Sam Ghandchiسام قندچي قرار نیست همه مسائل را پیش از ایجاد جمهوری سکولار و دموکراتیک حل کنیم
سام قندچی
http://www.ghandchi.com/1937-hame-masaael.htm

 

سه سال پیش در نوشتاری در مورد "سکولاریسم امروز" در سالگرد انقلاب پنجاه و هفت بحث شد که "گویی از زمان امیر کبیر نیروهای مدرن ایران می خواستند همه مسائل جامعه را حل کنند بجای آنکه توجه خود را بر جدا کردن دولت و دستگاه مذهبی تشیع بگذارند که به نفع هم مذهب است و هم دولت و هم جامعه، "به همین شکل امروز لازم است تمرکز خود را بر هدف ایجاد جمهوری سکولار و دموکراتیک بگذاریم بجای آنکه بخواهیم اول همه مسائل حال و گذشته ایران و جهان را حل کنیم. در همانجا توضیح داده شد که مثلاً امیر کبیر همانقدر وقت می گذاشت که حکومت و مذهب را در ایران از هم جدا کند که "نیروی خود را صرف موضوعاتی نظیر درآمدهای زنان دربار ناصرالدین شاه می کرد" (1).

 

کمی بعد هم در نوشتاری تحت عنوان "هدف اپوزیسیون چیست" توضیح داده شد که "درست است اگر نیرویی هدفش احیاء سلطنت یا ایجاد دولتی کمونیستی است در آن صورت برنامه حزبی متفاوتی نسبت به تشکیلات جمهوریخواهان سکولار دموکرات دارد، چه امروز و چه بعد از تغییر جمهوری اسلامی، اما بحث در این مورد است که گویی ما می خواهیم همه مسائل سیاسی و اجتماعی و محیط زیستی و حتی شخصی و خانوادگی را همین امروز حل کنیم يعنی کارهایی که حتی در آمریکا دویست سال پس از ایجاد جمهوری دموکراتیک و سکولار همچنان مانند ایران ادامه دارند. در گذشته در اپوزیسیون فقط جریانات کمونیستی می خواستند همه مسائل جامعه را یکباره حل کنند و در گروه های خود می خواستند انسان طراز نوین داشته باشند، اما بقیه جریانات سیاسی اینگونه نمی اندیشیدند، و تازه اکثر جریانات کمونستی نیز به دو مرحله دموکراتیک و سوسیالستی در تحول معتقد بودند و کمونیسم را نیز هدف نهایی خود در مرحله سوسیالیستی می دیدند. امروز گویی همه جریانات اپوزیسیون ایران تام گرا می اندیشند و قرار است همه چیز فردا حل شود. لغت تام گرا بعد از تجربه فاشیسم و کمونیسم معنی منفی در فرهنگ سیاسی دارد اما نمی دانم برای این نوع اندیشیدن چه اصطلاح دیگری انتخاب کنم" (2).

 

یکی از دلائل رشد دیدگاهی که می خواهد همه مسائل را قبل از برقراری جمهوری سکولار و دموکراتیک در ایران حل کند کنار گذاشتن ترقی خواهی (3) از سوی اکثریت جنبش چپ ایران پس از شکست سال 1360 بود که با سمتگیری بسوی پست مدرنیسم یا پسا مدرنیسم یا فرامدرنیسم و رلاتیویسم فرهنگی بیان می شد. پانزده سال پیش در نوشتاری تحت عنوان "پسامدرنیسم یا پست مدرنیسم شکل دهنده اسلامگرائی" (4) به تفصیل بحث شد که چرا این دیدگاه در واقع مدیران حکومت مذهبی را در همه این سالها برای جمهوری اسلامی ایران تولید کرد و آنهم از متخصصان سکولار. نوشتار مورد اشاره با برخوردی خصمانه از سوی برخی محافل چپ در ایران در آن زمان روبرو شد، اما در واقع توضیحی بود از اینکه چرا بخش مهمی از چپ و آینده نگر های ایران (5) در سالهای بعد از 1360 به سیاهی لشگر اصلاح طلبان اسلامی و جمهوری اسلامی تبدیل شدند و دیدگاههای ارتجاعی اصلاح طلبان را توجیه، و حتی نقد آن را سانسور می کردند (6)، بجای آنکه تصویر روشنی از نقش اصلاح طلبان سالهای دهه شصت را به نسل بعد خود، منتقل کنند (7).

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی

سایت آینده نگر ایرانسکوپ
http://www.ghandchi.com

بیست و ششم بهمن ماه 1396
February 15, 2018

 

پانویس:

 

1. چند کلمه ای در سالگرد انقلاب پنجاه و هفت
http://www.ghandchi.com/872-enghelaab-e-57.htm

چند کلمه در مورد سکولاريسم امروز
http://isdmovement.com/2015/0315/030215/030215-Sam-Ghandchi-On-todays-secularism.htm

 

2. هدف اپوزیسیون چیست؟
http://www.ghandchi.com/891-opposition-goal.htm

 

3. ترقی خواهی در عصر کنونی

http://www.ghandchi.com/352-taraghikhahi.htm

 

4. پسامدرنیسم یا پست مدرنیسم شکل دهنده اسلامگرائی
http://www.ghandchi.com/304-Postmodernism.htm
Postmodernism Shaping Islamism
http://www.ghandchi.com/304-PostmodernismEng.htm

 

5. اصلاح طلبی ارتجاعی
http://www.ghandchi.com/249-ReactionaryReformism.htm
http://isdmovement.com/2016/0516/050416/050416.Sam-Ghandchi-Reactionary-reformism.htm

 

6. اصلاح طلبی، گذشته نگری است نه آینده نگری
http://www.ghandchi.com/1169-eslahtalabi-gozashtehnegari.htm
http://isdmovement.com/2016/0616/060816/060816.Reformism-and-reactionism.htm

 

7. چند کلمه درباره براندازان و اصلاح طلبان
http://www.ghandchi.com/929-barandaazaan.htm 

 

 

 

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH