Sam Ghandchiسام قندچيچگونه فیلترینگ جمهوری اسلامی را خنثی کنیم

سام قندچی

http://www.ghandchi.com/424-filtershekan.htm

How to Neutralize IRI Filtering

http://www.ghandchi.com/424-filtershekanEng.htm

 

بیش از سه سال پیش در مارس 2002 من مقاله ای نوشتم درباره استفاده از پراکسی برای خواندن مطالب اینترنت که فیلتر شده اند [http://www.ghandchi.com/119-Proxy.htm].  در آنزمان تازه تعداد بسیار معدودی از سایتهای سیاسی  از طریق جمهوری اسلامی بوسیله فیلترینگ سانسور میشدند و رژیم هم اصلأ نمیگفت چنین کاری میکند.  هنوز برای رژیم اینترنت آنقدر مهم نبود و مشغول بستن روزنامه ها بود.

 

آنها هم که از نظر تکنیکی کار فیلترینگ رژیم را میکردند، و ظاهرأ سازنده شبکه اینترنت در بخشی از ایران بودند، وقتی من در یک گروه خبری اینترنتی از آنها مستقیمأ این سؤال را کردم گفتند که سایت های سکسی را برای مدارس فیلتر میکنند، که نشان میداد در این کار درگیر بودند.  من به آنها گفتم که یک کاربر اینترنتی مثل یک خانواده میتواند آنگونه محتوائی را که دوست دارد برای خود یا کودکان خانواده فیلتر کند، نه آنکه رژیم برای همه موسسات و مردم ایران تصمیم بگیرد.

 

در عین حال یکی دو سایت سیاسی را هم نام بردم که شنیده بودم در شبکه اینترنتی مدارس ایران که این افراد در ساختن آن درگیر بودند  فیلتر شده بودند، و آنها جواب دادند که آن ها تروریست هستند، و بعد پرسیدم که آیا آنها در اینترنت کار تروریستی میکردند، و پرسیدم که  چه تضمینی هست که شما همین سانسور را فردا درباره دیگران بکار نبرید.

 

آنها دیگر ساکت شدند و جوابی ندادند و سالها ست نمیگویند که چقدر آنها دست اندر کار این سانسور در ایران و کار تکنیکی برای ایجاد فیلتر هستند، زمانی که امروز در ایران نه تنها سایتهای بسیار معتدل سیاسی هم تحمل نمیشوند، بلکه مهمترین بحث های مستند و علمی و تاریخی بخاطر فیلترینگ سایت های مستند سانسور میشوند.

 

من آرزو دارم روزی این افراد به جلو بیایند و به جهان بگویند که چگونه این زندان اوین برای اینترنت در ایران ساخته شد.  این موضوع شخصی نیست و همانطور که امثال اوپن هایمر پس از جنگ دوم جهانی به اشتباه خود اذعان کردند، این ها نیز این را به ملت ایران مدیونند.

 

به اینگونه، مردم ما از دسترسی به دانش و اندیشه محروم میشوند،  و این افراد هم نمیگویند که از علم خود در زمینه اینترنت و کامپیوتر چه خدمتی به جمهوری اسلامی ایران کرده و میکنند.  بله این آخوند ها نیستند که فیلتر میسازند، بلکه این متخصصین کامپیوترند که برخی شان هنوز فکر میکنند با دانش خود به مردم ایران خدمت میکنند، وقتی برای پول به این کار شنیع فیلترینگ مشغولند، و چه مایه تأسف است که اگر پنجاه سال پیش دانشمندانی از علم دانش فیزیک هسته ای بمب ساختند و سالها از کار خود سرافکنده شدند، امروز نیز عده ای که ابتدا خواهان گسترش دانش و اینترنت به ایران بودند، به سازندگان حصار زندان فیلترینگ به دور ایران تبدیل شده اند.

 

یکسال بعد از مقاله بالا،  و بحث هائی که ذکر کردم، سانسور اصلی سایت های سیاسی در ماه مه سال 2003 شروع شد.  به خاطر دارم در آن ماه آقای دکتر شاهین فاطمی در سایت  ایران و جهان ، خبر فیلتر سایت خود را اعلام کرد،  و هنور سایت ایرانسکوپ خود من فیلتر نشده بود،  اما من فورأ مقاله خود در مورد مقابله تکنیکی با فیلترینگ  را روز به روز کردم ، و اشاره کردم  که میشود با پراکسی این فیلترینگ را دور زد [نگاه کنید به بعدالتحریر 11 مارس 2003 در مقاله http://www.ghandchi.com/119-Proxy.htm] که ایران و جهان نیز در آنزمان آنراچاپ کرد [http://iranvajahan.net/cgi-bin/news_en.pl?l=en&y=2003&m=05&d=12&a=11]. همچنین من لیستی از سایتهائی را که ممنوع شده بودند دریافت کردم که همانوقت چاپ کردم [http://iranscope.ghandchi.com/0103-Banned_Websites.htm].

 

سه سال بعد از اولین اشاره من به موضوع سانسور از طرق فیلترینگ اینترنت، دیگر حتی سایت های مستند و خبری هم که رژیم دوست نداشت فیلتر شدند و تعداد سایت های فیلتر شده از 600000 تا یک میلیون ذکر شده است و گفته میشود که رژیم  از فیلترینگ سمانتیک semantic هم استفاده میکند، که معنایش این است که تعداد زیادی لغت های معین به دستگاه داده میشود و بر مبنای آنکه محتوای سایتی، تعداد معینی از این لغت ها را استفاده کند، آن سایت فیلتر میشود.  دیگر نه تنها سایت های مستند خبری ، نظیر سایت خبری ایرانسکوپ من، بلکه حتی سایت هائی نظیر سایت شخصی من[http://www.ghandchi.com]  هم فیلتر شدند، که در مقاله ای در ماه مه امسال درباره آن نوشتم [http://www.ghandchi.com/407-FilteredSite.htm] .

 

واقعیت این است که از رژیمی که مخالفین سیاسی خود نظیر اسماعیل محمدی را که در هیچ عملیات مسلحانه ای نبود و فقط ضد رژیم فعالیت سیاسی کرده بود را اعدام میکند [http://groups.yahoo.com/group/IranscopeNews/message/6345] ، و دیگر مخالفین نظیر گنجی ها ، محمدی ها، طبرزدی ها و داراب زند ها را در زندان ها تا مرز مرگ برده است، چه انتظار دیگری میتوان داشت.  اگر هم سانسور را زمانهائی کم کنند، بخاطر اعتراض مردم ، نیازهای اقتصادی، و فشارهای بین المللی است ،  وگرنه آرزوی رهبران متحجر این است که هرچه روزنامه و رادیو و تلویزیون است را ببندند و همانگونه که سالها آیت الله جنتی سعی کرد،  اصلأ به اینترنت اجازه ورود به ایران را ندهند تا که نیازی به فیلتر کردنش هم نباشد.

 

***

 

در اینجا موضوع بحث من فعالیت در سازمان ملل ضد فیلترینگ اینترنت، سانسور در ایران، یا تضییقات حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی نیست، که درباره اش در مقالات دیگر بحث کرده ام [http://www.ghandchi.com/209-UN.htm] و موضوع این مقاله من نیست.  موضوع این مقاله من راه های مقابله *مستقیم * با فیلترینگ است.

 

سه سال پیش،  درباره راه حل تکنیکی استفاده از پراکسی نوشتم،  و از آنزمان تا کنون، تعداد زیادی پراکسی عمومی برای ایران ساخته شده است،  و بیشتر آنها هم مجانی هستند،  و سرویس های خیلی خوب هم هستند، که نشان میدهد خیلی ها نیاز مردم ما دراین زمینه را درک کردند و همت به یاری کردند.  اما اکثر این پراکسی ها  خود شان هم یا فیلتر شده اند، یا خیلی زود فیلتر میشوند.  حتی برخی از موسسات که هر چند هفته یک پراکسی جدید درست میکنند، و پراکسی هایشان هم از کیفیت عالی برخوردار است، فورأ از طرف جمهوری اسلامی فیلتر میشوند، و در نتیجه خیلی زود آن پراکسی ها غیر قابل استفاده میشوند.

 

راه های تکنیکی البته محدود به استفاده از پراکسی های عمومی نیستند.  مثلأ شما میتوانید اگر دوستی خارج از ایران دارید، که به اینترنت در منزلش وصل است، از او خواهش کنید در کامپیوتر منزلش یک پراکسی خصوصی درست کند،  و آدرسش را به شما بدهد، که شما برای دیدن سایت های مورد علاقه تان از آن پراکسی استفاده کنید، و آن یک آدرس عمومی نیست که دولت بتواند از آن اطلاع داشته باشد که آنرا فیلتر کند. 

 

راه دیگر هم این است که پراکسی هائی هستند که با ای میل کار میکنند و شما آدرس وبی که نمیتوانید دسترسی پیدا کنید را با ای میل به آنها میفرستید، و آنها صفحه اول را با ای میل برایتان میفرستند، بعد هرلینکی  را که کلیک کنید، صفحه مربوط به آن لینک برای شما با ای میل ارسال میشود و دوباره هر لینکی را که کلیک کنید همینطور با ای میل دریافت میکنید.  البته تا آنجا که من ارائه دهندگان این گونه سرویس را دیده ام ، تعداد صفحات مجانی کم است،  و خیلی زود برای هر صفحه بایستی پول بدهید، که این راه را خیلی گران میکند و همچنین خیلی خسته کننده مگر آنکه کسی این روش را در داخل براوزر بسازد، که البته بعد هم رژیم میتواند آن IP را ردیابی کند و پورت ای میل آن آی پی را بلوک کند.

 

غیر از راه های تکنیکی موجود، و یا آنچه در بالا گفتم، میتوان راه های تازه تری نیز اختراع کرد.  بنظر من میتوان در خود براوزر مایکروسافت IE یا نت اسکیپ Netscape یا موزیلاMozilla تغییراتی داد و آنها را برای دسترسی به پراکسی توانمندتر کرد.  مثلأ اگر خود براوزر بتواند بفهمد آدرسی  بلوک است و اتوماتیک از پراکسی ای که کارآ باشد استفاده کند، برای هر کاربر معمولی کامپیوتر کار مطالعه سایت های فیلتر شده راحت تر میشود.

 

همچنین اگر تولید کننده براوزر نظیر مایکروسافت سازنده Internet Explorer-IE یک سری آدرس پراکسی درست کند که اعلام نشده باشند و آن آدرسها رمزیencrypted شده باشند، و در داخل براوزر یک کُدی باشد که بطور رندام random آدرس پراکسی مختلفی را هر بار که براوزر میخواهد به کسی وصل شود را بوجود آورد، و یک کلیدی درست کند که با سازنده براوزر مثلأ مایکروسافت تماس بگیرد و هر دفعه  آدرس IP معینی را دو طرف توافق کنند که از آن بعنوان پراکسی استفاده کنند، هر چند خود آدرس رمزیencrypted بماند،  در آنصورت کاربر میتواند بدون آنکه بداند آن آدرس چیست، و یا حتی بداند که پراکسی چگونه کار میکند، از سرویس استفاده کند، و فقط اسم سایت فیلتر شده را طبق معمول وارد کند،  و سایت را ببیند بدون آنکه حتی بداند سرویس پراکسی این تماس را ممکن کرده است.

 

البته اگر دولت جمهوری اسلامی بخواهد تمام  چنان آدرس های پراکسی که مایکروسافت IE یا نت اسکیپ Netscape یا موزیلاMozilla بسازند را کشف کند و فیلتر کند، بایستی استفاده براوزر را با ابزاری اتوماتیک تکرار کند، و آن آدرسهای رندام random را با مانیتور کردن ترافیک شبکه کشف کند، که کار ساده ای نیست، و مانند کشف کدهای رادار خیلی طول میکشد،  بویژه اگر تعداد آدرسهای موجود در ذخیره پراکسی چند ملیون باشد.  تازه هر چند ماه یکبار کمپانی ای مثل مایکروسافت میتواند آن آدرسها را عوض کند و update برای براوزر خود بفرستد که در نتیجه آدرس رندام random  اینبار از ذخیره pool جدید انتخاب میشوند.  به هر حال چنین اختراع و کاری ازدست شرکتهائی نظیر مایکروسافت، نت اسکیپ، موزیلا و دیگر سازندگان براوزر های وب بر میاید.

 

البته راه های تکنیکی دیگری نیز هستند.  مثلأ یاهو یا گوگل میتوانند مقدار web caching سایتهای فیلتر شده را در درون جستجوگر خودافزایش دهند مثل آرشیو های اینترنتی و به این صورت آن سایت ها از طریق موتورهای جستجوگر خوانده شوند ونه مستقیم. 

 

یا اینکه این موسسات اجازه دهند کاربرانشان که  در سیستم آنها حساب دارند بتوانند پراکسی خصوصی خود را روی سیستم آنها بسازند و به این شکل از آن پراکسی برای خواندن مطالبی که در ایران فیلتر میشوند استفاده کنند.

 

***

 

آنچه هدف من در این مقاله است هیچیک از این راه های تکنیکی نیست، که به هر حال ایجاد بیشتر آنها در توان هیچ کاربر اینترنتی بطور مستقیم نیست.

 

ما امروز حدود 4 تا 6 میلیون کاربر اینترنت در ایران داریم.  بسیاری از کاربران وارد تر به کامپیوتر و اینترنت مطالب سایت ها را از طریق ای میل از دوستان یا از لیست های خبری یا از طریق پراکسی میگیرند.  بنظر من اگر همه کسانی که دسترسی به اینترنت دارند، سایت درست کنند و در سایت خود مطالب سایت های فیلتر شده را که مییابند را بگذارند، رژیم که نمیتواند 4 تا 6 میلیون نفر را دستگیر کند، و دیگر رژیم یا مجبور میشود همه آنها را بلوک کند که کل سیستم اینترنت در ایران را فلج کرده است، و در تضاد با دلائل اقتصادی و سیاسی ای است که اصلأ به اینترنت اجازه رشد داده است، و یا که عملأ فیلترینگ رژیم کارائی اش را از دست میدهد.

 

در واقع فرق رادیو، که در گذشته رژیم ها با پارازیت آنها را فلج میکردند، و اینترنت، در این است،  که شنونده رادیو نمیتوانست براحتی فرستنده در داخل کشورش درست کند، برنامه ها را تجدید پخش کند، و در نتیجه رادیوهای خارجی براحتی با پارازیت سانسور میشدند.  در صورتیکه در سیستم اینترنت هر کاربر براحتی میتواند خود فرستنده باشد، و آنهم نه بمعنی فوروارد کردن ای میل، بلکه بمعنی ساختن سایت خود چه با استفاده از وبلاگ، چه استفاده از سرویس های وب هوستینگ های بسیار ارزان که در ایران و خارج فراوانند، و رژیم نمیتواند همه آنها را بلوک کند.  مضافأ آنکه با استفاده از آی پاد کستینگ PodCasting که در واقع با یک دستگاه ساده  mp3 مثل iPod میشود فرستنده رادیوئی اف ام و حتی سرور وب درست کرد ، و بیش از 60 گیگ مطلب تصویری و صوتی و چاپی روی آن گذاشت و در دسترس دوستان و خانوده قرار داد، در شبکه خصوصی دور وبر محل زندگی.

 

یک مسأله که ممکن است کاربران با آن روبرو شوند مسأله CopyRight حق طبع و نشر است.  بعضی سایت ها  اصلأ CopyRight حق طبع و نشر نگذاشته اند تا هرکسی مطلبی را خواست در جای دیگری منتشر کند، مسأله ای نداشته باشد.  اما اگر مطمئن نیستیم که سایتی موافق یا مخالف تجدید چاپ مطلبشان هستند یا نه، میتوانیم از آنها بپرسیم.  اما کلأ تا آنجا که من اطلاع دارم در اکثر کشورها اگر مطلبی بخاطر سود مالی تجدید چاپ نشده باشد و فقط برای اطلاع رسانی باشد، از نظر قوانین CopyRight حق طبع و نشر مسأله ای نیست، اما بهرحال بهتر است این موضوع را نیز در جائی که زندگی میکنیم از کسانی که قوانین آن کشور را میدانند سؤال کنیم. نوشته های من در  سایت شخصی ام [http://www.ghandchi.com]  علامت CopyRight  ندارند و تجدید چاپ آنها در هر جا بلا مانع است و مطالب دیگران یا سایت های دیگر را هم از این نظر میتوانید دقت کنید که بعدأ مسأله نشود.

 

خلاصه کنم بنظر من برای مقابله با فیلترینگ در اینترنت همه 4 تا 6 میلیون نفر کاربر آن در ایران بایستی فعالیت کنند.  دیگر دوران اولیه اینترنت نیست که تعداد معدودی در آن فعال بودند و رژیم جمهوری اسلامی هم با آن کاری نداشت [نگاه کنید به مقاله هوشیار نراقی درباره اولین روزهای اینترنت http://www.cappuccinomag.com/internet/000611.shtml].  موفقیت اینترنت در عین حال با خود سرکوب رژیم را به این عرصه آورده است.  رژیمی که تا سالها کارش فقط توقیف روزنامه ها بود، حالا هرثانیه وب لاگ دیگری را فیلتر میکند.

 

کار دیگر رژیم هم این بوده است که نظیر عرصه روزنامه ها و کتاب ها،  از یکسو با سانسور و سرکوب عمل کند،  و از سوی دیگر اندیشمندان را به خود سانسوری میکشد.  هرچند من درک میکنم که برخی سایت های ایران به این روش توانسته اند دوام آورند، اما حتی برای خیلی از آنها نیز، وقتی سایت های دیگر حذف شدند، نوبت به آنها رسید، هرچند خیلی هم در سایتشان خود سانسوری میکردند. در واقع وقتی من اولین مقاله ام را راجع به استفاده از پراکسی برای کمک به سایت های ممنوع شده نوشتم، هنوز سایت خود من فیلتر نشده بود. امروز حتی سایت های علمی و مستند هم از فیلتر رژیم در امان نیستند. 

 

باز هم تکرار میکنم که من آنها که خود سانسوری میکنند را درک میکنم،  و هدفم کوچک کردن آنها نیست.  بلکه میخواهم بگویم که مبارزه 4 تا 6 میلیون کاربر اینترنت با فیلترینگ و سانسور که من اشاره کردم، به این سایت ها هم ، یا بعد از فیلتر شدنشان کمک میکند،  یا که باعث میشود که رژیم نتواند براحتی آنها را هم فیلتر کند.  نمیشود 6 میلیون نفر را کشت.  نمیشود 6 میلیون روزنامه را بست.  و اینترنت این را ممکن کرده است که بیش از 6 میلیون سایت در ایران بوجود آید.

 

به امید روزی که در ایرانی بدون سانسور زندگی کنیم

 

سام قندچی، ناشر و سردبیر

ایرانسکوپ

http://www.iranscope.com

29 شهریور  1384

September 20, 2005

 

مقالات مرتبط:

https://www.radiofarda.com/a/310086.html 

http://www.ghandchi.com/407-FilteredSite-plus.htm

http://www.ghandchi.com/271-Censorship.htm

http://www.ghandchi.com/119-Proxy.htm

http://www.rferl.org/featuresarticle/2005/11/2fdba63a-153a-4268-af4b-e6ebcf54e9ef.html

 

 

 

--------------------------------------------------------- 

مقالات

http://www.ghandchi.com