Iranscope Storeفروشگاه ايرانسکوپ

ٍEthnic Partitioning of Iraq is not Federalism

http://www.ghandchi.com/446-IraqPartition-plus.htm

 

Sam Ghandchiسام قندچيتقسيم قومي عراق فدراليسم نيست

سام قندچي

 

يکي از اعضاء کنگره آمريکا که احتمالاً يکي از کانديدهاي حزب دموکرات براي انتخابات بعدي رياست جمهوري آمريکا خواهد بود بالاخره به صراحت طرح تقسيم قومي-مذهبي عراق به سه قسمت کرد، سني، و شيعه را بعنوان نظر خود درباره آينده عراق ارائه داد.  من هميشه از دادن نظر درباره طرح هاي نيروهاي سياسي عراق امتناع کرده ام و توجه خود را به ايران معطوف داشته ام.  اما قلب معناي فدراليسم در عراق به جنبش ايران صدمات زيادي ميزند همانطور که در نيم قرن پيش، قلب معناي ليبراليسم بوسيله هم طرفداران و هم مخالفين آن در خاورميانه به رشد ليبراليسم در ايران لطمه زد، زماني که ليبراليسم برابر ناسيوناليسم  درک شد.

 

من قبلاً در مقاله ديگري توضيح داده ام که "فدراليسم حکومت قومي نيست" [http://www.ghandchi.com/429-FederalismNotEthnic.htm] و نيازي نيست که همه آن بحث را در اينجا تکرار کنم.  ولي يک نگاه مختصر به تجربه عراق پس از سقوط صدام حسين نشان ميدهد که ابداً آن کشور بصورت فدرالي اداره نميشود و آنچه فدراليسم خوانده شده است ادامه کشمکش سردمداران سه بخش قومي-مذهبي جامعه عراق است، رهبراني که بيان دنياي ماقبل صنعتي آن جامعه هستند و نه بيان آينده فراصنعتي آن کشور.

 

اگر عراق ميخواست راه قدراليسم يعني توسعه دموکراسي اداري کشور به هر منطقه و محله را رشد دهد، ميبايست هر ايالت يا استان، فرماندار ايالت يا استاندار خود را با رأي مستقيم انتخاب کند.  در هر شهر، خود اهالي شهردارشان را مستقيماً بر گزينند.  در هر استان مجلس مقننه براي آن استان بوحود آيد که نمايندگانش را اهالي استان انتخاب کنند و به نيازهاي قانوني آن استان رسيدگي کند و مقامات عالي قضائي هر استان و حتي ديوان عالي قضائي استان را مردم آن استان انتخاب کنند.  اين چنين برخوردي يعني توسعه کنترل و توازن دموکراتيک در فراسوي دولت هاي متمرکز و نه ايجاد کشورهاي بيشتر متمرکز، آنچه به تعداد زياد کشورهاي عرب بعد از سقوط عثماني منتهي شد که هيچکدامشان نه دموکراتيک هستند و نه غير متمرکز، از اردن تا مصر و سوريه.

 

در استانهاي شمالي عراق که اکثريت اهالي آنها کرد هستند، مردم سني عرب همانقدر در سيستم قدرالي بايستي از انتخاب کردن و انتخاب شدن برخوردار باشند که کردها.  البته براي کسي که هدفش بوجود اوردن دولت مستقل کردستان باشد، چنين راهي بيهوده مينمايد.  وليکن دولت مستقل کردستان در عراق، با وجود داشتن ذخائر نفتي، به رشد آن مناطق نخواهد انجاميد و عملاً هميشه در حالت نظامي خواهد ماند چرا که با فشارهاي ترکيه و اعراب روبرو خواهد شد و نظير اسرائيل هميشه در تنش مداوم خواهد بود.  تازه مثل اعراب که اينهمه کشور مستقل دارند، اين هم ممکن است براي غرور موقت يک عده نظير اردني ديگر شود، ولي نه دموکراسي ببار خواهد آورد و نه عدم تمرکز.

 

البته همانطور که در نوشته هاي ديگري نوشتم من درباره کردستان عراق نميخواهم طرح راهبري ارائه دهم، وليکن ميتوانم همانطور که در کتاب خودم درباره کردستان مفصلاً توضيح داده ام  تکرار کنم که طرح کردستان بزرگ جز ضرر براي کردهاي ايران نخواهد داشت و در بهترين حالت يک اميد کاذب به کمک منطقه نفتي کردستان عراق براي کردهاي ايران خواهد بود که در عمل از آنچه کردهاي ايران حتي امروز از ثروت خوزستان ايران نصيبشان ميشود هم کمتر و بدتر خواهد بود و اين سراب ها فقط زندگي نظامي شده اي و تداوم جنگ و خونريزي در اين مناطق براي ما نخواهد بود، همانقدر که کشورهاي نفت خيز ثروتمند عرب دردي از کشورهاي فقير عرب دوا نميکنند و هميشه سرابي براي عرب هاي مقيم کشورهآي فقير عرب بوده اند.

 

به اصل بحث برگردم.  براي ايران معناي فدراليسم بايستي به روشني طرح شود.  پشتيباني من و بسياري ديگر که در بيست و چند سال گذشته از فدراليسم براي ايران و خاورميانه دفاع کرده ايم ابداً اينگونه طرح هاي تقسيم قومي -مذهبي 㺆يست که گامي به عقب براي همه اين کشورها، چه کرد و چه فارس، چه مسلمان و چه سکولار است،  فدراليسم يعني افزايش کنترل و توازن.  يعني قوه مجريه، مقننه و قضائيه در سطح استاني، شهري و محلي انتخابي شود و نه آنکه سه کشور متمرکز قومي مذهبي در عراق بوجود بيايد يا چند کشور متمرکز قومي در ايران.  دقيقاً بحث بر سر شکل حکومت گري در کشور است که مفصلاً در مقاله ديگري توضيح دادم [http://www.ghandchi.com/313-JudgmentEng.htm] و نه اينکه چه کسی حکومت ميکنند.  راه حل هاي تقسيم قومي مذهبي تکرار اشتباه دولت متمرکز اينبار بوسيله نيروهاي تازه است.

 

مثلاً براي ايران، بيش از هر نيروئي، مردم فارس زبان کشور هستند که در شکل دادن سيستم فدرالي اهميت دارند، چرا که بيش از 65 درصد مناطق و جمعيت کشور را تشکيل ميدهند، و اگر در استانها و شهرهائي که اکثراً فارس ها سکني دارند، سيستم سه قوه دولت انتخابي در استانها و در شهر هاي آن مناطق برقرار نشود، يعني بدون آنکه مهمترين رکن فدراليسم در ايران يعني جمعيت و مناطق عمدتاً فارس نشين در چنين پروژه اي درگير باشند، ، حرف از فدرالسم بي معني است.

 

دقيقاً اين مردم استان مرکزي و يزد و سمنان و فارس و کرمان و مازندران و اصفهان و ديگر استانهاي ايران هستند که بايستي استاندار را خود انتخاب کنند و شهردار شان را خود مستقيماً انتخاب کنند و مچلس استاني بسازند که نيازهاي قانونگذاري براي استان آنها را پي گيري کند و مقامات قضائي خود را انتخاب کنند.  فدراليسم در کردستان يا کرمانشاهان يا آذربايجان يا خوزستان و بلوچستان همانطور است که در گيلان و لرستان و خراسان و گلستان و هرمزگان.  فقط به اينگونه است که به دولت متمرکز ميشود پايان داد.  و گرنه حتي يک نقطه کوچک هم که مستقل شود حکومتش متمرکز است و مشکل نداشتن کنترل و توازن بين حکومت هاي ايالتي و دولت فدرال که ضامن دموکراسي است،  کماکان به حيات خود ادامه خواهد داد.

 

درک غلط از فدراليسم باعث شده است که صف بندي کازبي بوجود آمده و ضرر آن را جنبش دموکراسي خواهي ما ميپردازد.  کشورهاي خارجي هم دلشان براي ما نسوخته است.  اگر فردا دولت ايران به اسرائيل حمله کند، ملت ما هم نظير اعراب تکه تکه شده و نه آنکه مسلمانان به پشت سر ايران بيايند، همانگونه که حتي شيعيان خاورميانه در جنگ با عراق از ايران پشتيباني نکردند.  ملت ها و کشورهاي مختلف به دنبال منافع خود خواهند رفت.  آنچه منافع ما ايجاب ميکند اين است که جنبش دموکراسي خواهي ما به ثمر رسد و نه آنکه با يک تصوير غلط از فدراليسم، جنبش دموکراسي خواهي ما در بعضي نقاط به ضد خود بدل شود، يعني بجاي بسط دموکراسي خواهي، هم اينقدر هم که به جلو رفته ايم را به نظاميگري ببازيم، آنچه که متأسفانه رهبران جمهوري اسلامي سالها است انرژي ما را با آن نوع سياستها به هدر داده اند و فکر ميکنند با سلاح هاي دور برد که ميتوانند اسرائيل را هدف بگيرند ميتوانند رهبر مسلمانان جهان شوند و اجازه نميدهند ايران به يک کشور سکولار صلح دوست تبديل شود که هدف خود را سازندگي فراصنعتي قرن بيست و يکم گذارد و نه اتلاف زندگي خود در نظاميگري قرون وسطائي.

 

به اميد جمهوری آينده نگر، فدرال، دموکراتيک، و سکولار در ايران

 

سام قندچي، ناشر و سردبير

ايرانسکوپ

http://www.iranscope.com

 11 تير 1385

July 2, 2006

 

 

 متن مقاله به زبان انگليسي

http://www.ghandchi.com/446-IraqPartitionEng.htm

 

مطالب مرتبط:

http://www.ghandchi.com/700-KurdsIran.htm

 

 

--------------------------------------------------------- 

مقالات تئوريک

http://www.ghandchi.com

 

فهرست مقالات

http://www.ghandchi.com/SelectedArticles.html

 

Web ghandchi.com

1 1