Sam Ghandchiسام قندچيدرباره بحث اصلاح فقه محمد امینی؛ تولاییان و تبراییان
سام قندچی
http://www.ghandchi.com/1263-eslaahe-feqh-m-amini.htm
 

جنایت هولناک تازه ای این بار در برلین توجه مردم جهان را به مسأله اسلامگرایی جلب کرده است (1). آیا طرح کمربند سبز غرب باعث شد به رغم آنکه در شرق آسیا پایان جنگ سرد سرآغاز رشد سکولار دموکراسی شد، در خاورمیانه پایان جنگ سرد خیزش بیشتر اسلامگرایی را به دنبال آورد؟ صرفنظر از عوامل خارجی، کشورهای اسلامی ارزیابی خاصی را می طلبند؛ این مطلب آغاز بحث امروز آقای محمد امینی در برنامه برگی از تاریخ بیست و یکم دسامبر  2016 بود که قابل تأمل است (2).

 

آقای امینی در دقیقه 19:10 بحث خود به موضوع فقه می پردازند که به گفته ایشان در مسیحیت به این شکل وجود نداشته و محمد امینی نیاز به اصلاحات عمیق در فقه اسلام را مطرح می کنند. البته توکویل نیز بیش از 150 سال پیش تحلیل مشابهی ارائه کرده وقتی می گوید "آنچه محمد از بهشت با خود آورد و در قران قرار داد به اصول مذهبی محدود نبود، بلکه مبانی سياسی، قوانين جزايی و مدنی، و تئوری های علمی بود. در حالیکه انجيل به مناسبات کلی انسان و خدا و انسان با انسان، محدود است. بيش از آن را نيز درسی نميدهد و مردم را متعهد به اعتقاد به چيزی در آن عرصه ها نميداند." (3) با این وجود نتیجه ای که توکویل می گیرد این است که اسلام قابل اصلاح نیست در صورتیکه آقای محمد امینی خواست اصلاح عمیق فقه اسلامی را مطرح می کنند. توکویل حتی سکولاریسم را نیز برای کشورهای اسلامی غیرممکن می داند!

 

از دیدگاه این قلم بر خلاف توکویل، به دلیل همین موضوع فقه، دنیای اسلام به سکولاریسم کامل نیازمند است و این امر را ممکن هم می دانم. با اینحال شخصاً آرزو دارم که طرح اصلاحات عمیق فقه اسلامی مورد نظر آقای محمد امینی نیز جامه عمل پوشد و آنچه ایشان در مورد اصلاح فقه می گویند را واقعاً شنیدنی یافتم. حالا سؤال این است که این کار را چه کسی باید بکند؟ اگر انتظار است که اینکار را نواندیشان اسلامی انجام دهند که در 37 سال جمهوری اسلامی و پیش از آن هم در ایران نتیجه ای ندیده ایم. در کشورهای سنی مذهب نیز نتیجه همین اندازه منفی بوده است. جالب است در مصر، السیسی دقیقا با این نظر اصلاح فقه اسلامی موافق است اما می گوید که خود او این کار را خواهد کرد. به عبارت دیگر شاید اصلاح فقه اسلام را نه در الازهر بلکه باید در شخص السیسی جستجو کرد. در ایران نمونه مشابه السیسی را سراغ ندارم!

 

سه هفته پیش در نوشتاری، از آقای حسن روحانی رییس جمهوری ایران در این مورد سؤال کرده بودم که چرا بحث هایی را نظیر آنچه آقای محمد امینی در تلویزیون اندیشه مطرح می کنند، در تلویزیون ایران نمی بینیم که خود می تواند آزمایشی از اعتدال گرایی باشد (4). آقای حسین مهری در دقیقه 32:40  این موضوع را با آقای محمد امینی مطرح کرده اند. امیدوارم تلویزیون های ایران هم به این بحث پاسخ دهند.  اما مهمتر، بحث بسیار درخشانی است که آقای امینی در ادامه در مورد موضوع تولاییان و تبراییان مطرح کرده که واقعاً شنیدنی است. پنج روز پیش در سومین پانویس مقاله ای تحت عنوان "ارثیه صفویان در جمهوری اسلامی،" نقل قولی از کتاب آقای امینی در این مورد مطرح کرده بودم (5). در پایان گفتگو با آقای حسین مهری، آقای محمد امینی بخشهایی را از تاریخ بیهقی در مورد تولاییان و تبراییان مطرح می کنند که شنیدنی است و می تواند به تحلیل از عملکرد بسیج و گروه های مشابه در جمهوری اسلامی بسیار کمک کند.

به امید 
جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی، ناشر و سردبیر ایرانسکوپ
http://www.iranscope.com
http://www.ghandchi.com
اول دی ماه 1395
December 21, 2016

پانویس:

1.  2016 Berlin attack
https://en.wikipedia.org/wiki/2016_Berlin_attack

 

2. برگی از تاریخ یست و یکم دسامبر 2016، محمد امینی در گفتگو با حسین مهری
https://vimeo.com/196663195

 

3. نقل قول از "چرا آينده نگری توکويل در مورد جهان اسلام پرسش برانگيز است" که بعنوان ضمیمه در پایین یادداشت لینک شده در زیر آمده است: 
http://www.ghandchi.com/714-tocqueville-islam.htm

 

4. سؤالی از حسن روحانی درباره تلویزیون ایران
http://www.ghandchi.com/1249-television-iran.htm

 

5. ارثیه صفویان در جمهوری اسلامی
http://www.ghandchi.com/1260-tawalla-tabarra.htm

 


 

مطلب مرتبط

مجاهدین خلق، نوع شیعی داعش
http://www.ghandchi.com/343-MKO.htm
Mojahedine Khalgh, a Shiite Version of Daesh
http://www.ghandchi.com/343-MKOEng.htm

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com
 

 

SEARCH