Sam Ghandchiسام قندچيدرک غلط برخی دوستان چپ از آینده نگری
سام قندچی
http://www.ghandchi.com/1302-chap-ayandehnegari.htm

 

به تصور برخی دوستان چپ ایرانی، آینده نگرها نمی دانند با بخشی از گذشته به آینده میروند و گویی برای دیدگاه آینده نگر، مدرنیسم نوعی انتقال صد در صدی است. بسیار خرسندم که دوستان چپ ایران می خواهند از آینده نگری نقد کنند. اما ابتدا لازم است خاطر نشان کنم که در عرصه عکس آن، یعنی نقد آینده نگرها از چپ، برعکس تصور این دوستان، فضیلتی بر مبالغه بنا گذاشته نشده است. از جمله نقد دنیل بل و الوین تافلر از چپ بسیار دقیق است و شک دارم کسی بتواند کتاب "فرا رسيدن جامعه فراصنعتی" دنیل بل را اغراق بخواند. نوشتار این قلم نیز در نقد مارکس و مارکسیسم در لینک ضمیمه در دسترس است (1) و از خوانندگان درخواست می کنم خود بخوانند و قضاوت کنند. ضمناً چون گفتمان های مارکسیسم، و آینده نگری، بین المللی است، بحث ها به انگلیسی هم نوشته شده تا در سطح بین المللی نقد شود، و شده است.

 

اما تا آنجا که به نقد این دوستان به آینده نگری مربوط می شود، واقعیت این است که از نظر آینده نگرها شکی نیست که ما با بخشی از گذشته به آینده می رویم و مدرنیسم انتقالی صد در صدی نیست، اما بحث این است که وقتی سناریویی را برای آینده در نظر داریم، آیا به نتایج آن پیش از آنکه حال به آینده تبدیل شود فکر کرده ایم. مثلا دستکم برای مارکسیستها از زمان مانیفست، این تصور وجود داشت که با از بین بردن مالکیت خصوصی بر وسائل تولید به حذف مالکیت و طبقات دست خواهند یافت، اما هیچگاه به نتیجه جانبی چنین اقدامی نیاندیشیده بودند یعنی اینکه خود مقامات دولتی به طبقه مالک جدیدی ارتقا یابند که بعنوان صاحب همه اموال دولت عمل کنند و روی همه سرمایه داران خصوصی را در عرصه عدالت و آزادی سفید کنند. به این کار یعنی دیدن نتایج چنین سناریوهای سیاسی و اجتماعی می گویند آینده نگری.

 

متأسفانه زمانی درک مردم از "کمونیست" در ایران تبلیغاتی بود که گویی "کمو" یعنی "خدا" و "نیست" هم که یعنی "نیست" و در نتیجه کمونیست یعنی "خدا نیست" یا عده ای می گفتند سوسیالیسم یعنی مسلک اشتراکی و بعد هم می گفتند سوسیالیستها زن هایشان را تقسیم می کنند. این اظهارات مطمئناً از فضیلت و خرد برنخاسته بود، حالا اسم این کار را بگذاریم ناآگاهی، مبالغه یا غرض ورزی. خوب است دوستان چپ اقلاً اشاعه دهنده دیدگاه های ناقص از آینده نگری نشوند.

 

در مقاله "آینده نگری چیست" با ذکر منابع در مورد معنای آینده نگری بحث شده است که دوستان می توانند مطالعه کنند (2). در نوشتار "آینده نگری مدرن" (3) نیز دقیقاً در چارچوب بحثی تاریخی سه عرصه مشخص آینده نگری مدرن توضیح داده شده اند که نه تنها نوع توجه آینده نگرها به گذشته را نشان می دهد بلکه همچنین مشخص است که برخی درخواستهای عمومی در دنیای مدرن در زمینه آزادی و عدالت، قابل تحقق در جامعه صنعتی نبوده و راهی جز این نیست که توجه ما بر جامعه فراصنعتی متمرکز شود، آنچه برتراند دوژوونل و آسیپ فلختایم در نخستین سالهای پس از جنگ دوم جهانی در فرانسه و آلمان مطرح کردند، و بسیاری از اندیشمندان آینده نگر مدرن نظیر دانیل بل و الوین تافلر از نظرات آنان الهام گرفتند و امروز نیز بحثهای کرزوایل درباره سینگولاریته در ادامه این نگرش آینده نگر است.

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی، ناشر و سردبیر ایرانسکوپ
http://www.iranscope.com
http://www.ghandchi.com
یازدهم بهمن ماه 1395
January 30, 2017

 

پانویس:

 

1. اندیشه مارکسیستی و مونیسم -یکتا گرائی
http://www.ghandchi.com/299-Marxism.htm
Marxist Thought & Monism
http://www.ghandchi.com/299-MarxismEng.htm

 

2. آینده نگری چیست؟
http://www.ghandchi.com/468-AyandehnegariChist.htm
 

3. آینده نگری مدرن
http://www.ghandchi.com/347-Futurism.htm
Modern Futurism
http://www.ghandchi.com/347-FuturismEng.htm

مطلب مرتبط

 آينده نگري و پايان مرگ
https://www.youtube.com/watch?v=CW81mhrFbBo

 

تأملی فلسفی: خردگرائی و آینده نگری-ویرایش دوم
http://www.ghandchi.com/508-falsafe.htm

 

دکتر اسماعیل نوری علا: پيامبران سيارهء جديد ميمون ها
http://isdmovement.com/2015/0815/082815/082815.Esmail-Nooriala-Prophets-of-the-doosday.htm
 

 

مجاهدین خلق، نوع شیعی داعش
http://www.ghandchi.com/343-MKO.htm
Mojahedine Khalgh, a Shiite Version of Daesh
http://www.ghandchi.com/343-MKOEng.htm

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

SEARCH