Sam Ghandchiسام قندچي آنچه باید از رضا شاه آموخت

 سام قندچی

http://www.ghandchi.com/1547-reza-shah.htm

https://www.balatarin.com/users/samghandchi/links/submitted

 

متأسفانه در جنبش سیاسی ایران حدود 100 سال است که اساساً از دیکتاتوری رضا شاه نقد شده و فقط برای نگهداشتن جانب انصاف، خدمات او نظیر تأسیس دانشگاه تهران یا راه آهن سراسری و جاده سازی ها مطرح شده است. از سوی دیگر در 40 سال گذشته در میان طرفداران احیا سلطنت پهلوی کسانی بوده اند که هوادار دیکتاتوری رضا شاه بویژه در سرکوب روحانیت بوده اند، و آرزوی آن داشتند که رضاشاهی با چکمه های آهنین پیدا شود و دمار از روزگار این حاکمیت جمهوری اسلامی در آورد، و در نتیجه بر چنین تصویر دیکتاتوری آخوندکٌش از رضا شاه، تأکید کرده اند. متأسفانه همه این دیدگاه ها، اهمیت واقعی رضا شاه را در تاریخ ایران، نشان نمی دهد. اهمیت رضا شاه نه در دیکتاتوری او است که بسیار پادشاهانِ دیکتاتورتر از او در تاریخ ایران بوده اند که کل اهالی شهری مورد غضب خود را کور کرده اند، و تا آنجا که به سرکوب روحانیت مربوط شود، کافی است به وضع روحانیت شیعه در زمان نادرشاه نگاه کنیم و ببینیم دوران رضا شاه در مقایسه، زنگ تفریح برای روحانیون بوده و نه روز قیامت. اهمیت رضا شاه ابداً در ایجاد سلطنت مدرن هم نبوده که پس از مشروطیت وجود داشت، و قبول سلطنت توسط رضا شاه به دلیل فشار روحانیت بود، نه برعکس، وگرنه برنامه رضا شاه اول ایجاد جمهوری در ایران بود. اهمیت رضا شاه در این است که نشان داد ایران می تواند هدف خود را پیشی گرفتن از اروپا و آمریکا بگذارد. بریتانیا که سالها بود از ایرانی متحد و با قدرت حمایت نمی کرد، از رضا شاه بخاطر وحشت از شوروی که کشوری قدرتمند و بزرگ، و رقیبی پرقدرت برای بریتانیا بود، حمایت کرد. البته بریتانیا در ابتدا ویزیون رضا شاه را برای ایران، جدی نمی گرفت، اما تلاش رضا شاه برای رقابت با غرب و به عمل گذاردن آن، هیچگاه برای بریتانیا قابل قبول نبود، و در واقع رویداد شهریور 20، تنها بخاطر سمتگیری رضا شاه با آلمان، صورت نگرفت، بلکه برای پایان دادن به آنچه از نگاه بریتانیا جاه طلبی های رضا شاه بود، انجام شد. توجه کنیم که بریتانیا حتی 200 سال پیش از آن، تنها کشوری را که می خواست خارج از اروپا، با اروپا رقابت جدی کند، یعنی آمریکا را، به رغم آنکه اهالی مهاجر و حاکمان آن اروپایی الاصل بودند، پس از آتش زدن کاخ سفید، مجبور شد بپذیرد. رضا شاه با کمونیسم و شوروی مخالف بود، اما ویزیونی داشت که می خواست ایران از کشورهای اروپایی جلو بزند. ممکن است اینگونه ویزیون برای خیلی ها مسخره جلوه می کرد، اما رضا شاه چنان برنامه ای داشت و در انجام آنهم خیلی جدی کار کرد. در میان نیروهای اپوزیسیون ایران، تنها جریانی را که دیده ام درک درست تری از رضا شاه دارد، گروه کوچکی است بنام آی پی سی که از اپوزیسیون سنتی ایران نبوده اند و گذشته شان از سومکا است که مدتی هم شادروان داریوش همایون در آن تشکیلات بود و جریانی فاشیستی در ایران دموکراسی ناقص سالهای 1320 تا 1332 بوده است. گروه آی پی سی که بعد از انقلاب اسلامی در خارج تشکیل شده، بخشی از سلطنت طلبان در خارج بود، و حدود 10 سال است که جمهوریخواه شده اند، اما نظراتشان با همه جریانات لیبرال جمهوریخواه تفاوت دارد. همچنین در وبسایتشان عکسهای سکسی دارند که آنها را خیلی متفاوت با نیروهای جنبش سیاسی و مدنی ایران می کند، و از زبان انگلیسی در فوروم بحث خود استفاده می کنند و نه فارسی، و دلیل اینکار هم اینکه با خط عربی-فارسی مخالفند. مواضع سیاسی آنها در عرصه بین المللی بیشتر محافظه کارانه است حتی از سارا پیلین حمایت کردند که مطمئناً با مواضع این قلم خیلی متفاوت است. اما این دوستان بیش از همه نحله های سیاسی ایران، ویزیون رضا شاه را در تاریخ ایران درک کرده اند، و ای کاش به بحثهای دکتر ایکس در مورد رضا شاه، بیشتر در جنبش سیاسی ایران توجه شود، که در واقع هسته اصلی پرارزش دیدگاهی است که می توان از رضا شاه آموخت (1).

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

 

سام قندچی، ناشر و سردبیر ایرانسکوپ
http://www.iranscope.com

http://www.ghandchi.com

سوم شهریور ماه 1396
August 25, 2017

پانویس
:

 

1.

Dr. X: Reza Shah the Great of Iran, Pahlavi I, The Real Story
IPC Website:
http://iranpoliticsclub.net

http://iranpoliticsclub.net/history/reza-shah/index.htm

Father of the Nation and Creator of the Modern Iran
Reza Khan was a true Republican, he wanted to establish a Republic in Iran and become the first president; however, the traditional combine institutes of the Persian Royal Courthouse, monarchists, Feudals and Shiite Mullahs saw their social classes benefits in danger and forced him to become a shah. 
Reza Khan desired to be the first president of Iran and reform Iran. His desire was for the people to elect one worthy president after another and revive Iran. Reza Khan wanted a Secular Republic to cut off the hands of the Shiite Islam from the government. Deep inside, Reza Khan despised the corrupt institutes of monarchy, feudalism and religion.
The history would have been different and today’s Iran would have been heaven if Reza Khan had gotten his way! Unfortunately, the Monarchists, Mullahs and Feudals continued the tradition of dictatorship and eventually the Absolutist Monarchial Dictatorship gave birth to the Theocratic Shiite Dictatorship of the 1979. The Old Monarchist – Shiite Brotherhood tied Reza Khan’s hands and avoided the creation of the Democratic Republic of Iran; furthermore, they put Iran in a path of traditional tyranny which resulted in a Theocratic Dictatorship of IRI. Throughout the history of Iran, Monarchists and Mullahs have always gone hand in hand. Every time a true reformer wanted to develop a change, the Brotherhood of Monarchists and Mullahs have blocked it! If Reza Khan would have gotten his way, Iran’s destiny would have been different; Monarchy would seize to exist and IRI would have never been born!

 

.....

From 1906 - 1909 the constitutional revolutionaries and constitutional monarchists such as Satar Khan and Baqer Khan shed blood and spent many efforts to establish a constitutional monarchy in Iran. During the reign of Ahmad Shah Qajar (1909 - 1925), Iran was the perfect example of a constitutional monarchy (European Style). Obviously the constitutional monarchy did not work in Iran because the nation became on the verge of collapse. Absolutist monarchy, also did not work in Iran, or else people would have not committed to a grand revolution to change it to a constitutional monarchy. So neither absolutist monarchy, nor constitutionalist monarchy could have worked in Iran. Both systems had their chances, both systems governed Iran and both systems failed miserably. No one was aware of this fact, better than Reza Khan. His goal was to end monarchy and create the first republic in Iran, the same as what Kemal Ataturk had done in Turkey. A Secular Nationalist Republic with Reza Khan as the first president would have been the desired system of government for Iran. This was Reza Khan's plan. His popularity was so high that he would have been elected for president surely for two consecutive terms. After him, would come one democratically elected president after another. This was Reza Khan's logical and rational plan for Iran

 

 

مطلب مرتبط
سایت تدارک پلاتفرمی برای حزبی آینده نگر
https://sites.google.com/site/futuristparty/

 

ویزیون یا دیدگاه های آینده نگر
http://www.ghandchi.com/1062-futurist-visions.htm

 

نقد غلط از رضا شاه به نفی رهبری می رسد
http://www.ghandchi.com/805-reza-shah.htm
 
اصلاح طلبان و مجاهدین سطح آرزوهای اپوزیسیون را هم پایین آورده اند
http://www.ghandchi.com/1548-eslahtalaban-mojahedin.htm
 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH