Sam Ghandchiسام قندچي سیامک زعیم و اینکه چرا سربداران آمل با اقدام مسلحانه دست به خودکشی زدند
سام قندچی

http://www.ghandchi.com/2387-sarbedaran.htm

 

siamak-zaim

 

هیچگاه نه عضو اتحادیه کمونیستها و نه عضو سلف آن سازمان انقلابیون کمونیست بوده ام، که زنده یاد سیامک زعیم از رهبران اولی و از بنیانگذاران دومی بود. شخصاً حتی از وجود جریان سربداران اطلاعی نداشته ام و هیچ آشنایی هم با زنده یاد سیامک زعیم نداشتم و در مورد آنچه در اینجا می آید، سالها بعد از ماجرا شنیده ام. آقای کوروش زعیم نیز که برادر زنده یاد سیامک زعیم است و درباره اعدام او نوشته، به این موضوعات اشاره ای نکرده و مطمئنم که اطلاعی در این موارد نداشته است. دو سال پیش در نوشتاری تحت عنوان "حقایق پنهان دهه شصت" (1) به این موضوع اشاره ای داشتم و امیدوار بودم کسانیکه در مورد این نقطه تاریک در رویدادهای مرتبط با انقلاب 1357 و دهه شصت، بیشتر از این قلم مطلع هستند، به جزئیات این موضوعات بپردازند اما مطلبی در این دوسال منتشر نشده است. واقعیت این است که اتحادیه کمونیستها نظیر سازمان چریکهای فدایی خلق در سال اول انقلاب با جریان خط امام سمتگیری کرد و در زمان اشغال سفارت آمریکا نیز در تظاهرات های مقابل سفارت آمریکا، شرکت داشتند. البته آنچه انشعاب «اتحادیه داخل» و بعدها «گروه زحمت» خوانده می شد، از همان اول با جریان خط امام و گروگانگیری مخالفت کرد. اما بعد از ماجرای گروگانگیری، زنده یاد سیامک زعیم که از رهبران اتحادیه کمونیستها بود، تحلیلش از اوضاع تغییر کرد و به این نتیجه رسید که انقلاب 1357 با پدیده ای مشابه کودتای محمد علیشاهی در دوران انقلاب مشروطه مواجه شده، و در نتیجه از دیدگاه او، می بایست نظیر ستارخان اسلحه برداشت و در مقابل رژیم اسلامی ایستاد و حرکت ارتجاعی شبه محمد علیشاهی را در نطفه شکست داد، و با اینکه سیامک زعیم می دانست نیروی اتحادیه کمونیستها بسیار ناچیز است اما مبارزه مسلحانه سربداران آمل را برنامه ریزی و اجرا کرد که بیشتر نظیر خودکشی سیاسی بود، و در آمل، بخشی از رهبران سازمان چریکهای فدایی خلق نیز در سرکوب آنها با سپاه پاسداران همکاری کردند. دلیل همکاری آندسته از رهبران چریکها با سپاه پاسداران برای شکست دادن سربداران، این بود که تصور می کردند حرکت سربداران اقدامی از سوی دولت چین است و خود آنها که به حزب توده و شوروی مرتبط بودند، سرکوب آنرا حتی در اتحاد با سپاه پاسداران، کار درستی تلقی می کردند. البته گروه سربداران گرچه مائوئیست بودند، اما هیچگاه ارتباطی با چین نداشتند و کاملاً مستقل بودند، و اقدام مسلحانه آنها نیز از دید خودشان برداشتن پرچمی نظیر ستارخان در مشروطیت بود تا که انقلاب 1357 را نجات دهند و سیامک زعیم نیز که رهبر این حرکت بود در این راه جان باخت و توسط رژیم اسلامی در پی محاکمات اوائل دهه شصت، اعدام شد. آیا آنها شانسی داشتند که بتوانند نظیر ستارخان در فتح تهران پیروز شوند؟ آیا انتخاب روش مسلحانه در آن برهه زمانی اصلاً کار درستی بود؟ پاسخ به این سؤالات، موضوعات مهمی برای تاریخ نگاران و فعالان سیاسی است. شخصاً آنچه می دانستم را بعنوان یک ژورنالیست با خوانندگان در میان گذاشتم و البته کلاً با مارکسیسم و مشخصاً تئوری دیکتاتوری پرولتاریا مخالفم حال چه نحله روسی و حزب توده باشد و چه نحله مائوئیستی که سربداران به آن تعلق داشتند، و به باور این قلم امروز باید حتی فراسوی مارکسیسم اروپایی رفت (2)، اما حتی اگر تشکلی سکولار دموکرات و آینده نگر نیز در آن زمان وجود داشت، پاسخ به این سؤال، مهم بود، و واقعاً باید از خود پرسید که در شرایط اوائل دهه شصت پس از اعدامهای زنده یادان شکرالله پاک نژاد و سعید سلطانپور، واکنش درست از سوی نیروهای مترقی چه بایست می بود؟ همانطور که سال گذشته در مورد خیزش96 (3) بحث شد، انقلاب 21 ایران (4) نیز که با تشدید خشونت از سوی رژیم اسلامی ایران روبرو شده، امروز با سؤال مشابهی روبرو ست، آنچه در نوشتاری سال گذشته تحت عنوان "آیا انقلاب ایران گذاری مسالمت آمیز خواهد بود" (5)، مورد بحث قرار گرفت.


به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران،

 

سام قندچی

IRANSCOPE.COM
http://www.ghandchi.com

سوم دی ماه 1397
December 24, 2018

 

پانویس:

 

1. حقایق پنهان دهه شصت
http://www.ghandchi.com/1222-haghaaye-penhaane-daheye-shast.htm

 

2. اندیشه مارکسیستی و مونیسم -یکتا گرائی
http://www.ghandchi.com/2055-Marxism.htm 
Marxist Thought & Monism -Second Edition
http://www.ghandchi.com/2055-MarxismEng.htm

 

3. خیزش 96

https://goo.gl/QmJPYV

 

4. انقلاب 21 ایران

https://goo.gl/w5rMvF

 

5. آیا انقلاب ایران گذاری مسالمت آمیز خواهد بود، ویرایش دوم
http://www.ghandchi.com/2138-civil-disobedience.htm

 

 

 

مطالب مرتبط

آیا چریکهای اکثریت در سال 60 اصلاح طلب بودند
http://www.ghandchi.com/1290-cherikhaaye-aksariat.htm

 

آیا محاکمه برخی رهبران چریکهای اکثریت برای جنایت علیه بشریت بخشی از دادخواهی دهه شصت نیست
http://www.ghandchi.com/2364-cherik-haye-aksariat.htm

 

 

 
 

 

 


 


 

 

 

 

 

 


 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH