Sam Ghandchiسام قندچي سطح انتظارات اپوزیسیون را با عقب مانده ترینها تنظیم نکنیم
سام قندچی
http://www.ghandchi.com/1895-aghabmaandeh.htm

 

چند سال پیش با یکی از دوستانم در مورد یکی از خانمهای سیاسی اصلاح طلب که سالهاست از ایران به آمریکا آمده و هنوز حجاب اسلامی برسر دارد، بحث می کردیم. آن دوست گرامی می گفت که آن خانم آدم درست تری است تا آن خانمهای اصلاح طلبی که همیشه در ایران با حجاب بودند اما تا خارج شدند، بی حجاب شده اند. واقعیت این است که در مورد تک تک موارد فردی سخت است که قضاوت کنیم و ببینیم چه کسی از روی صداقت و ایمان با حجاب است و چه کسی نیست، اما واقعاً برای خانمی سیاستمدار که اساساً دیگر به حجاب هم اعتقادی ندارد اگر همچنان آن را در آمریکا به سر می کند، باید گفت آدم عقب مانده ای است. عقب ماندگی هم مخصوص اصلاح طلبان و اسلامگرایان نیست. برخی افراد را می بینیم که مرتب می گویند به جمهوریت اعتقاد دارند اما باز با عناوین مختلف از پادشاهی پارلمانی دفاع می کنند و بهانه های مختلف از جمله اتحاد کشور را مطرح می کنند در حالیکه نه تنها در عصر کنونی دیگر این حرفها بیهوده است حتی خودشان معتقدند ایران 39 سال است پادشاهی نیست اما متحد است، در نتیجه لزوماً اتحاد کشور نیاز به بازگشت پادشاهی ندارد و حتی اگر مقام غیر مسؤل دوست دارند، خود رییس جمهوری می تواند آن مقام باشد و مقام مسؤل هم می تواند نخست وزیر باشد همانگونه که آلمان اینطور است البته عنوان رسمی خانم مرکل چنسلر است اما نظیر نخست وزیر در کشورهای دیگر است. منظور اینکه این بحثهای به اصطلاح تئوریک آنها بهانه است و موضوع عادت آنهاست که گرچه سالهاست به جمهوریت رسیده اند و در واقع جمهوریخواه هستند، اما دوست دارند خود را هوادار پادشاهی پارلمانی معرفی کنند نظیر آن خانم اصلاح طلب با حجاب در آمریکا که دیگر اعتقادی به حجاب ندارد اما آنرا بر سر می کند چون دوستانش او را حجابی می شناخته اند و راحت نیست جور دیگری خود را نشان دهد.  هم آن خانم اصلاح طلب و هم این جمهوریخواهان سکولاری که خود را پادشاهی خواه معرفی می کنند، آدمهای خوبی هستند ولی عقب مانده اند و قادر نیستند از شکلی که عادت داشته اند خود را در گذشته معرفی کنند، عبور کنند و در دموکراسی نیز حق آنها به رسمیت شناخته می شود که آنگونه که دوست دارند باشند، به همین دلیل نیز در آمریکا در مقایسه با فرانسه، حتی پوشیدن مقنعه آزاد است و البته در فرانسه هم برعکس آمریکا، حزب سلطنت طلبان رویالیست هنوز بعد چند قرن رژیم جمهوری، وجود دارد اما اهمیتی ندارد. با اینحال به رسمیت شناختن حق آزادی اینگونه افراد نباید به این معنی باشد که سطح انتظارات جنبش سیاسی و اپوزیسیون را به سطح فکری عقب مانده ها، تنزل دهیم. ببخشید از به کار بردن اصطلاح عقب مانده هدفم توهین به کسی نیست ولی به هر حال وقتی از ترقی خواهی حرف میزنیم، آنهایی که از زمان خیلی عقب مانده اند، عقب مانده هستند و به کار بردن این اصطلاح توهین نیست. حالا یک آدم عقب مانده، اسم خودش را بگذارد کمونیست، اصلاح طلب یا پادشاهی خواه. به یاد دارم آقای کمونیستی در ایران روزهای اول انقلاب هر کسی را که در استخر شنا می کرد، بورژوا می خواند و می گفت همه باید در جوی لجن آب شنا کنیم. بعداً هم آقای رجایی نخست وزیر ابوالحسن بنی صدر شد که همین حرفها را میزد. آن آقای کمونیست دلیلش این بود که می خواست از طبقات پایین دفاع کند اما بجای بالا بردن انتظارات طبقات پایین و تلاش برای ممکن کردن استخر برای همه مردم، کوشش خود را بر این قرار داده بود که دیگران هم از استخر استفاده نکنند و در جوی آب شنا کنند و ببینند دیگران چه می کشند. این طرز فکر در میان صوفیان ایران مرسوم بوده اما باعث پیشرفت نشده و قانع کردن همه به سطح پایین تر انتظارات است که برای جامعه می تواند به عقب ماندگی مزمن بیانجامد. بسیاری از کمونیستهای کشور های عقب مانده متأسفانه از این نقطه نظر عقب مانده هستند و فوراً می گویند آه شما طرفداران جامعه مصرفی.. آه شما بورژواها.. به هر حال این حرفها را زدن مطمئناً با عکس العمل آن دوستان چپ هم روبرو خواهیم شد، اما آنچه اینجا نوشته شد را بعد از انقلاب، 34 سال پیش در نوشتاری تحت عنوان "ترقی خواهی در عصر کنونی" (1)، بحث شد که تئوریک بود و شاید به همان دلیل به کسی برنخورد و کمتر واکنشهای ناجور در بر داشت. به هرحال بهتر است اگر در هر حزب و تشکیلات و جریانی در اپوزیسیون هستیم سطح انتظارات را به سطح عقب مانده ترین هواداران و اعضا پایین نیاوریم و نترسیم که به ما بگویند دچار چپ روی شده ایم. خیر مترقی بودن چپ روی نیست، این حداقلی است که تجربه به قدرت رسیدن اسلامگرایی در پایان قرن بیستم و دوام آن در قرن بیست و یکم در ایران یعنی تجربه انقلاب 57 باید به ما آموخته باشد.

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی

سایت آینده نگر ایرانسکوپ
http://www.ghandchi.com

چهارم بهمن ماه 1396
January 24, 2018

 

پانویس:

 

1. ترقی خواهی در عصر کنونی
http://www.ghandchi.com/352-taraghikhahi.htm

 

 

 

 

 

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH