در آنزمان فيلترينگ جمهوري اسلامي به اندازه امروز که به اذعان مقامات خود جمهوري اسلامي بيش از 10 ميليون سايت در ايران فيلتر ميشود  [http://www.ghandchi.com/IONA/filteringEng.htm]، گسترده نبود.  جمهوري اسلامي بيست و چهار ساعته در تقلا است تا که فيلتر شکن هاي (پراکسي هاي) عمومي را به محض اعلام فوراً مسدود کند [http://roozonline.com/01newsstory/016772.shtml]  و به اينطريق راه آلترناتيو دسترسي آزاد کاربران اينترنتي ايران به سايت ها را مسدود کنند.

بحث من در اينجا به راه حل هاي تکنيکي که ميتواند براي مقابله با فيلترينگ سايت ها که جمهوري اسلامي مسدود کرده است، محدود ميشود، و به ارائه راه حل هائي که قبلاً بحث نکرده ام ميپردازم.  من پيشنهاد خود را براي درست کردن پراکسي هاي خصوصي در خارج ايران براي دوستاني که در داخل زندگي ميکنند تکرار نميکنم و يا راه حل برنامه هائي نظير تور [http://www.tor.org] که قابل تعبيه بر روي کامپيوتر براي دسترسي پيدا کردن به سايت هاي فيلتر شده است، و يا استفاده از اي ميل مجاني  "آ او ال" [http://www.aol.com] و داونلود کردن نرم افزار" آ او ال" که دسترسي مجاني از داخل AOL به سايت هاي فيلتر شده را ممکن ميکند، و يا پيشنهاد درست کردن شبکه پادکست Podcast و امثال آن که پخش محتواي صدا و تصوير را ممکن ميکند، لازم به توضيح نيست.  همچنين راه حل هاي VPN نه تنها خيلي بغرنج هستند بلکه براي هر سايت حاوي مطلب که بخواهد آنرا براي هزاران بيننده ارائه کند، خيلي گران تمام ميشود، و تونل  سيتريکس [http://www.citrix.com]  گرچه خيلي قابل اتکاء و استفاده از آن براي کابران خيلي آسان است ولي آنهم براي ارائه به هزاران کاربر خيلي گران ميتواند باشد.

ديگر آنکه پيشنهاد اصلي من که در بخش اول اين مقاله بود که يک نرم افزار اضافه کننده به برآوزر  browser بود، چه به شکل plug-in و چه بشکل سرويس اضافه شده توسط توليد کنندگان برآوزر، که بتواند دستيابي به پراکسي را از طريق IP آدرس هاي دلبخواه random انجام دهد، هنوز بطور کامل توسط هيچ سازنده اي توليد نشده است.  معهذا چيزي نزديک به روش اول توسط سکيورآسي [http://www.secureac.com]  توليد شده است هرچند توجه تجارتي آنها کمتر بر روي آنچيزي است که کار بران ايراني امروز ميتوانند استفاده کنند با اينحال بنطر ميرسد آنها تکنولوژي لازم براي انجام اين کار را دارند.  و چيزي هم شبيه روش دوم توسط يک توليد کننده برآوزر بنام ماکستون [http://www.maxthon.com] انجام شده است که در چين از استقبال زياد کاربران اينترنتي براي عبور از فيلتر برخوردار شده است.  در نتيجه من هيچ کدام از اين راه حل ها را در اينجا بيشتر بحث نميکنم.

***

  فکر ميکنم راه تازه براي مبارزه با فيلترينگ بوجود آوردن و ملحق شدن به شبکه هاي پي تو پي P2P است که مخفف Peer-to-Peer است.  چنين شبکه هائي ميتوانند براي ايجاد يک زيربناي آلترناتيو جهت دستيابي به اينترنت از طريق محبوب کرد طرح تازه تشريک در فايل ها file-sharing براي کار برآن اينترنتي، سود مند واقع شوند.  و آنهائي که بخواهند ايجاد تونل آي پي IP tunneling براي پي تو پي P2P پروگرام بنويسند ميتوانند از IIRC استفاده کنند و ببينند که در اينترنت براي اين شبکه ها خيلي چيزها ميتوانند پيدا ميکنند چرا که پروتکل هاي P2P کد شان آزادopen source است.  و توليد کنندگان چنين برنامه هائي ميتوانند راه حل هاي رمزي شده encrypted براي نقطه ورود به چنين شبکه هائي را خلق کنند.

در اينجا من ميخواهم تأکيد کنم که اين زير بناي تشريک فايل ها file sharing براي پخش و دسترسي محتوا در اينترنت سرمايه گذاري مفيدي براي هر کار بر اينترنتي است و نه فقط براي هدف ديدن سايت هاي فيلتر شده. من معتفدم اين روش بيشتر و بيشر جهتي خواهد بود که همه کاربران اينترنت در آينده بطرف آن خواهند رفت، جدا از آنکه اين روش براي عبور از فيلترينگ هم مفيد باشد يا نه.

در حقيقت استفاده از اين زيربناي تشريک فايل ها از اين جهت مورد نياز است که مردم بيشتر و بيشتر بر روي اينترنت تلويزيون تماشا ميکنند يا به راديو گوش ميدهند و يا که از برنامه ها و داده هائي که نياز به ديسک بزرگ و کامپيوتر هاي  بزرگ براي پروسه کردن ميخواهند، استفاده ميکنند، و برآوردن ارزان همه اين نيازها فقط ميتوانند از طريق شبکه هاي پي تو پي P2P براي کاربران ميسر شوند.

در ماه مه امسال شرکت برادران وارنر اعلام کرد [http://www.bittorrent.com/2006-05-09-Warner-Bros.myt]  که از سرويس P2P براي توزيع فيلمهاي با کيفيت دي وي دي DVD براي مشتريان خود از اين تکنولوژي استفاده خواهد کرد.  لطفاً به سايت بيت تورنت [http://www.bittorrent.com] برويد و کليپ هاي ويدوئي که در آنجا سرويس داده شده را نگاه کنيد و ببينيد که با کيفيت عالي در شبکه بيت تورنت، که توع تازه تشريک فايل است، ارائه شده اند.

شبکه هاي  P2P  براي توزيع محتوي راه حل هاي موجود به بيت تورنت محدود نيست.  امروزه بسياري راه حل های P2P وجود دارند مثلاً ميتوان از  “eDonkey”و “Gnutella” در ميان راه حل هاي عمده نام برد.

اين راه حل ها با پلاتفرم هاي مختلف کار ميکنند و کاربراني که از ويندوز استفاده ميکنند که اکثر کاربرآن در ايران را تشکيل ميدهند، تجربه هاي خيلي خوبي را از استفاده از شبکه هاي P2P گزارش ميکنند.

به اميد روزي که در ايراني بدون سانسور زندگي کنيم.
 

سام قندچي، ناشر و سردبير

ايرانسکوپ

http://www.iranscope.com

 18 مهر 1385