Sam Ghandchiسام قندچي پادکست، نوری علا، محمود ابطحی: رانتخواری یعنی چه؟
سام قندچی

http://www.ghandchi.com/3865-podcast-isdp.htm  

مطالب مرتبط: 1     2     3     4     5     6     7     8

 

podcasts-isdp

 

روز گذشته در پادکست 17 از دوره ی جدید پادکستهای سکولار دموکراتها، موضوع «رانتخواری» با شرکت دکتر اسماعیل نوری علا و آقای محمود ابطحی رییس شورای مرکزی حزب سکولار دموکرات ایرانیان، و به مدیریت آقای بیژن آتشین جان، مورد بحث قرار گرفت. بحثی بسیار شنیدنی بود بویژه آنکه اصطلاحات رانت و رانتخواری خیلی در محافل سیاسی پوزیسیون و اپوزیسیون به کار برده می شود، با اینحال کسی در مورد معنای این عبارات، بحثی نمی کند و اشارات دکتر نوری علا در این پادکست به بحث آدام اسمیت درباره ی اجاره و تجربه ی سازمان برنامه در دوران شاه، بسیار مفید بود. شخصاً بهترین توضیحی را که درباره ی رانت خوانده ام، بحث کارل مارکس در جلد سوم کاپیتال در مورد تفاوت «اجاره ی دیفرانسیل» و «اجاره ی مطلق زمین» است. اولی، یعنی اجاره ی دیفرانسیل، در واقع اجاره ای بر اساس سیستم سرمایه داری است، در حالیکه، دومی، یعنی «اجاری ی مطلق زمین»، مبنایش بر ساختارهای پیش سرمایه داری نظیر فئودالیسم، متکی است. یعنی در مورد اولی می شود گفت که اگر همان اندازه پول، به جای زمین، در بانک گذاشته شود، باید سود بانکی معادل آن اجاره، تولید کند، در حالیکه دومی ثمر حقوقی انحصاری است که زمیندار در جایگاه فئودال یا شبیه آن، درآمد کسب می کند. در جوامع غیردموکراتیک در حقیقت همین موضوع یکی از اساس فقدان دموکراسی از نظر اقتصادی است که رانتی براساس موقعیتهای «انحصاری» کسب می شود و جنبش سیاسی ایران در 42 سال گذشته که خیلی به دموکراسی توجه داشته، این موضوع انحصارهای پیش سرمایه داری یا فئودالی از طریق حکومت، یا حتی خارج از حکومت را اما بر اساس حقوقی انحصاری نظیر تصاحب خانه های مصادره شده توسط افراد صاحب نفوذ در کشور، مورد توجه قرار نداده است. تازه موقعیت انحصاری می تواند به اشکال گوناگون در جوامع سرمایه داری پیشرفته و حتی جوامع مابعد سرمایه داری هم شکل گیرد، و در واقع در کشوری نظیر آمریکا که سرمایه داری بسیار پیشرفته است و ساختارهای باقی مانده ی فئودالی وجود ندارد، قوانین مهمی بنام «آنتی تراست» وجود دارد تا از اینگونه رانتخواریهای شبه فئودالی جلوگیری به عمل آید. برای جلوگیری از بازتولید استبداد در آینده در ایران، توجه به این موضوع اقتصادی که بر اساس نوعی موقعیتهای انحصاری شکل می گیرد مهم است، و در کشورهای کمونیستی نیز رهبران حزب کمونیست چنین موقعیتهای انحصاری داشته و دارند، و اساس آنچه که رانتخواری نامیده می شود، به اینطریق ایجاد می شود، و به همین دلیل موضوع «آنتی تراست» که در قوانین آمریکا اهمیت وِیژه ای دارد، در این رابطه بسیار حائز اهمیت است.


به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

 

سام قندچی
http://www.ghandchi.com

هفتم شهریور ماه 1399
August 28, 2020

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

متون برگزیده سام قندچی

 

 

برای حزب جمهوریخواهان سکولار دموکرات و آینده نگر ایران
http://www.ghandchi.com/futuristparty/index.html

 

 

 

SEARCH