Sam Ghandchiسام قندچيچند نتیجه از پژوهشی در مورد پلورالیسم
سام قندچی
http://www.ghandchi.com/1078-pazhoohesh-e-pluralism.htm 
 

استبدادی که اسلامگرایان بعد از انقلاب 57 در ایران حکمفرما کردند و دیدن دیکتاتوری در ویتنام، این سؤال را برای هم نسل هایم مطرح کرد که از کجا معلوم اگر خود و جریاناتی که ما به آن دلبسته ایم به قدرت برسیم، بدتر نکنیم. در همین راستا بیش از پیش مونیسم مارکسیستی مورد نقد قرار گرفت (1). در سال 1982 از ایران به آمریکا برگشته بودم و دوست عزیزی می خواست مرا به جمعی از پژوهشگران ایرانی در برکلی معرفی کند و پرسید که اصل نیاز کار تحقیقاتی را چه می بینم که به آنها بگوید؟ گفتم پلورالیسم!

 

گرچه همکاری همه نیروهای سیاسی تلاشی ارجمند است، اما از نظر فلسفی اصل بحث پلورالیسم تحمل نظرات دیگر نیست. در واقع بحث اساساً سیاسی نیست. موضوع بر سر درک ما از حقیقت است. آیا حقیقت یکتا است یا کثرت دارد و آیا در حالت اول می تواند آگاهی ما از حقیقت نیز کثرت داشته باشد. در حالت دوم چطور؟ این نقطه آغازی بود برای پژوهشی در پلورالیسم (2).

 

حالا فرض کنیم کسی بیاید و بگوید دست دادن مرد و زن باعث حاملگی زن می شود. آیا می شود به دلیل اذعان به پلورالیسم به چنین نظری همانقدر اعتبار داد که به نظریه علمی کروموزم ها و لقاح در بیولوژی! در اینجاست که کثرت را به شکلی سرند می کنیم و اصطلاح فلسفی تیغ اوکام در فلسفه قرون وسطی که فیلسوفی به همان نام مطرح کرده، چنین هدفی را دنبال میکند وقتی توضیح ساده تر به پیچیده تر ترجیح داده می شود. در مقدمه ای بر رساله پلورالیسم ارسطو تلاش شده فراتر از این مثال رفته و گفتمان کشف حقیقت با اذعان به کثرت آن، پی جویی شود (3).

 

کنکاش بیشتر نشان می دهد که به پلورالیسم نمی توان بدون سکولاریسم دست یافت چرا که چنین کاری یعنی از پیش با رجحان حقیقت به تصور مذهبی معین، راه را بر کثرت حقیقت سد کرده ایم. به همین دلیل نیز پایه گذاران دنیای نو در آمریکا به رغم احترام به مذهب و آزادی مذهب، سکولاریسم را مبنا قرار دادند تا دستیابی به پلورالیسم ممکن شود (4) و حتی دو قرن پیش از آنان، دکارت مبنای علم نوین را نه بر ایدئولوژی یا مذهبی معین، بلکه بر متدی تازه قرار داد (5) و بعد از او نیز همین روش در مورد گفتمان پلورالیسم توسط فیلسوفانی نظیر لایبنیتس (6) و برتراند راسل دنبال شد (7).


به امید
جمهوری آینده نگر
دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی، ناشر و سردبیر ایرانسکوپ
http://iranscope.blogspot.com
http://www.iranscope.com
http://www.ghandchi.com
هفدهم دی ماه 1394
January 7, 2016
 

پانویس:

 

1. اندیشه مارکسیستی و مونیسم -یکتا گرائی
http://www.ghandchi.com/299-Marxism.htm

Marxist Thought & Monism
http://www.ghandchi.com/299-MarxismEng.htm
 

2. تأملی فلسفی: خردگرائی و آینده نگری
http://www.ghandchi.com/508-falsafe.htm

 

3. آینده نگری و پلورالیسم ارسطو
http://www.ghandchi.com/440-Aristotle.htm

Futurism and Aristotle's Pluralism
http://www.ghandchi.com/440-AristotleEng.htm

 

4. سکولاریسم چیست؟
http://www.ghandchi.com/302-Secularism.htm

What is Secularism
http://www.ghandchi.com/302-SecularismEng.htm

 

5. دکارت و لائیکات (مردم عادی غیر روحانی یا غیرمتخصص)
http://www.ghandchi.com/397-Descartes.htm

Descartes and Laity
http://www.ghandchi.com/397-DescartesEng.htm

 

6. مونادهای لایبنیتس و سی. پی. اچ جوادی
http://www.ghandchi.com/394-MonadsCPH.htm

Leibniz's Monads and Javadi's CPH
http://www.ghandchi.com/394-MonadsCPHEng.htm  
 

7. پلورالیسم و اتمیسم منطقی راسل
http://www.ghandchi.com/447-RussellPluralism.htm

Pluralism and Russell's Logical Atomism
http://www.ghandchi.com/447-RussellPluralismEng.htm

 

مطلب مرتبط:

پلورالیسم در اندیشه غرب - کثرت گرائی
http://www.ghandchi.com/301-Pluralism.htm

Pluralism in the Western Thought
http://www.ghandchi.com/301-PluralismEng.htm


متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com   

 

SEARCH