Sam Ghandchiسام قندچيبحثی درباره شورش کور، انقلاب و رفرم
سام قندچی
http://www.ghandchi.com/1406-shooresh-enghelab-reform.htm

 

به تازگی برخی در اپوزیسیون ایران خواستار انقلابی تازه در ایران شده اند و برخی دیگر هم بحث می کنند که انقلاب، استبداد آفرین است. پیش تر درباره غلط بودن حکم کلی دسته دوم، با ارائه نمونه انقلاب آمریکا، بحث شد (1). اما در مورد بحث اول، به جز گروه های تروریستی و چریکی در تاریخ، که ولنتاریست هستند، کسی فکر نکرده که انقلابها با تصمیم فردی یا تشکیلاتی روی می دهند. با اینحال، سازمانهای سیاسی معقول، گرچه از خود تصور برپا کننده هیچ انقلابی را ندارند، ولیکن برای وضعیت انقلابی آماده می شوند، تا در صورت وقوع چنان شرایط، رهبری انقلاب را در دست گیرند (2). در دوران انقلاب ایران برخوردی کاملاً متضاد انجام شد. سازمانهای چریکهای فدایی خلق و مجاهدین خلق، سالها قبل از انقلاب 57، دنبال راه انداختن انقلاب بودند، و بالعکس، وقتی وضعیت انقلابی در بهمن 57 وقوع پیدا کرد، آمادگی رهبری انقلاب را نداشتند.

 

حالا برخی از دوستان دسته دوم می گویند، انقلاب، استبداد آفرین است، پس باید رفرم کرد. پاسخ ادعای اول آنها داده شد. اما ترجیح رفرم، عاقلانه است، هر چند همانطور که گفته شد، در قدرت فرد یا تشکیلاتها نیست، که انقلاب بیافرینند، یا از آن جلوگیری کنند. سالها پیش در بحث اصلاح طلبی ارتجاعی (3) مفصل نظرات کانت مطرح شد که همواره رفرم را بر انقلاب، برای رسیدن به اهداف مترقی خود، ترجیح می داد، اما وقتی انقلاب کبیر فرانسه خواستهای مورد نظر او را برآورده ساخت، از انقلاب حمایت کرد. اینکه آن انقلاب، خود به ترور و استبداد کشیده شد، موضوعی دیگر است که بحث ما در اینجا نیست، گرچه خاطر نشان شد که انقلاب در آمریکا، در همان دوران تاریخی، به ترور و استبداد منتی نشد. اما، موضوع شورش کور، که برخی دوستان آن را در آینده نزدیک در ایران پیش بینی می کنند، و از آن به درستی وحشت دارند؛ مسأله، دوباره نظیر بحث وضعیت انقلابی است، به این معنی که اگر واقعاً اوضاع ایران بسوی شورشی کور برود، باید برای آن آماده شد، وگرنه نه قدرت نظامی رژیم می تواند از چنان رویدادی جلوگیری کند، و نه افراد و تشکیلاتهای اپوزیسیون قادرند از چنان فرجام اوضاع کنونی، که ناشی از فقدان احزاب و مطبوعات آزاد است، ممانعت به عمل آورند. دلیل آنکه جوامع دموکراتیک کمتر با شورش های کور مواجه می شوند این است که احزاب و مطبوعات آزاد در سیستم پلورالیستی دموکراسی های غربی، آن جوامع را قادر کرده که خود را ترمیم و تصحیح کنند، بجای آنکه به بن بست شورشهای کور برسند.

 

در پایان لازم به یادآوری است، برخی دوستان که امروز حکم کلی می دهند و نتیجه هر انقلابی را رژیمی استبدادی اعلام می کنند، در گذشته هنگام حملات داعش در سوریه، توصیه می کردند که فعالین ایران، برای کمک به کردهای سوریه، جهت مقابله با داعش، به کوبانی بروند. شخصاً همان زمان، یعنی دو سال و نیم پیش، با درگیر شدن فعالین سیاسی ایران در جنگ ها، انقلابات یا درگیری های منطقه خاورمیانه یا هر جای دیگر، مخالفت کردم (4). از نظر این قلم، اپوزیسیون ایران باید از هرگونه سیاست های ماجراجویانه نظامی در منطقه پرهیز کند، هرچند باید از حقوق بشر و سکولاریسم در همه نقاط خاورمیانه حمایت معنوی کرد. و باید از دولت ایران نیز بخواهیم که از هرگونه دخالت در کشورهای دیگر خاورمیانه پرهیز کند. دوباره ذکر کنم که دوستان مورد اشاره، نیت خیر دارند و می خواستند که حرکت داعش را، پیش از رسیدن به مرزهای ایران، سد کنند، اما واقعاً امور خاورمیانه بغرنج تر از این حرفها است، و فقط محکم کردن مرزهای ایران و عدم دخالت در امور کشورهای خاورمیانه، بهترین برخوردی است که ایران و ایرانی می تواند برگزیند، تا در آتش آشفته بازار خاورمیانه نسوزد. اپوزیسیون ایران به اندازه کافی، خود، کار عملی فراوانی برای دفاع از حقوق بشر و سکولاریسم در داخل ایران دارد، و دوستانی که دنبال کشاندن فعالین حقوق بشری به نقاطی نظیر کوبانی هستند، واقعاً به جنبش سیاسی و مدنی ایران لطمه میزنند، گرچه نیت آنها خیر است.


به امید 
جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی، ناشر و سردبیر ایرانسکوپ
http://www.iranscope.com 
http://www.ghandchi.com
نهم اردیبهشت ماه 1396
April 28, 2017

پانویس:

1. ادعاهای غلط در مورد استبداد و دموکراسی
http://www.ghandchi.com/1367-estebdaad-democracy.htm

 

2. نتیجه وضعیت انقلابی همیشه یکسان نیست
http://www.ghandchi.com/1396-natijehe-vazeiate-enghelaabi.htm

 

3. اصلاح طلبی ارتجاعی
http://www.ghandchi.com/249-ReactionaryReformism.htm

 

4. نقدی بر اپوزیسیون درباره جنگ
http://www.ghandchi.com/827-opposition-war.htm
A Critique of Iranian Opposition about War
http://www.ghandchi.com/827-opposition-war-english.htm
 
 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com   

 

 

 

 

SEARCH