شد که وضعیت تازه را تهدیدی برای ادامه حیات زبان فارسی می دیدند و در نتیجه تکیه بر استفاده از لغات اصیل فارسی بویژه در بین مخالفان مرسوم شد. بسیاری در اپوزیسیون وقتی دوستانشان را می دیدند دیگر بجای گفتن "سلام" که قبل از انقلاب متداول بود از لغت "درود" استفاده می کردند. این کار دیگر آنقدر به زیاده روی کشیده شد که گویی استفاده از لغات با ریشه عربی در فارسی گناه کبیره است و هر گفتگویی در مورد موضوعات دیگر به بحث در مورد زبانشناسی و لغات عربی منحرف می شد. این برخوردها بویژه به توهین های فراوان به هموطنان عرب مناطق جنوبی ایران انجامید که در ابتدای جنگ ایران و عراق، عده ای، هم میهنان عرب زبان جنوب ایران را همدست عراق و کشورهای عربی قلمداد می کردند، در صورتیکه آنها در تاریخ ایران از دیرباز نگهبانان ایران زمین بوده اند. در دوران ساسانیان به گفته دوست عزیزم آقای دکتر کاوه فرخ (1) عربهای جنوب که مرزبانی ایران را بر عهده داشتند با لغت "چاکر" خوانده می شدند که متأسفانه در زبان فارسی معنای این واژه، امروز دگرگون شده است.

 

به هر حال زیاده روی های سی سال اخیر در دفاع از زبان فارسی به جایی رسیده که در بحث های سیاسی اپوزیسیون، صدها نوشته با این مضمون که گویی زبان فارسی از زبان های دیگر منطقه برتر است، به چاپ رسیده، از جمله اشاره به این موضوع که زبان دربار امپراطوری عثمانی زبان فارسی بوده است، با این نتیجه گیری غلط همراه شده که گویی فارسی بر ترکی رجحان دارد. اینگونه بحث های غلط تاریخی و زبانشناسی که برای اهداف سیاسی ارائه می شوند هم به شناخت تاریخ لطمه وارد می کند و هم در عرصه سیاسی عکس العمل های منفی را در میان شهروندان مختلف ایران که زبان مادری شان ترکی یا کردی یا عربی و بلوچی است، باعث می شود، آنهم در کشوری چندزبانی و چند فرهنگی که تعداد زبانها، محدود به حتی این چند زبان نبوده بلکه زبانهای آسوری و ارمنی و بسیاری گویش های دیگر از طبری و گیلکی و تالشی و لری و بختیاری و خراسانی و ترکمن در آن متداول است.

 

حرکتی که در برابر تحمیل عبارات عربی در ایران بعد از انقلاب شروع شد به توهین به زبان های دیگر انجامید. البته عباراتی توهین آمیز نظیر "فارسی شکر است، ترکی هنر است و بقیه اش ..." قدمتش بیشتر است و جوکهایی که در مورد مردم مناطق مختلف ایران که با گویشهای مختلف سخن می گویند، به بعد از انقلاب محدود نیست؛ اما، این حرکت دفاع از زبان فارسی که در بعد از انقلاب راه افتاده، همه این نقصان های فرهنگی ایران را تشدید کرده است. متأسفانه بسیاری هم زود می گویند این جوکها برای شوخی و خنده است و نمونه مشابه در مورد لهستانی ها در آمریکا را مطرح میکنند ولی فراموش می کنند که اقلیتی بسیار قدرتمند و آگاه به حقوق مدنی در آمریکا، یعنی سیاه پوستان، ابدا در اینگونه موارد کوتاه نیامده، و کوتاه نمی آیند، و مسأله را شوخی تلقی نمیکنند.

 

زیاده روی های دفاع از زبان فارسی به تجزیه طلبی، تحت عنوان دفاع از زبان مادری نیز دامن زده است. اگر قرار است در برابر استفاده از اصطلاحات بیشتر عربی مقاومت کنیم، این راهش نیست، تازه آن حرکت اولیه تحمیل لغات تازه عربی در فارسی که در سالهای اول انقلاب شروع شد، فروکش کرده است و آنقدر مسأله نیست. بهتر است با توجه بیشتر به زبانهای گوناگونی، که زبان مادری بخشهای بزرگی از مردم ایران است، این شکاف ایجاد شده را ترمیم کنیم، و اجازه ندهیم که به دلیل تعصبات یا عدم درایت عده ای ناآگاه، ضررهای جبران ناپذیری بر ایران وارد شود. تحقیقات تاریخی و زبانشناسی را به ایدئولوژی سیاسی تبدیل نکنیم وگرنه همان کاری را کرده ایم که عده ای با مذهب اسلام کردند و با تبدیل آن به ایدئولوژی سیاسی، ضرر زیادی هم به اسلام وارد کردند و هم به ایران.

 

 

به امید جمهوری آینده نگر  دموکراتیک و سکولار در ایران،


سام قندچی، ناشر و سردبیر
ایرانسکوپ

http://www.ghandchi.com

http://www.iranscope.com
بیست و پنجم اردیبهشت ماه 1392

May 15, 2013

 

پانویس:

 

1. وبسایت دکتر کاوه فرخ

http://www.kavehfarrokh.com

 

 

مطلب مرتبط

آموزش به زبان مادری: آری یا نه؟
http://www.ghandchi.com/761-mother-tongue.htm
 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

 

 

SEARCH