Sam Ghandchiسام قندچي دستور به صدای آمریکا که عملیات 28 مرداد را کودتا نخواند

 سام قندچی

http://www.ghandchi.com/1490-voa-28-mordad.htm

Directive to VOA Not to Call 1953 Operations a Coup

http://www.ghandchi.com/1490-voa-28-mordad-english.htm

 

نقل قول زیر از سندی از دولت آمریکا است که یکروز پیش از موفقیت کودتای 28 مرداد 1332 در ایران نوشته شده است. این سند سه هفته پیش توسط دولت آمریکا منتشر شد. در سند به روشنی گفته شده که در آنزمان وزارت امور خارجه آمریکا به وی او ای (صدای آمریکا) دستور می دهد که اصطلاحات "کودتا" یا "توطئه" را در ارتباط با عملیات آمریکا در مرداد ماه 1332 در ایران به کار نبرند، عملیاتی که برای ساقط کردن دولت دموکراتیک دکتر مصدق صورت گرفت:

 

"... وزارت امور خارجه به آگاهی صدای آمریکا و بخش رسانه ای خود رسانده و به آنها دستور داده که واژه هایی مانند کودتا، توطئه و از این دست را به کار نبرند... و اگر هم خبر بطور "مستقیم" ارائه می شود تأکید کنند که خبر دیگری هم از سوی زاهدی و شاه مطرح است که اگر کودتایی در کار بوده، کودتای مصدّق است و نه زاهدی" (1).

 

انتشار این اسناد نشاندهنده دموکراسی و حکومت قانون در آمریکا است که حتی اسناد چنین رویدادهای شرم آوری، طبق قانون آزادی اطلاعات، در زمان مقرر از رده محرمانه خارج شده، و امروز یعنی 64 سال بعد، در دسترس عموم قرار می گیرند. این قلم در ارتباط با این بحث به مقاله پژوهشی امروز آقای محمد امینی مدیونم (2) که اسناد تازه منتشر شده سیا را در مورد کودتای 28 مرداد، مورد تحلیل قرار داده است.

 

پس از کودتای 28 مرداد، صدای آمریکا با علامه دهخدا برای مصاحبه تماس گرفت اما او امتناع کرد (3). حالا می شود به عمق پاسخ ریزبینانه آن روز روشنفکر بزرگ ایران پی ببریم که خوب فهمیده بود صدای آمریکا چه مصالحه هایی را در گزارش وقایع آنروز کرده است. قابل ذکر است که در آن زمان، توجه دهخدا اساساً بر کارهای فرهنگی و ادبی بود و نه سیاسی. و البته بالاخره مدت زیادی طول نکشید که این مصالحه های منشور صدای آمریکا در گزارش دهی برای گروه های فشار کافی نبود و بخش فارسی صدای آمریکا به درخواست محمد رضا شاه، تعطیل شد، و فقط بیش از 20 سال بعد پس از سقوط رژیم شاه از نو بازگشوده شد (3).

 

در پرتو این حقایق، شاید خواننده بخواهد بحثهای جاری درباره صدای آمریکا را مرور کند و امیدوار باشیم که نقض منشور صدای آمریکا توسط مدیران کنونی آن، که همه سوی خبر را منتشر نمی کنند، نظیر دوران 28 مرداد 1332، پایان نیابد (4).
 

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

 

سام قندچی، ناشر و سردبیر ایرانسکوپ
http://www.iranscope.com

http://www.ghandchi.com

هفدهم تیر ماه 1396
July 8, 2017

پانویس
:

 

1. Memorandum Prepared in the Directorate of Plans, Central Intelligence Agency
Washington, August 17, 1953. [d274.][Page 678]

".. State has passed the word to VOA and instructed its own press relations people to avoid any such terminology as “coup d’état,” “plot,” etc., and that while playing the story “straight” they should play up the fact that there is another version of the story supported by both Zahedi and now the Shah which indicates that if there was any coup d’état it was that of Mossadegh and not of Zahedi"
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1951-54Iran/d274

2. محمد امینی: گزارش «قیام ملی ۲۸ مرداد» از زبان سازمان دهندگانش
https://drive.google.com/file/d/0B5hFM0sDBmagY2tiRElpdmwtdEE/view?usp=sharing

3. درباره تعطیلی رادیوی فارسی صدای آمریکا
http://www.ghandchi.com/915-voa-radio-closed.htm

4.  صدای آمریکا
http://goo.gl/efYWYg

 

VOA
http://goo.gl/KXP24n 

 

 

 

 

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH