Sam Ghandchiسام قندچيگام بعدی جنبش سکولار دموکراسی ایران
سام قندچی
http://www.ghandchi.com/1320-seculardemocracy-next.htm

 

پنج ماه پیش در بیستم سپتامبر 2016 جمعی از سکولار دموکراتهای ایران بیانیهء جدایی کامل حکومت و مذهب در ایران را امضاء کردند (1). سکولار دموکراتها در ایران تاریخی طولانی دارند اما در مقاطع تاریخی متعددی از جمله در دوران مشروطیت، سالهای 1320 تا 1332، دوران انقلاب 57، و پس از دوم خرداد 1376، بسیاری از سکولار دموکراتها نه تنها به روشنی از جدایی کامل حکومت و مذهب حمایت نکردند، بلکه از رهبری جریاناتی نظیر اصلاح طلبان کنونی که طرفدار ادغام حکومت و مذهب هستند، پیروی کردند. حتی جبهه ملی سالها پیش از انقلاب 57، ایرانیت و اسلامیت را دو ستون اصلی ایران، اعلام می کرد.

 

البته از سوی دیگر هم کسانی نظیر احمد کسروی در همان زمان با مذهب و تشیع در افتادند. در اینجا هدف بحث تاریخی یا توضیح مجدد اختلاف لاییسیته و سکولاریسم نیست که اولی روی دیگر سکه جمهوری اسلامی است وقتی می خواهد دولت برای مذهب تعیین تکلیف کند؛ درباره معضل لاییسیته، توکویل که خود از مهد لاییسیته در فرانسه برخاسته بود اما از سکولاریسم در آمریکا حمایت می کرد، بهتر از هر کسی در کتابهای خود این نقطه ضعف روش برخورد برخی کشورهای اروپایی را به مسأله رابطه حکومت و مذهب، توضیح داده (2) و نیازی به تکرار در اینجا نیست، اما بهتر است تأکید شود که لازم است سکولاریسم امروز ایران در متن تاریخی آنچه در ایران روی داده، درک شود (3).

 

با اینحال در حال حاضر دیگر برای سکولار دموکراتهای ایران این بحثها موضوع اصلی کار نیست. مسأله تشکیلات سکولار دموکراتها اصل کار است. پس از تاریخ طولانی تشکیلاتهای جبهه ای سکولار، بحث بر سر این نیست که بخواهیم ارزش وجودی تشکیلاتهایی نظیر جبهه ملی یا جبهه دموکراتیک را نفی کنیم (4) و به همین دلیل مسأله رقابت با جبهه ملی برای این تلاشهای تشکیلاتی سکولار دموکراتها مطرح نیست؛ یعنی جبهه ملی یا شورای ملی ایران می توانند متحد حزب سکولار دموکرات ایرانیان در ائتلافهای بزرگ باشند. لیکن مسأله مرکزی سکولاردموکراتها امروز تشکیلات حزبی خودشان است و حزب سکولار دموکرات ایرانیان نیز بهترین نمونه از اینگونه تلاشهاست.

 

در ارتباط با توسعه حزبی، مسأله مرکزی در گام بعدی سکولار دموکراتهای ایران روبرو شدن با جریان آنارشیستی در جنبش سیاسی ایران است که بخش مهمی از جنبش جوانان ایران را در حال حاضر تشکیل می دهد. تا وقتی که جریان اصلی در میان سکولار دموکراتها، آنارشیسم باشد، تشکیلات حزبی قادر به رشد نخواهد بود حال چه تمرکز کار حزبی در میان طبقاتی نظیر کارگران باشد یا در میان اقشاری نظیر معلمان فعالیت تشکیلاتی صورت گیرد. نگاهی به سایت عصر آنارشیسم به سادگی نشان می دهد که اختلافها در کجا است (5).

 

دلسردی جوانان ایران از تشکیلاتهای قدیمی ایران بویژه پس از آنکه اپوزیسیون در 1357 پیروز شد، نه آنکه علیه آن، کودتایی خارجی شده و شکست خورده باشد، قابل فهم است یعنی وقتی به رغم پیروزی اپوزیسیون، نتیجه آن شد که دیدیم باید انتظار این وضعیت را می داشتیم. تجربه 38 سال اخير از کارکرد تشکلات بازمانده از اپوزیسیون گذشته نيز خود مزيد بر علت بوده است. در اين کارکرد اغلب دعواهای شخصی جایگزین ارزیابی شکست های چهار دهه گذشته شده و به رشد آنارشيسم فعلی کمک کرده است. اما روشن است که آنارشیسم پاسخ دردهای ما نیست و پاسخ را نبايد در اینگونه نگرش ها جستجو کرد. و اگرچه در یکی دو سال اخیر در مورد آنارشیسم بسیار بحث شده است اما موضوع اصلاً خاتمه يافته نيست (6).

 

حزب سکولار دموکرات ایرانیان نه تنها نمی تواند بحث آنارشیسم را تمام شده فرض کند بلکه مجبور است آنرا در کانون مرکزی گام بعدی رشد خود قرار دهد چرا که تازه این گفتمان در جنبش سکولار دموکراسی ایرانیان، آغاز شده است. در واقع آنچه لازم است در جنبش سیاسی ایران درک شود این است که جمهوری آینده نگر (7) قرار نیست همه ایده آلهای ما را برآورده کند بلکه تازه به ما امکان خواهد داد نظیر تلاش فعالان اجتماعی و سیاسی در جوامع آزادی مثل آمریکا، در جامعه ایران بتوانیم برای عدالت اجتماعی (8)، فعالیت کنیم؛ در حقیقت "دموکراسی سکولار نه پایان که آغاز کار است" (9).

 

 

به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران

سام قندچی، ناشر و سردبیر ایرانسکوپ
http://www.iranscope.com
http://www.ghandchi.com

بیست و هفتم بهمن ماه 1395
February 15, 2017

پانویس:

 

1. بیانیهء جدایی کامل حکومت و مذهب در ایران
http://isdmovement.com/Ghandchi-Bayanieh.htm

 

2. چرا سکولاريسم آينده ايران را رقم خواهد زد
http://www.ghandchi.com/491-SecularismFuturism.htm

بحث توکويل در مورد اسلام برای ايران اهميت استراتژيک دارد (لطفاً بعد از رفتن به این صفحه اسکرول کنید و مقاله ای را که زیر مقدمه آمده، مطالعه کنید)
http://www.ghandchi.com/714-tocqueville-islam.htm

 

3. چند کلمه در مورد سکولاريسم امروز
http://isdmovement.com/2015/0315/030215/030215-Sam-Ghandchi-On-todays-secularism.htm

 

4. تفاوت کادرهای حزبی و جبهه ای
http://www.ghandchi.com/1273-cadres.htm

 

5. عصر آنارشیسم

http://asranarshism.com

 

6. بحثهایی در ایرانسکوپ در مورد آنارشیسم

http://goo.gl/KTzCtP

 

7. ایران-جمهوری آینده نگر
http://www.ghandchi.com/411-FuturistRepublic.htm
Iran-Futurist Republic-Third Edition
http://www.ghandchi.com/411-FuturistRepublicEng.htm

 

8. دوستی می پرسید آیا ما واقعاً برای عدالت اجتماعی برنامه ای داریم
http://www.ghandchi.com/1151-edaalate-ejtemaei.htm
 

9. دموکراسی سکولار نه پایان که آغاز کار است
http://www.ghandchi.com/868-democracy-secular.htm
 

 

مطلب مرتبط

مجاهدین خلق، نوع شیعی داعش
http://www.ghandchi.com/343-MKO.htm
Mojahedine Khalgh, a Shiite Version of Daesh
http://www.ghandchi.com/343-MKOEng.htm

 

متون برگزیده
http://featured.ghandchi.com


 

 

 

SEARCH