Sam Ghandchiسام قندچيخود را با هویت گذشته تعریف نکنیم
سام قندچی
http://www.ghandchi.com/1166-current-identity.htm

 

اگر آثار اصلی کارل پوپر را مطالعه کنیم معلوم نیست که او در سالهای نخستین زندگی سوسیالیست بوده است. مهمترین اثر پوپر کتابی است بنام "دانش ابژکتیف" که در آن نظریه ابطال پذیری را در فلسفه علم مطرح کرده است (1) در میان ایرانیان کتاب او تحت عنوان "جامعۀ باز و دشمنان آن" بیشتر شناخته شده است. پوپر در سالهای پایانی زندگی در مصاحبه ای می گوید "من تا سالها پس از رد مارکسیسم، سوسیالیست ماندم، و اگر میتوانست چیزی شبیه سوسیالیسم، در ادغام با آزادی فردی، وجود داشته باشد، هنوز نیز سوسیالیست می بودم؛ چرا که چیزی بهتر از یک زندگی متواضعانه، ساده، و آزاد در جامعه ای تساوی گرا نیست. مدت ها برایم طول کشید تا تشخیص دهم که این رویائی بیش نیست، و اینکه آزادی مهمتر از برابری است، و کوشش برای تحقق برابری، آزادی را به مخاطره میاندازد و آنکه اگر آزادی از دست رود، حتی برابری در میان غیر آزادان نیز وجود نخواهد داشت." [کارل پاپر، "درسهائی از این قرن"، 1997، متن انگلیسی، ص5] (2).

 

منظور اینکه پوپر در همه سالهای زندگی هویتی لیبرالی داشت و اساساً در تاریخ فلسفه، خود را ادامه دهنده سنت ارسطو و کانت می دانست که به روشنی در مقابل دیدگاه افلاطون، هگل و مارکس قرار دارد، آنچه در کتاب "جامعۀ باز و دشمنان آن" به روشنی توضیح داده است. به عبارت دیگر او خود را بعنوان "سوسیالیست سابق" تعریف نمی کرد یعنی هویت گذشته حتی با پسوند "سابق" معرف او نبود و مشخصاً خود را با هویت کنونی که لیبرالیسم بود، تعریف می کرد و نه برای هوادارانش و نه برای مخالفانش این موضوع ناروشن نبود. حتی وقتی در زمان هیتلر، انتشار کتاب "جامعۀ باز و دشمنان آن" را به خاطر مصالح جنبش ضد فاشیستی به تعویق انداخت، خود را آن زمان نیز به روشنی با هویت لیبرال تعریف می کرد و نه با اصطلاحات مخدوشی نظیر "سوسیالیست سابق."

 

متأسفانه گرچه همه فعالین سیاسی ایران پس از انقلاب 1357 کاملاً دگرگون شده اند اما همچنان خود را با هویت گذشته تعریف می کنند. شاید تعریف شدن با هویت گذشته سد بزرگی در راه ایجاد احزاب مدرن در ایران بوجود آورده است.

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی، ناشر و سردبیر ایرانسکوپ

http://www.iranscope.com

http://www.ghandchi.com
بیست و یکم اردیبهشت ماه 1395
May 11, 2016

 

پانویس:

 
1. فلسفه علم در قرن بیستم-ویرایش سوم
http://www.ghandchi.com/358-falsafehElm.htm

 

2. آیا سوسیالیسم عادلانه تر است؟
http://www.ghandchi.com/303-Socialism.htm
 
 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

SEARCH