Sam Ghandchiسام قندچي بحث مخملباف و اینکه اصلاً پادشاهی پارلمانی در ایران کار نمی کند وگرنه رضا شاه کودتا نمی کرد
سام قندچی
http://www.ghandchi.com/1957-paadshaahie-parlemaani.htm

 

رضا شاه و احمد شاه

 

سالهاست در مورد تلاش برای احیا پادشاهی پهلوی بحث می شود (1). در دو هفته اخیر اظهارات آقای محسن مخملباف (2) در مصاحبه ای با بی بی سی باعث تحریف موضوعات مورد اختلاف شده بود، که خوشبختانه در پاسخ مبسوط آقای مخملباف در نامه ای سرگشاده به شاهزاده رضا پهلوی در روز گذشته، دیدگاه آقای مخملباف و همچنین بحثهای مخالفان پادشاهی پهلوی بسیار دقیق مطرح شده اند (3). آنچه این قلم مایل به اضافه کردن است "موضوعی بسیار ساده برای دوستانی است که می گویند در پی ایجاد پادشاهی پارلمانی برای شاهزاده رضا پهلوی هستند. واقعیت این است که اگر پادشاهی پارلمانی در ایران کار می کرد که احمد شاه قاجار بهترین پادشاه مشروطه در همه تاریخ ایران بود چون واقعاً در امور اجرایی مملکت دخالت نمی کرد، در نتیجه دلیلی نداشت که رضا شاه کودتا کند و سلسله قاجار را منقرض کند. به همین دلیل نیز وقتی رضا شاه کودتا کرد نگفت که دلیل این کار او بازگرداندن پادشاهی پارلمانی به ایران است، چون واقعاً از رژیم احمد شاهی پارلمانی تر اصلاً نمی شد که داشت. یعنی بعد از انقلاب مشروطه، دوران احمد شاه تنها رژیم پادشاهی مشروطه در ایران بود چرا که مظفرالدین شاه که 10 روز بعد از امضای قانون اساسی مشروطه درگذشت، محمد علی شاه نیز مشروطه را زیر پا گذاشت، مجلس را به توپ بست، و بعد از قیام مردم از سلطنت خلع شد، و بعد از احمد شاه نیز، دو پادشاه پهلوی، مشروطه را اجرا نکردند. رضا شاه کودتا کرد چون هدفش آن بود که شخص اول مملکت مقام اجرایی بسیار فعال باشد، و به همین دلیل نیز در ابتدا حرکت خود را تلاشی برای برقراری جمهوری عنوان کرد و بعد که، اول بخاطر اصرار روحانیون و سپس بخاطر جاه طلبی خود، پادشاهی اعلام کرد، دقیقاً پادشاهی او همراه با از کار انداختن پارلمان بود، چون در ایران، پادشاهی پارلمانی کار نمی کرد که دلیل اصلی کودتا بود. آیا جمهوری لزوماً دموکراسی به ارمغان می آورد؟ خیر، به همین دلیل باید برای جلوگیری از بازتولید استبداد برنامه داشت (4). اما تفاوت رییس جمهوری که نقش اجرایی دارد با پادشاهی که نقش اجرایی دارد در این است که رییس جمهور هر چند سال (مثلاً هر چهار سال) انتخاب می شود، در حالیکه پادشاه، مقامی مادام العمر و نسل بعد از نسل است، یعنی اگر نظیر رییس جمهورهای مادام العمر عمل شود، اقدامی غیرقانونی است، اما در رژیم پادشاهی، مادام العمر بودن پادشاه مملکت، نسل بعد از نسل، در قانون کشور تضمین شده است. به هر حال موضوع مهمی که طرفداران پادشاهی پارلمانی به آن توجه نمی کنند این است که همه مسأله در ایران این بوده که پادشاهی پارلمانی در ایران کار نمی کند وگرنه همان احمد شاه بهترین سمبل پادشاهی پارلمانی بود و هنوز سلسله قاجار در ایران برقرار بود. این نکته ی بسیار مهم را این قلم از یکی از دوستانم بنام دکتر ایکس رهبر گروه آی پی سی (5) آموختم که سالها پادشاهی خواه بود و گرچه امروز جمهوریخواه است اما همچنان از هواداران محکم خدمات رضا شاه و محمد رضا شاه در تاریخ ایران است" (6).

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی

سایت آینده نگر ایرانسکوپ
http://www.ghandchi.com

هشتم اسفند ماه 1396
February 27, 2018

 

پانویس:

 

1. شاهزاده رضا پهلوی

https://goo.gl/hoFqBA

 

2. محسن مخملباف

https://goo.gl/mcX3Pm

 

3. نامه سرگشاده محسن مخملباف به رضا پهلوى، صحبت هايى كه از بى بى سى پخش نشد!
http://news.gooya.com/2018/02/post-12397.php

 

4. بعد از دموکراسی، چگونه از بازتولید استبداد در ایران جلوگیری کنیم
http://www.ghandchi.com/2191-regeneration-of-a-tyranny.htm 
http://isdmovement.com/Gitimadari/Gitimadari-Nr-6.pdf#page=38 
http://ghandchi.com/Gitimadari-Nr-6.pdf#page=38 
After Democracy, How to Prevent Regeneration of a Tyranny in Iran 
http://www.ghandchi.com/2191-regeneration-of-a-tyranny-english.htm

 

5. نوشته دکتر ایکس به زبان انگلیسی در مورد رضا شاه و رژیم پادشاهی چه مشروطه و چه استبدادی در ایراندکتر ایکس یکی از هواداران پادشاهی در ایران بود که امروز گرچه جمهوریخواه است اما همچنان هوادار جدی دولتهای رضا شاه و محمد رضا شاه در تاریخ ایران است. نکته مهم او در مقاله زیر این است که اگر پادشاهی مورد نظر مشروطه خواهان که شبیه کشورهای اروپایی طراحی شده بود در ایران امکان پذیر بود که احمد شاه قاجار در پادشاهی باید برجا می ماند، و دلیلی نداشت رضا شاه کودتا کند. همین بحث را می توان درباره شکست مصدق در 28 مرداد گفت که برای سومین بار پس از دوران مظفرالدین شاه و احمد شاه نشان داده شد که پادشاهی مشروطه در ایران کار نمی کند.


Reza Shah the Great of Iran, Pahlavi I, The Real Story
http://iranpoliticsclub.net/history/reza-shah/index.htm
From 1906 - 1909 the constitutional revolutionaries and constitutional monarchists such as Satar Khan and Baqer Khan shed blood and spent many efforts to establish a constitutional monarchy in Iran. During the reign of Ahmad Shah Qajar (1909 - 1925), Iran was the perfect example of a constitutional monarchy (European Style). Obviously the constitutional monarchy did not work in Iran because the nation became on the verge of collapse. Absolutist monarchy, also did not work in Iran, or else people would have not committed to a grand revolution to change it to a constitutional monarchy. So neither absolutist monarchy, nor constitutionalist monarchy could have worked in Iran. Both systems had their chances, both systems governed Iran and both systems failed miserably. No one was aware of this fact, better than Reza Khan. His goal was to end monarchy and create the first republic in Iran, the same as what Kemal Ataturk had done in Turkey. A Secular Nationalist Republic with Reza Khan as the first president would have been the desired system of government for Iran. This was Reza Khan's plan. His popularity was so high that he would have been elected for president surely for two consecutive terms. After him, would come one democratically elected president after another. This was Reza Khan's logical and rational plan for Iran

 

 

6. اگر پادشاهی مشروطه در ایران کار می کرد که رضا شاه با کودتا احمد شاه را از پادشاهی خلع نمیکرد
http://www.ghandchi.com/2375-rezashah-ahmadshah.htm

 

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH