Sam Ghandchiسام قندچي با مصرعِ اولِ بیتِ دومِ سرودِ «ای ایران» مشکل دارم
سام قندچی

http://www.ghandchi.com/2313-ey-iran.htm

 

ey-iran-ey-marze-por-gohar

 

1. مصرع اولِ بیتِ دوم سرودِ «ای ایران» می گوید: دور از تو اندیشهٔ بَدان (1). شخصاً با این عبارت مشکل دارم. درست است که بسیاری از ایرانیان، امروز، زندگی در خارج از ایران را انتخاب کرده اند چون نمی خواهند تحت رژیم اسلامی زندگی کنند. اما حتی فرض کنیم رژیم جمهوری سکولار دموکراتیکی که واقعاً سکولار، و واقعاً دموکراتیک باشد، در ایران برقرار شود، اما یک ایرانی به هر دلیلی نخواهد در ایران زندگی کند. نباید او را دشمن خواند. مصرع اول بیت دوم این سرود چندش آور است. اگر این عبارت را درست نمی فهمم، لطفاً مرا راهنمایی کنید؛ اما، اگر برداشتم از معنی این مصرع دوم سرود ای ایران درست است، یا باید آن مصرع را تغییر داد یا اینکه هر روز در هر مراسمی، این سرود را به مردم تحمیل نکنیم.

 

2. موضوع دومی نیز برایم مطرح است. در زمان کنفدراسیون در خارج یک سری سرود خواندنها و بلند شدن برای سرودها، مرسوم بود و امروز نیز در برنامه های اپوزیسیون مثلاً در بسیاری از مراسم نوروزی، این سرود خواندنها و بلند شدن حضار، از آن کارهای تحمیلی شده است. حالا اگر کنگره سیاسی حزبی است که سرود انترناسیونال خواندن در اول جلسه دارد، قابل فهم است وکسی که مسأله دارد لابد جای اشتباه آمده، یا بحث می کند یا خداحافظی می کند. اما اینکه در مراسم نوروز سرود "ای ایران" می گذارند و انتظار دارند همه بلند شوند، از دیدگاه این قلم، تحمیلی و ناشایست است. جوانی از نزدیکانم که از باهوش ترین هاست دیگر از همان کودکی به همین دلیل در مراسم نوروزی در خارج شرکت نکرد چون بلند نمی شد و این سرود را نمی خواند و اطرافیان همه به او زل میزدند انگار آدم کشته است. گاهی این وطن پرستی ها، وطن پرستی نیست بلکه فراری دادن آنهایی است که آزادی را بیش از هر مرام، مسلک، مذهب و وطنی دوست دارند، بویژه تحمیل کردن این چیزها به کودکان ظلم است.

 

3. در همین آمریکا در سالهای جنگ سرد، خواندن متن عهدنامه ای به پرچم و کشور و یک ملت در سایه خدا درست کردند که هرروز صبح در دبیرستانهای دولتی، دانش آموزان باید بخوانند. این با سرود استاراسپنگلد فرق دارد که در زمان جنگ با بریتانیا در مریلند در همان اوائل تأسیس آمریکا در سال 1812 توسط فرنسیس اسکات کی ساخته شد و تا امروز پلی در نزدیکی دانشگاه جرج تاون به نام او در شهر واشنگتن هست. در متون اول تأسیس آمریکا عبارت خدا و موضوعات مذهبی نمی بینیم و بنیانگذاران خیلی در جدایی حکومت و مذهب دقت داشتند، اما در دوران جنگ سرد یک سری چیزهایی با عبارات مذهبی اضافه شده اند نظیر عبارت "این گاد وی تراست" که یعنی ایمان ما به خداست.

 

4. به هر حال نه تنها خواندن متن عهدنامه شبه مذهبی صبحگاهی در دبیرستانها، توسط بسیاری از دانش آموزان مورد اعتراض قرار می گیرد بلکه حتی خواندن سرود ملی نیز که چنین مسأله تداخل حکومت و مذهب ندارد و سرود زیبایی است، توسط برخی فوتبالیستهای آمریکایی مورد اعتراض قرار گرفت و کشمکشی با پرزیدنت ترامپ در این زمینه راه افتاده است. شخصاً به رغم آنکه با دومی یعنی سرود استاراسپنگلد مسأله ای ندارم، و فقط با عهدنامه صبحگاهی مدارس مخالفم، با اینهمه، در هر دو مورد از دیدگاه این قلم باید آزادی بیان مخالف وجود داشته باشد، یعنی دانش آموز بتواند انتخاب کند که در مراسم خواندن عهدنامه صبحگاهی شرکت نکند یا فوتبالیستی اجازه بگیرد حتی سرود استاراسپنگلد را نخواند.

 

5. تشکیلاتهای سیاسی ما نیز بویژه در برنامه های نوروزی نباید این برداشت را بدهند که سرود خواندن، بویژه سرود ای ایران خواندن و خبردار ایستادن، زوری است و بسیاری اوقات دیده ام که برای شماری از جوانان، این شروع کناره گیری شان از جمع های ایرانی در خارج است چون احساس خفقان و تحمیل می کنند، نه مستقیم، بلکه با زل زدن اطرافیان به آنها، وقتی بلند نمیشوند بایستند. خودم به یاد می آورم زمان شاه می خواستیم برویم سینما فیلم تماشا کنیم، مجبورمان می کردند سرود شاهنشاهی گوش کنیم و خبردار بایستیم انگار رفته ایم در دانشکده افسری ثبت نام کرده ایم. آزادی است که سرود استاراسپنگلد برایش ساخته شد و نه برعکس.

 

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران،

 

سام قندچی

IRANSCOPE.COM
http://www.ghandchi.com

ششم آبان ماه 1397
October 27, 2018

 

پانویس:

 
1. سرود ای ایران
https://goo.gl/cz3VvD
 


 

 

 

 

 

 


 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH