Sam Ghandchiسام قندچي مصدق و ناسیونالیسم پاسخ مشکلات امروز ایران نیستند
 سام قندچی
http://www.ghandchi.com/1688-mossadegh-nationalism.htm

 

وابسته شدن کمونیستهای ایران به شوروی تأثیری عمومی تر بر کل جنبش سیاسی مستقل ایران گذاشته است که هنور از حزبیت می هراسد و آن را معادل تجربه حزب توده می بیند. البته از اول کمونیستهای ایران به کمونیستهای روسیه نزدیک نبودند و در اولین جلسه کمونیستها در ایران پس از مشروطیت که گزارشی از آن را شادروان خسرو شاکری سالها پیش منتشر کرده بود، عده ای در آن جمع هوادار کائوتسکی و سوسیال دموکراتهای اروپا بوده اند. اما همانگونه که می دانیم چپ ایران اساساً لنینیست شد و آنهم قبل از ایجاد حزب توده و حتی قبل از به قدرت رسیدن رضا شاه و حتی قبل از پیروزی انقلاب اکتبر به دوران مشروطیت می رسد، یعنی سمتگیری لنینیستی به دوران پیش از تأسیس حزب کمونیست ایران بر می گردد. در نتیجه در ایران حزبیت چپ هیچگاه نظیر جریان سوسیال دموکراسی اروپایی شکل نگرفت و حتی سوسیالیستهایی نظیر سلیمان میرزا اسکندری در دوران رضا شاه به جریان سوسیال دموکراسی اروپا ربطی نداشتند. به عبارت دیگر جریان هوادار کائوتسکی در ایران که ذکر شد از همان اول در دوران قاجار پانگرفت و به همین جهت حتی سوسیالیستی نظیر سلیمان میرزا اسکندری بعد از سقوط رضا شاه، مؤسس حزب توده ای می شود که به جریان لنینیستی و شوروی زمان استالین تعلق داشت، و بگذریم که حزب توده هیچگاه حزب لنینی هم نبود. به هر حال تجربه شکست حزب توده و بعدها هم در دوران انقلاب 57، تجربه شکست تشکیلاتهای کمونیستی نظیر سازمان چریکهای فدایی خلق باعث شد که شماری از کنشگران جنبش سیاسی ایران به نوعی، از حزبیت می گریزند و راهکارهای آینده ایران را در جریاناتی جبهه ای جستجو می کنند و در این راه تلاش می کنند از دکتر محمد مصدق و ناسیونالیسم ایرانی تصویری غیرواقعی ایجاد کنند که نه تنها برای ساختن احزاب مدرن در ایران ثمری ندارد (1)، بلکه به کدورت مناسبات با جنبش واقعی ناسیونالستی ایران و جبهه ملی می انجامد. بسیاری از بحثهای فردی که در چند روز اخیر در مورد خانواده دکتر محمد مصدق راه افتاده به ضرر هر دو سوی جنبش دموکراتیک ایران است. آنچه ایران آینده را خواهد ساخت نه شخصیت های کاریزماتیک گذشته و حال، بلکه احزاب پویا و آینده نگر و ائتلافهای جبهه ای مؤثر خواهند بود که قادر باشند به نیازهای جامعه کنونی ایران پاسخ دهند نه آنکه در تاریخ غرق شویم. بحثهای خانوادگی و تاریخی نیز آنقدر زوایای مختلف و جزئیات گوناگون راویان مختلف را در بر می گیرد که می تواند قرنها برای مورخان موضوع تفحص باشد اما راهکار آینده جنبش سیاسی و مدنی ایران نیست.


به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی، ناشر و سردبیر ایرانسکوپ
http://www.iranscope.com
http://www.ghandchi.com
بیست و هفتم آبان ماه 1396
November 18, 2017

پانویس:

 

1. برخی چپی ها مدینه فاضله کمونیستی را با مدینه فاضله قومی یا پان ایرانیستی عوض کرده اند
http://www.ghandchi.com/1674-madineh-faazeleh-melli.htm

 

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com

 

 

 

SEARCH