تولید فرا انسان مرکزی

سام قندچی

http://www.ghandchi.com/332-PostAnthro.htm

بیست سال پس از ابزار هوشمند

Post-Anthropocentric Production

Twenty Years after Intelligent Tools

http://www.ghandchi.com/332-PostAnthroEng.htm

پی نوشت 29 آذرماه 2020: یک واکسن کرونا: «اِم آر اِن اِی» وسیله ای برای یاددادن به سیستم ایمنی که ویروس را تشخیص دهد

 

post-anthropocentric

 

 

جایگزینی هسته سلول

ری کرزوایل، نظریه پرداز معروف آینده نگر و دانشمند برجسته ی هوش مصنوعی در عصر ما، ایده های زیر را بعنوان سخنران اصلی در کنفرانس «تکنولوژی های متحول کننده برای بزرگترین مسائل جهان» که انستیتو آرلینگتون در تاریخ 28 آوریل 2004 برگزار کرد، مطرح داد:

 

"یک برنامه  تحقیقاتی ننوبیوتکنولوژی برای جایگزینی هسته سلول و ماشین  ریبوسوم با یک ننوکامپیوتر و ننوبات برای جلوگیری از امراض و پیر شدن. هسته  سلول اساسأ یک کامپیوتر است که کد ژنتیک دی ان آ  را ذخیره میکند و بیان ژن از طریق آر ان آ، آر اِن اِی پیغامبر (یعنی «اِم آر اِن اِی»)،  و ریبوسونها را کنترل میکند، که رشته های اسیدهای آمینه را میسازند، که در پروتئین  پیچیده و همه چیز دیگر را کنترل میکنند. با استفاده از ننوتکنولوژی ای که انتظار میرود در سالهای آخر 2020 در دسترس باشد، یک ننوکامپیوتر، نرم افزار مربوط به کد ژنتیک، و بیان  مربوط به اطلاعات  ژنتیک را،  ذخیره و اجرا میکند. و میتواند یک ننوبات را هدایت کند، تا ردیف های اسیدهای آمینه را بسازد (و در نهایت میتواند که پروتئین های پیچیده شده را نیز بسازد). کرزوایل میگوید این سیستم، تجدید کپی کنترل نشده، و اشتباهات رونویسی دی ان آ ، و تجدید کپی ویروس را که میتواند به سرطان، مرض، و یا پیری منتج شود، مسدود میکند، و همجنین میتواند کد ژنتیک را به درجه بالاتری برساند، تا امراض دیگر را از بین ببرد، پروسه پیر شدن را معکوس کند، و توان های بشر را افزایش دهد. مفهوم مدل کد ژنتیک در  نرم افزار  و استفاده از ننوبات برای تعمیر دی ان ایِ بیمار را، رابرت بریتتاس در کتاب ننومدیسون جلد 1 پیشنهاد کرده. مفهوم کرزوایل جلوتر رفته، و   دی ان ای، آر آن آ، آرآن آی پیغامبر (یعنی «اِم آر اِن اِی»)، و ریبوسونز را، با نرم ابزار و ننوبات جایگزین میکند."*

 

آنچه در بالا آمد، فقط پروژه ای جهت افزایش توان بشر نیست. حتی، محدود به ساختن کپی های خود تولید کننده  ی دی اِن اِی، آر اِن اِی، و حیات نیز نیست. چنین پیشرفتی به معنی داشتن کنترل اساسی بر روی خلق، و کار کرد ِ اشکالِ گوناگون حیات، در اندازه های مقیاس ننو (100nm>) است.

 

 

دوپا های «دی اِن اِی» نشان از آغاز تولید فرا انسان مرکزی دارند

 

سودمندهای مربوط به امراض و پیری اهمیت زیادی دارند، همانگونه که در بالا آمده است.  اما بحث در اینجا درباره ی آن جوانب تحولات ذکر شده نیست.

 

بحث اصلی درباره تغییراتی است که شکل دهنده ی تحول عظیمی در سویی است  که ما *تولید* میکنیم، واز دیدگاه صاحب این قلم، اصل تولید در جهان، به تولید فرا انسان مرکزی، تغییر میکند، و اینکه درک معضلات اقتصادی و اجتماعی،  میبایست در پرتو این تحول تاریخی انجام شود.  جدل فقط درباره ی آنچه در 2020 انتظار میرود نیست، بلکه درباره ی آنچیزی است که از هم اکنون آغاز شده، یعنی حرکت (لوکوماسیون) دی اِن اِی در لابراتوار، آنگونه که در چهارم ماه مه در "رباط  دی ان اِی اولین گام هایش را بر میدارد" گزارش شده است.

 

این گزارش درباره ی دستاورد دو مخترع این دوپا (بایپِد) است، شیمی دانان نادرین سیمن و وویلیام شرمن از دانشگاه ایالتی نیویورک:

 

"یک دوپای میکروسکوپی با پاهایی به درازای 10 ننومتر، درست شده از قطعات دی ان اِی ، اولین گام های خود را برداشته است. دوپای تیم نیویورک میتواند "راه" برود چرا که پاهای مبنای دی ان اِی آن رباط، میتوانند خود را از ردِ پای دی ان اِیی خود جدا کرده، یک بیت حرکت کنند، و دوباره خود را به هم وصل کنند... چرا دی اِن اِی؟ به دو علت.  اول آنکه، برخلاف پولیمر های دیگر، زنجیره های دی ان آ دوست دارند که به هم جفت شوند.  بااینحال، دو رشته دی ان آ ، فقط با هم "زیپ" میشوند،  اگر که ردیف مبنای آنها در هر رشته، مکمل یکدیگر بشکل درست باشند- بنابراین از طریق بازی با ردیف ها، شیمی دانان درجه بالائی از کنترل بر روی آنکه هر رشته در کجا میچسبد را،  بدست میآورند. دوم آنکه، محققین امیدوارند که سلول ها، روزی بتوانند، آنگونه مهندسی ساز شوند، که این ماشینهای مبنای دی اِن اِی را تولید کنند.... محققین قادر بودند تأیید کنند که راهروندگانِ ننو ، اولین گام خود را برداشته اند، و اثبات از این طریق بوده، که نمونه های کوچکی از محلول،  پس از هربار اضافه کردن دی ان اِی، برداشته شده چرا که  از طریق بازخوران مواد، بوسیله یک ژل، که  مولکول هایدی اِن اِی را برحسب اندازه و شکل جدا میکند.و بدینگونه تأیید کردند که کجا پاها متصل بودند-یعنی همان تکنیکی که برای انگشت نگاری دی اِن اِی پلیس بکار میرود."

 

به عبارت دیگر دستاورد علمی بالا به این معنی است که تولید فرا انسان مرکزی بطور مصنوعی آغاز شده،  این یک تحول جدید تاریخی است.

 

این متد میتواند یک راه برای رسیدن به هدف ننوتکنولوژی برای تولید مولکولی باشد. تولید مولکولی را این نگارنده در آیا ننو تکنولوژی واقعی است؟، به تفصیل مورد بحث قرار داده است.

 

 

تولید غیر انسان مرکزی در تاریخ

 

برای درکِ بهترِ معنای فراانسان مرکزی، اجازه دهید به تولیدات غیرِ انسان مرکز در تاریخ نگاهی کنیم، به مثابه پروسه طبیعی در تاریخ، و نه پروسه ی مصنوعی که چیزی جدید و تازه آغاز شده است.

 

زنبوران که عسل درست میکنند نمونه ی خوبی از تولید غیر انسان مرکز در طبیعت هستند.  اینگونه تولید حتی از تولید کشاورزی در جامعه بشری نیز، کهن تر است، اما *مصنوعأ* ساخته نشده، و پروسه ای در طبیعت بوده، بنابراین بمعنی اخص کلمه *تولید* نیست.

 

همه ی اشکال *تولید* در تاریخ، انسان مرکز بوده اند، بعبارت دیگر، آنها یا انسان را در مرکز تولید داشته اند، یا آنکه نظیر استفاده از رباط در تولید کارخانه ای، انسان مرکز به این معنی بوده اند که کارکردهای رباط ها،   بصورت جایگزینِانسان های کارگر طرح شده اند، چه آنها حس باصره، و دیگر حواس را داشتند، یا قابلیت تحرک، دانش و تخصص، یا توان های ارتباطی.

 

تولید عسل به همان شکلی است که استفاده از ابزار های هوشمند در طبیعت یافت میشوند، آنگونه که این نگارنده در سال 1985 در ابزار هوشمند شالوده تمدنی نوین اشاره کرده، نظیر "استفاده از اسب برای حمل و نقل، سگ برای ردیابی فراریان، کبوتر برای نامه رسانی، شاهین برای شکار پرندگان،" و آنها انسان مرکز نبوده اند، ولی به معنی اخص کلمه، تولید هم نبودند.

 

به عوض، تولید مصنوعی رباط های هوشمند، برای جایگزینی انسان در نقش ابزار هوشمند، اساسأ انسان مرکز بوده، یعنی پروسه های تولیدی که بر مبنای کار انسان بودند، تقلید میشده اند، گرچه میتوانستند فرای توان های انسانی بروند، آنگونه که در همان رساله، اشاره شده است.

 

تولیدِ جدیدِ فرا انسان مرکزی، به معنی اخص کلمه، تولید است،  یعنی تولید مصنوعی است، که در پروژه هائی نظیر دوپاهای دی اِی «بایپد» در بالا ذکر شد، و اساسأ این تولید، به خصلت انسان مرکزیِ تولید در تاریخ بشر، پایان میدهد.  اگر آنجه کرزوایل پیشنهاد میکند شکل گیرد، در آنصورت هسته ِ سلول جدید، که انسان مرکز نیست، به مبنای تمام پروسه های تولید آینده، در مقیاس «ننو»، مبدل میشود، و تولید کارخانه ای مولکولی، آنگونه که به شکل موتورهای خلقت، بوسیله اریک درکسلر، بنیانگذار و پیشگام ننوتکنولوژی،  پیش بینی و نامیده شده است را، شکل خواهد داد.

 

همه ی تولید گذشته در تاریخ بشر، چه تولید کشاورزی و چه تولید صنعتی، انسان مرکز بوده اند، و نتیجتاً به محدودیت های مدل انسان محدود بوده اند، چه از نظر اندازه، توان های حسی، محدودیت های ارتباط از طریق زبان های طبیعی، و چه بخاطر مقدار دانشی که انسانِ کارگر میتوانست در بر گیرد. تولید فرا انسان مرکزی، اینگونه محدودیت های بشری را نخواهد داشت، هرچند محدودیت های خود را خواهد داشت.

 

اما مهم این امر است که تولید جهانی میتواند پرشی در حد بسیار بالاorders of magnitude انجام دهد، بدون آنکه به نیروی کار بشری اضافه شود، و این موضوع ما را به نکته ی پایانی این نوشته میرساند، درباره درآمد بر مبنای کار، که واقعیت اکثر تمدن های بشری بوده است، و بویژه جامعه صنعتی که هنوز شیوه هایش چون حقیقت مطلق بما جلوه میکند، زمانیکه توسعه های کنونی این مدلِ درآمد را، متروک میکنند.

 

به عبارت دیگر، کارِ انسان ها بمثابه ابزار، آنچیزی بود که تمام این تمدن ها، به مثابه مبنای درآمد استفاده میکردند، و بر آن مبنا پاداش میدادند. با از بین رفتن مرکزیت کار بشر، در تولید جهانی، در آمد بر مبنای کار نیز، منسوخ میشود. (استفاده از اصطلاح «کار»، به معانی دیگر این کلمه منظور بحث در اینجا نیست، و قبلأ آن معانی دیگر در رساله ابزار هوشمند شالوده تمدنی نوین بحث شده است. در اینجا کار، به معنی فعالیت بشر به مثابه ابزار هوشمند مورد نظر است)

 

 

در آمد و تولید فرا انسان مرکزی

 

اقتصاد دانان برجسته ای نظیر واسیلی لیونتیف این معضلات تقسیم ثروت را که نتیجه ی از بین رفتن مرکزیت کار بشر در تولید است،  پیش بینی کرده بودند. در مقاله ای با عنوان  توزیع کار و درآمد، در سپتامبر 1982، در مجله Scientific American، لیونتیف به این موضوعات میپردازد، وقتی  اقتصادهای اطلاعاتی را بررسی میکند، و بعدها دانشمندانی نظیر نیلز نیلسون در تابستان 1984، در مقاله ی "هوش مصنوعی، اشتغال، و درآمد" به همین مبحث در پرتو توسعه ی هوش مصنوعی می پردازد. جیمز البس نیز طرح خود را برای این واقعیتِ تمدن هایِ در حال شکل گیری ارائه میکند، که در رساله ی صندوق ملی-سهامی، توضیح داده شد. البِس سعی میکند آلترناتیوی برای مدلِ درآمد، ارائه کند، که بر مبنای مالکیت باشد، و آنهم برای همه ی مردم. در واقع، وقتی جوامع قادر میشوند؛ از ثروتی بهره مند شوند، که در آن کارِ بشر منبع  ثروت نیست، و در مرکز تولید قرار ندارد، مبنای دیگری غیر از کار، برای تعیین درآمد لازم میآید.  بنابراین مدلِ درآمد بر مبنای کار، کار به مفهوم فعالیت ابزارگونه که در ابزار هوشمند به تفصیل توضیح داده شد، دیگر در تمدن های جدید متروک است. صاحب این قلم در رساله ی دیگری به مسائل مربوط به عدالت اجتماعی را درتمدن های نوین، مورد بحث قرار داده ام.

 

با آغاز اولین پروسه های تولید فرا انسان مرکزی، این واقعیت بیشتر و بیشتر آشکار میشود که نیاز به مدل های جدید فراسوی در آمد بر مبنای کار، وجود دارد، و دیگر این موضوع بحثی انتزاعی برای آینده ی دور نیست، و همین حالا اهمیت عملی پیدا کرده است. تمام کشورها نیز بایستی به این موضوعات توجه کنند، قبل از آنکه عدالت اجتماعی به مانع جدی در برابر پیشرفت تبدیل شود، زمانیکه بسیاری پیشرفتها،  از نظر تکنولوژیک امکان پذیری شان ثابت شده است، بویژه با اختراعات خیلی جدیدی نطیر دی ان آی دوپا که در بالا ذکر شد.

 

بایستی ذکر کنم که این توسعه ها فقط برای کشورهای توسعه یافته اهمیت ندارند.  در واقع کشورهای در حال توسعه نظیر ایران، از این تغییرات تأئیر میگیرند، و این موضوعات، مسائل کلیدی در ایران آینده نگر خواهند بود. اگر در سطح جهانی نیاز به کارِبشر نقصان یابد، مردمِ همه ی کشورها، که درآمدشان به کار بمثابه ابزار هوشمند در تولید صنعتی و کشاورزی وابسته بوده، منبع در آمد خود را از دست خواهند داد، و زندگی شان از این تحولات مستقیمأ متأثر خواهد شد.

 

مضافأ آنکه، تولیدِ قدیمیِ انسان مرکزی، عمدتاً نخواهد توانست با اشکالِ جدید تولید فرا انسان مرکزی، رقابت کند.  اکنون زمان آن رسیده که به این موضوعات بطور جدی توجه و روی آنها کار شود، چه شخص در ایران زندگی کند چه در آمریکا!

 

به امید جمهوری آینده‌نگر دموکراتیک و سکولار در ایران،

 

سام قندچی

IRANSCOPE
http://www.ghandchi.com

23 اردیبهشت 1383

May 11, 2004

 

 

 

مقالات دیگر مربوط به موضوع

http://www.ghandchi.com/334-Wealth.htm

http://www.ghandchi.com/index-Page10.html

http://www.ghandchi.com/600-SecularismPluralism.htm

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

متون برگزیده سام قندچی

 

 

برای حزب جمهوریخواهان سکولار دموکرات و آینده نگر ایران
http://www.ghandchi.com/futuristparty/index.html

 

 

 

SEARCH