Sam Ghandchiسام قندچيتحلیلهای غلط از جنگ داخلی در عراق

سام قندچی

http://www.ghandchi.com/810-civil-war-in-iraq.htm

Wrong Analyses of Civil War in Iraq

http://www.ghandchi.com/810-civil-war-in-iraq-english.htm

 

بیش از ده سال پیش هنگامیکه آمریکا به عراق حمله کرد، برخی تحلیلگران نئوکان مدعی بودند که عراق از طریق اقداماتی نظیر تلاشهای آمریکا در ژاپن پس از جنگ دوم جهانی، ژاپن بعدی خواهد شد. یک دهه پس از آن تاریخ با اطمینان میتوانیم بگوئیم آن پیش بینی ها کاملا غلط بودند. بایستی اضافه کنم که آینده نگرهایی نظیر دنیل بل در آن زمان به روشنی از نئوکانیسم فاصله گرفتند (1).

 

یک ماه پیش با آغاز جنگ داخلی در عراق داعش شهر موصل را به تصرف خود در آورد، و در پی آن شهر کرکوک توسط حکومت اقلیم کردستان عراق تصرف شد.  پیش بینی هایی مطرح می شوند که گوئی تقسیم عراق به سه کشور کاری تمام شده است. اگر حمله به عراق بیش از یک دهه طول کشید تا نتایجش آشکار شود، حاصل جنگ داخلی در عراق شاید تا مدتها مشخص نشود.

 

حتی در کشوری نظیر ایالات متحده آمریکا در سالهای 1860، به رغم تقریباً یک قرن قانون اساسی و دیوان عالی کشور، هنگامیکه دولت های ایالت های جنوب کشور در مناقشه با دولت فدرال در مورد برده داری مدعی شدند که حقوق ایالات بر حقوق بشر ارجحیت دارد، جنگ خونین داخلی به راه افتاد. ایالات طرفدار برده داری تلاش کردند با استفاده از طرح حقوق ایالتی تا حد جدائی ایالات مؤتلفه جنوب آمریکا پیش روند، اما از طریق نظامی شکست خوردند (2).

 

مسأله اصلی جنگ داخلی عراق تبعیض مذهبی و اتنیکی دولت فدرال است. از یکسو داعش می خواهد دولت تبعیض آمیزتری بر مبنای اسلام تسنن ایجاد کند و آنرا ادامه بنی امیه، بنی عباس و خلافت عثمانی می داند، و حتی نیروی نظامی ایران را ارتش صفوی می نامد. از سوی دیگر گروه های مذهبی و اتنیکی دیگر از جمله اعراب اهل تسنن و کردها خواستار دولتی سکولار هستند که بر مبنای مذهب و قومیت تبعیض آمیز عمل نکند.

 

یک موضوع که در این مخمصه نشان داده شده است ضعف فدرالیسم در عراق است و متأسفانه لطمه به فدرالیسم همچنین از سوی حکومت اقلیم کردستان انجام گرفته است هرچند کردها تکیه گاه فدرالیسم در عراق بودند. مسأله ای نظیر رابطه ایالت کردستان و دولت مرکزی بایستی مدتها پیش از این رویدادها به دیوان عالی کشور عراق ارجاع می شد که مسؤلیت تفسیر قانون اساسی را بر عهده دارد.

 

هنوز بایستی بر روند قضائی برای حل و فصل اینگونه مسائل تأکید کرد وگرنه هر وقت گروه سیاسی یا مذهبی معینی از وضعیت خود ناخشنود است می تواند کنترل منطقه ای ثروتمند و نفتی را در دست گیرد و خواستار رفراندوم از طریق ساکنان آن ناحیه شود و ادعای استقلال کند. چنین برخوردی با روح دموکراسی و فدرالسم در تضاد است و در واقع باعث تثبیت دیکتاتوری در کشور می شود، چیزی که می شود از خلافت داعش انتظار داشت اما نه از حکومت اقلیم کردستان عراق. در واقع، موج کنونی تجزیه طلبی می تواند هم دولت مرکزی عراق و هم ایالات تجزیه شده را بسوی دیکتاتوری سوق دهد.

 

 

سام قندچی، ناشر و سردبیر

ایرانسکوپ

http://www.ghandchi.com

http://www.iranscope.com

بیست و یکم تیرماه 1393

July 11, 2014

 

پانویس:

 

1. نئوکانها، دانیل بل و ایران

http://www.ghandchi.com/785-neocons-daniel-bell.htm

 

2. آیا فدرالیسم اجازه سلب حقوق انسانی را به ایالات میدهد؟ -ویرایش دوم
http://www.ghandchi.com/362-FederalismRights.htm

 

 


متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH